Hizmet sözleşmesinden kaynaklanan ihlalli otoyol geçiş ücreti ve ceza alacağına itirazın iptali davasında finansal kiralama şirketi sorumluluğunun değerlendirilmesi.
Özet: Bu itirazın iptali davası, davacı tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalı finansal kiralama şirketine ait araçların ihlalli geçişleri nedeniyle ödenmeyen geçiş ücretleri ve gecikme cezalarının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalının itiraz etmesi üzerine açılmıştır; davacı, araç sahibi olarak davalının sorumlu olduğunu, HGS hesabını müsait tutmanın davalının sorumluluğunda olduğunu ve kanun gereği cezanın tahsil edilmesi gerektiğini iddia ederken, davalı ise araçların finansal kiracılarda olduğunu, hukuken kiracının sorumlu olduğunu ve husumetin kiracılara yöneltilmesi gerektiğini, ayrıca takibin dayanak belgesi eksikliği ve ödeme emrindeki borcun sebebinin açıkça belirtilmemesi nedeniyle usule aykırı olduğunu savunarak davanın reddini talep etmektedir.
T.C.
İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2025/971 EsasKARAR NO :2026/469DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ:30/12/2025KARAR TARİHİ:30/06/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... A.Ş.’nin ...’nun işletmesini yürüttüğünü, davalı ... Şirketi’ne ait ... plakalı araçlarla 20.09.2024 ve 25.10.2024 tarihleri arasında birden fazla kez ücret ödenmeksizin ihlalli geçiş yapıldığını, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. Maddesinin 7. Fıkrası gereğince ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verildiğini ancak bu süre içinde ödeme yapılmadığını, geçiş ücretleri ve geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezasının tahsili için .... İcra Müdürlüğü 2025/... E. Sayılı dosyası ile 13.03.2025 tarihinde icra takibi başlatıldığını, davalının 22.03.2025 tarihinde tebliğ edilen ödeme emrine, borca, faize ve tüm ferilerine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini, HGS hesabını müsait tutmanın ve geçiş ücretini ödemeye yetecek bakiye bulundurmanın davalının sorumluluğunda olduğunu, 6001 Sayılı Kanun’un 30/5 maddesi uyarınca geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin dört katı tutarında cezanın tahsil edileceğini, davalının araç sahibi sıfatıyla sorumlu olduğunu, Yargıtay 4. HD 2021/24754 E. 2022/39 K. Sayılı kararına ve İstanbul BAM 17. HD 2017/2867 E. 2020/955 K. Sayılı kararına atıfla araç kiralaması yapan şirketin malik sıfatıyla sorumlu olacağını, alacağın likit olduğunu, dava şartı arabuluculuk görüşmelerinden anlaşma sağlanamadığını belirterek, davalının .... İcra Müdürlüğü 2025/... E. Sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin avans faiz oranlarındaki değişiklikler uyarınca kademeli olarak hesaplanan faiz ile birlikte devamına, davalının takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ... A.Ş. tarafından müvekkili ... A.Ş. aleyhine .... İcra Müdürlüğü 2025/... E. Sayılı dosyası ile dayanak belge olmaksızın ihlalli geçiş iddiasıyla icra takibi başlatıldığını ve itirazın iptali davası açıldığını, takibe dayanak hiçbir belge sunulmadığını, ödeme emrinde borcun sebebi ve plaka bilgisinin açıkça belirtilmediğini, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2023/5182 E. 2024/170 K. Ve Yargıtay HGK 2017/19-2076 E. 2020/117 K. Sayılı kararlarına atıfla borcun sebebinin gösterilmemesinin usule aykırı olduğunu ve davanın usulden reddi gerektiğini, husumet itirazında bulunduklarını, müvekkilinin finansal kiralama şirketi olduğunu ve söz konusu araçların finansal kiracı firmalara kiralandığını, 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu m.24 uyarınca kiracının zilyet olduğunu ve hasar ve ziya sorumluluğunun kiracıya ait olduğunu, 2918 sayılı KTK m.3 uyarınca uzun süreli kiralama halinde kiracının işleten sayılacağını,.... Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/669 E. 2021/892 K. Ve .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/... E. 2018/... K. Sayılı kararlarına atıfla finansal kiralama konusu araçlarda husumetin kiracıya yöneltilmesi gerektiğini, davanın ... Oto Kiralama, ..., ... Otomotiv ve ... ...’e ihbarı gerektiğini, ihlalli geçiş iddialarının ispatı açısından Karayolları Genel Müdürlüğü ve PTT’den araçların OGS/HGS kayıtlarının sorulması gerektiğini, müvekkilinin takip ve dava konusu edilen ihlalli geçişlerle hiçbir ilgisinin bulunmadığını belirterek, haksız ve hukuka aykırı ikame edilmiş davanın öncelikle husumet itirazı kapsamında usulden reddine, aksi halde esastan reddine, davacının kötü niyetli davranışı nedeniyle en az %20 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama masrafı ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.GEREKÇE: Davanın; davacı şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait ... plakalı aracın ihlalli geçişi nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas Sayılı dosyasından başlatılan icra takibine davalı tarafça itiraz edilmesi üzerine açılan itirazın iptali davası olduğu anlaşılmıştır.İİK'nın 58. maddesinde; takip talebinin icra dairesine yazılı veya sözlü olarak ya da elektronik ortamda yapılacağı ile senet, senet yoksa borcun sebebinin belirtilmesi gerektiği, alacak belgeye dayanmakta ise, belgenin aslının veya alacaklı yahut mümessili tarafından tasdik edilmiş, borçlu sayısından bir fazla örneğinin takip talebi anında icra dairesine tevdiinin mecburi olduğu hususu düzenlenmiştir. Anılan Kanunun 61. maddesinde ise takibin belgeye dayanması halinde, belgenin tasdikli bir örneğinin ödeme emrine bağlanacağı belirtilmiştir.Dosyanın incelenmesinde; davacı tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... E. Sayılı dosyada davalı aleyhine icra takibi başlatılmış olup söz konusu takip dosyası incelendiğinde icra takibine dayanak hiçbir belge sunulmadığı, takip talebi ve ödeme emri incelendiğinde takibe dayanak olarak hiçbir plaka bilgisinin bildirilmediği, ihlalli geçiş listesi sunulmadığı, ödeme emrinde söz konusu mevzuata uygun şekilde borcun sebebinin belirtilmediği anlaşılmakla İİK md. 58 ve 61 hükümlerine göre usulüne uygun ödeme emri düzenlenmediğinden Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 25.12.2017 tarihli ve 2015/25167 E., 2017/9220 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere usulüne uygun takip talebi ve ödeme emri olmadığı anlaşıldığından mahkememizce davanın 2004 sayılı İİK.'nın 58., 60. ve 61. Maddeleri ile HMK. 114/2 maddesi uyarınca usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurma yoluna gidilmiştir.HÜKÜM: 1-)Davanın 2004 sayılı İİK.'nın 58., 60. ve 61. Maddeleri ile HMK. 114/2 maddesi uyarınca usulden REDDİNE,2-)Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 732,00 TL maktu harçtan, 615,40 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 116,60 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,3-)Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,5-)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 6.112,67 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,6-)Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı; tarafların gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 6100 sayılı HMK nın 341/2 maddesi gereği karar tarihi dikkate alınarak miktar yönünden kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/06/2026Katip ...(E-imzalı) Hakim ... (E-imzalı)