Borçlunun ödemeden kaçınan alacaklıya karşı TBK m.107 uyarınca tevdi mahalli belirlenmesi talepli davasında, kesinleşmemiş borç ve temerrüt itirazlarının değerlendirildiği Bölge Adliye Mahkemesi istinaf kararı.
Özet: Bir borçlu, kendisine tebliğ edilen aidat borcu ihtarnamesine karşılık açtığı menfi tespit davasında borcun kısmen tespit edilmesine rağmen alacaklı kooperatifin ödeme yeri veya hesap bilgisi bildirmemesi üzerine, borcun yatırılacağı bir tevdi mahalli tayini istemiş; ilk derece mahkemesi, alacaklı kooperatifin temerrüde düştüğüne kanaat getirerek talebi kabul etmiştir. Ancak kooperatif, menfi tespit kararının henüz kesinleşmediğini, dolayısıyla temerrüde düşmediğini ve borçlunun sadece ana parayı yatırmayı teklif edip faiz ve diğer ferileri ödemeye yanaşmadığını ileri sürerek kararın kaldırılması için istinaf yoluna başvurmuştur.
T.C. ... BAM ... DAİRESİ
T.C....BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ ... DAİRESİDOSYA NO : ... KARAR NO : ...T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ... ... TİCARET MAHKEMESİNUMARASI : ... D.İş, ... KararKARAR TARİHİ : ...TALEP EDEN : ... (...) VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF : ... VEKİLİ : Av. ... DAVA : Tevdi Mahalinin Belirlenmesi (TBK m.107)KARAR TARİHİ : ...KARAR YAZIM TARİHİ : ...Karşı taraf vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Talep eden vekili dilekçesinde özetle, karşı taraf ... tarafından müvekkiline .... Noterliğinden aidat alacağının tahsili amacıyla ... tarih, ... yevmiye nolu ihtarname gönderildiği, müvekkili tarafından bu ihtarnamede belirtilen alacağa karşı açılan menfi tesbit davasının ... ... Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ile birleştirildiği, bu dosyada yapılan yargılama sonucunda müvekkilinin bu ihtarnamede belirtilen borcun ... TL'lik kısmından borçlu olmadığı yani ihtarnamede belirtilen borcun ... TL'lik kısmı kadar kadar borçlu olduğuna dair hüküm kurulduğu, dosyanın istinaf aşamasında olduğunu, ihtara cevapla talep edilmesine rağmen karşı tarafça müvekkilline iban numarası veya başkaca bir ödeme yeri bildirilmediğini, müvekkilin mahkeme kararı uyarınca ödeme yapma çabasının kooperatif tarafından müvekkilinin ihraç edip halihazırda müvekkiline ait olan taşınmazı 3. kişiye yüksek meblağlara satabilmek ve kooperatiften alacaklı olan kişilerin alacaklarına kavuşmasını engellemek amacıyla kötü niyetli bir şekilde engellendiğini, kooperatifin mahkeme kararına rağmen ödemeyi almaktan kaçındığını ileri sürerek, .... Noterliği'nin ... tarih ... yevmiye sayılı ihtarname ile talep edilen aidat alacağı ve ferilerinin yatırılabileceği bir ödeme yerinin tespitini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:Mahkemece dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde talep edenin, .... Noterliği'nin ... tarih ... yevmiye sayılı ihtarname ile talep edilen aidat alacağı ve ferilerinin yatırılabileceği bir ödeme yerinin tespiti talep ettiği, talebe konu dosyada yapılan yargılama sonucunda talep edenin bu ihtarnamede belirtilen borcun ... TL'lik kısmından borçlu olmadığı yani ihtarnamede belirtilen borcun ... TL'lik kısmı kadar borçlu olduğuna dair hüküm kurulduğu, .... Noterliği'nin ... tarih ... yevmiye sayılı ihtarname gönderildiği, bu haliyle alacaklı karşı tarafın temerrüte düştüğü ve ödeme yerinin belirlenmesi şartlarının oluştuğu gerekçesiyle talebin kabulüne karşa taraf ... adına Vakıflar Bankası ... Bölge Adliye Mahkemesi Şubesinde hesap açılarak aidat bedelinin bu hesaba yatırılmasına ve bu bankanın tevdi mahalli tayinine karar verilmiştir.