Virüslü fide teslimi kaynaklı zararlar nedeniyle TÜRKTÖB Hakem Kurulu kararının iptalini isteyen davacının talebinin reddine dair temyiz başvurusu incelenmesi.
Özet: Davacı, davalıdan satın aldığı biber ve domates fidelerinin virüslü çıkması ve yapılan tespitlerle bu durumun belgelenmesine rağmen, Türkiye Tohumcular Birliği Hakem Kurulunun sorumlunun belirlenemediği gerekçesiyle tazminat talebini reddeden kararının iptali için dava açmış; ancak Bölge Adliye Mahkemesi, taraflar arasında geçerli bir tahkim şartı bulunduğunu ve hakem kararında kamu düzenine aykırılık tespit edilemediğini belirterek iptal davasını reddetmiş, davacı ise haksız vekalet ücreti, hukuki dinlenilme hakkının ihlali ve delillerin eksik değerlendirildiği gerekçeleriyle kararı temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi(İlk Derece)
SAYISI : 2025/8 E., 2025/14 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili; davalı satıcıdan 20.02.2024 tarihli sipariş sözleşmesi ile 59.904 adet lazer cinsi biber, 29.952 adet şahan cinsi biber, 62.976 adet doğuş cinsi domates ve 48.000 adet kamenta cinsi domates fideleri satın aldığını, sipariş edilen fidelerin 07.05.2024 teslim tarihinde tarafına ulaştığını, fidelerin tarlaya usulüne uygun şekilde dikildiğini, usulüne uygun şekilde yetiştirme yapılmasına rağmen fidelerin gerektiği gibi büyümediğini ve yapraklarında lekelenmeler oluştuğunu, bu durumu davalıya bildirmesine rağmen bir sonuç alamadığını, bunun üzerine Eskişehir Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne fidelerin virüslü olduğunun tespiti için başvuruda bulunduğunu, tarlada analizler yapıldığını, Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünün 08.07.2024 tarihli tespiti ile incelenen numunelerin Tomato Spotted Wilt Virus (TSWV) ile enfekteli olduğunun belirlendiğini, 17.07.2024 tarihli ihtarname ile davalıdan zararın giderilmesini istediğini, davalı tarafından zararın giderilmediğini, Beylikova Sulh Hukuk Mahkemesince yapılan delil tespitleri ile virüs enfekteli domates ve biber fidelerinin yerinde incelenerek tespit edildiğini, ancak hakem kurulu kararında fidelerde bulunan enfeksiyondan kimin sorumlu olduğunun bu aşamada tespitinin mümkün olmadığı gerekçesiyle talebin reddine karar verildiğini, davalı satıcıdan sipariş sözleşmeleri ile başka çiftçilerin de fide satın aldığını, aynı ürünlerin TSWV virüs enfekteli olduğunun tespit edildiğini, kararda aynı bölgede birçok çiftçinin mağduriyet yaşadığı hususunun dikkate alınmadığını, hakem kurulu kararında davalı lehine vekalet ücretinin hatalı tayin edildiğini, üretici aleyhine yapılan yorumun mağduriyete yol açtığını, hakem kararının kamu düzenine aykırı olduğunu ileri sürerek; Türkiye Tohumcular Birliği Hakem Kurulunun 29.04.2025 tarihli kararının iptaline karar verilmesini istemiştir. II. CEVAPDavalı; fidelerin sağlıklı bir şekilde davacıya teslim edildiğini, hakem kurulunca davacının ispat yükünü yerine getirememesi nedeniyle davanın reddine karar verilmesinin hukuka uygun olduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur.III. MAHKEME KARARIBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasında yapılan 20.02.2024 tarihli sözleşmenin 11. maddesinde düzenlenen "Bu sözleşmeden doğabilecek uyuşmazlıkların çözümünde TÜRKTOB (Türkiye Tohumcular Birliği) hakem kurulu yetkilidir." şartı ile taraflar arasında yazılı şekilde tahkim şartının kararlaştırıldığı, buna göre taraflar arasında 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun ( 6100 sayılı Kanun) 412. maddesinde düzenlenen ve kanunun aradığı anlamda tahkim sözleşmesinin bulunduğu, dolayısıyla tahkim sözleşmesinin geçerli olduğu, hakemin hukuku doğru uygulayıp uygulamadığı, iptal sebebi olmadığı, tarafların serbest iradeleri ile Devlet yargısı yerine tahkim yoluyla çözülmesini istemek suretiyle, maddi hukukun doğru uygulanıp uygulanmayacağı konusundaki riski de kabul etmiş sayılması gerektiği, davanın reddine ilişkin kararın iptaline yönelik açılan davada kamu düzenine aykırılık bulunmadığı, hükümde davalı lehine takdir edilen 252.892,70 TL vekalet ücretinin usul ve yasaya uygun olduğu, davacı tarafından ileri sürülen ve resen dikkate alınan hususlar kapsamında Türkiye Tohumcular Birliği Hakem Kurulu Komisyonunun 29.04.2025 tarih ve HK-2024-58 sayılı kararının iptaline ilişkin nedenler mevcut olmadığı gerekçesiyle, Hakem Kurulu kararının iptaline ilişkin davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı vekili; 6100 sayılı Kanunun 27. maddesine göre Hakem Kurulu tarafından davalı tarafın vekili olup olmadığını ya da yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını içeren hukuki dinlenilme hakkını ihlal ettiğini, davalı vekilince vekalet sunulmuş olsa bile, davalı tarafa verilen yasal süre içerisinde herhangi bir cevap ya da savunma sunulmadığını, emek ve mesai harcamayan davalı taraf lehine 252.892,70 TL vekalet ücreti hükmedilmiş olmasının hakkaniyete uygun olmadığını, toplanılması talep edilen delillerin göz ardı edilerek yalnızca enfeksiyon kaynağının bu aşamada belirlenemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin, hukuki dinlenilme hakkının, delillerin serbestçe ve birlikte değerlendirilmesi ilkesinin ve gerekçeli karar hakkının ihlali niteliğinde olduğunu, dosyadaki esaslı deliller tartışılmadan verilen kararın hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını talep etmiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, Türkiye Tohumcular Birliği Hakem Kurulu Komisyonunun 29.04.2025 tarihli kararının iptali istemine ilişkindir. Temyizen incelenen kararda, taraflara tahkim yargılaması süresince eşit olarak iddia, savunma ve itirazlarını ileri sürme imkanı tanındığı, yargılamanın yasada öngörülen usul kurallarına uygun olarak yürütüldüğü, kamu düzenine aykırılığın söz konusu olmadığı, uygulanacak hukuk kurallarının tespiti ve yorumunun hakeme ait olduğu, iptal davasında hakem kararının yerinde olup olmadığı veya hukukun doğru uygulanıp uygulanmadığı hususlarının değerlendirilemeyeceğinin anlaşılmış olmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir. VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine (İlk Derece) gönderilmesine,06.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.