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:İstinaf talebinde bulunan karşı taraf vekili, somut olayda yerel mahkeme tarafından da kabul edildiği üzere, .... Noterliğinin ... tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesiyle aidat borcu ve fer'ilerinin yatırılmasının talep edildiğini ancak talep eden tarafından alacağın ve ferilerinin ödenmesi yerine ... ... Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasıyla menfi tespit davası açıldığını, mahkeme tarafından dosyanın daha önceki aidat borçlarının tahsili amacıyla açılan ... ... Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı itirazın iptali dava dosyasıyla birleştirildiğini ve yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulü ile; .... Noterliğinin ... tarih, ... yevmiye nolu ihtarnameye konu borçtan ... TL davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş olup kararın henüz kesinleşmediğini, ortada henüz kesinleşmiş bir mahkeme kararı olmadığı gibi menfi tespit davası sonucunda verilen karar kesinleşmeden icraya konulamayacağı ve tahsilat yapılamayacağını, ayrıca asıl alacağa isabet eden faiz ve diğer fer'ileri ile mahkeme harç ve giderleri ile vekalet ücretinin ödenmesi yolunda da herhangi bir öneride bulunulmadığı halde salt kesinleşmeyen karara dayanılarak sadece ihtarnamede belirtilen asıl alacağın ödenmesi amacıyla tevdi mahallin tayini istenmesi usul ve yasaya aykırı olduğu gibi menfi tespit kararı kesinleşmediği halde alacaklının temerrüde düştüğünün ve parayı almaktan bilerek kaçındığının kabulünün de hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Talep eden vekili istinafa cevap dilekçesinde, her ne kadar TBK m.107'deki şartların oluşmadığı iddia edilmişse de, ihtarname gönderip bir miktar belirleyen ve bu miktarın ödenmesini isteyen kooperatifin kendilerine verilen cevapta hesap numarası, iban numarası veya ödeme yeri bildirilmesi istenmesine rağmen ... yılından işbu dilekçenin yazıldığı tarihe kadar ödeme yeri bildirmediğini, bu durumda alacaklının temerrüde düştüğünü beyanla istinaf başvurusunun reddini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE: HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde; Talep, TBK'nın 107. maddesi uyarınca tevdi mahalli tayini istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, talibin kabulüne karar verilmiş olup bu karara karşı, karşı taraf vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.Talepte bulunan vekili, karşı tarafça aidat alacağının tahsili amacıyla ... tarihli ihtarnamenin gönderilerek borcun ödenmesinin talep edildiğini, ihtara cevapla talep edilmesine rağmen karşı tarafça iban numarası veya başkaca bir ödeme yeri bildirilmediğini belirterek tevdi mahalli tayini istemiştir. Karşı taraf vekili ise, alacaklının temerrütünün gerçekleşmediğini, talepte bulunan tarafça açılan menfi tespit davasının kısmen kabul kararının kesinleşmediğini, asıl alacağa isabet eden faiz ve diğer fer'ileri ile mahkeme harç ve giderleri ile vekalet ücretinin ödenmesi yolunda da herhangi bir öneride bulunulmadığını savunmaktadır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 106. maddesinde ''Yapma veya verme edimi gereği gibi kendisine önerilen alacaklı, haklı bir sebep olmaksızın onu kabulden veya borçlunun borcunu ifa edebilmesi için kendisi tarafından yapılması gereken hazırlık fiillerini yapmaktan kaçınırsa, temerrüde düşmüş olur. Alacaklı, müteselsil borçlulardan birine karşı temerrüde düşerse, diğerlerine karşı da temerrüde düşmüş olur." düzenlemesi, TBK'nın 107. maddesinde de, alacaklının temerrüde düşmesi durumunda borçlunun ödeme - teslim borcunu ifa edebilmesi için gerekli olan tevdi mahalli tayini müessesesi düzenlenmiştir. Tevdi mahalli tayinini istemek, temerrüde düşen alacaklıya karşı borçluyu koruyan ve onu borcundan kurtulmasını sağlayan bir haktır. Borçlunun hakimden tevdi mahalli tayini isteyebilmesinin ön koşulu alacaklının temerrüde düşmüş bulunmasıdır. Temerrüt şartları oluşmadığı takdirde borçlunun, TBK'nun 107. maddesine istinaden hakimden tevdi mahalli tayinini talep hakkı yoktur. Tevdi mahalli tayini, özünde tedbir mahiyetinde bir işlem olup ifa yeri mahkemesince işin özü incelenmeksizin, bir hakkın doğumu veya bir hakkın ortadan kalkması sonucunu doğurmayan, geçici bir hukuki koruma kararı verilecektir. Tevdi mahalli tayini kararı verilmiş olması ilgililer arasındaki uyuşmazlığın ilgili mahkemesinde görülmesine engel değildir. Tevdi mahali tayini talep edilen mahkeme, tevdi mahalli şartlarının bulunup bulunmadığını araştıracak, ancak çekişme konusu alacak hakkında bir karar vermeyecektir.TBK'nın 107. maddesi gereği, tevdi mahalli tayin edilmesi için borçlu tarafça verme ediminin gereği gibi önerilmesi, kooperatifin aidat borcunu almaktan kaçınması ve bu suretle alacaklının temerrütünün gerçekleşmesi gereklidir. Somut olayda, her ne kadar tevdi yeri belirlenmesini talep eden, alacaklı tarafça gönderilen ihtarnamde iban numarası belirtilmediğini, cevabı ihtara rağmen de ödeme yapılabilmesi için herhangi bir banka hesabı bildirilmediğini beyanla alacaklının temerrüte düştüğü iddia edilmiş ise de, para borcu olan aidat borcu götürülecek borçlardan olup borçlunun aidat borcunun kooperatif merkezine giderek ödenme imkanı bulunmaktadır. Diğer yandan borçlu taraf, ... tarihinde gönderilen ihtarnameden sonra işbu talep tarihi olan ... tarihine kadar hareketsiz kalmış ve dava açarak alacağı çekişmeli hale getirmiş olup yeni bir ihtarname de göndermeden borçlunun ... tarihli ihtarnameye istinaden alacaklıyı temerrüte düşürdüğünün kabulü mümkün değildir.Bu itibarla, somut olayda, temerrüt koşullarının oluşmamış olmasına rağmen tevdi mahali tayini talebinin kabulüne karar verilmiş olması TBK'nun 106-107. maddelerine aykırı olduğundan, ilk derece mahkemesinin kararı usul ve yasaya aykırı bulunmuş ve HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince karşı taraf vekillinin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, tevdi mahali tayini talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; I-) Karşı taraf vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE, ilk derece mahkemesinin yukarıda anılan kararının KALDIRILMASINA, 6100 sayılı HMK m. 353/1-b-2 hükmü gereğince YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA, Buna göre;1-) Talep eden vekilinin tevdi mahalli tayini isteminin REDDİNE,2-) Alınması gerekli harç peşin alındığından ayrıca harç tayinine yer olmadığına, 3-) Yapılan yargılama giderlerinin talep eden üzerinde bırakılmasına, 4-) Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 2 kısım 1.bölüm 1-a numaralı alt bendine göre 7.500 TL vekalet ücretinin talep edenden alınarak karşı tarafa verilmesine, II-) İstinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince karşı tarafa iadesine,III-) İstinaf eden karşı taraf tarafından istinaf başvurusu aşamasında yatırılan 1.683,10 TL başvuru harcının talep edenden alınarak karşı tarafa verilmesine,IV-) Kararın ilk derece mahkemesinde taraflara tebliğine,dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-f hükmü gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. ... ...Başkan ... ¸(e-imzalıdır) ...Üye ... ¸(e-imzalıdır) ...Üye ... ¸(e-imzalıdır) ...Katip ...¸(e-imzalıdır)