Bölge Adliye Mahkemesi, trafik kazası kaynaklı araç değer kaybı, mahrumiyet bedeli ve manevi tazminat talepli davada istinaf başvurularını incelemiştir.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının bir trafik kazası sonucu araç değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli ve manevi tazminat talepleriyle açtığı davanın yerel mahkemece kısmen kabul edilerek maddi zararların davalılar aleyhine hükmedilmesi ve sigorta şirketine yönelik talebin poliçe limiti gerekçesiyle reddedilmesi üzerine, hem davalı şirketlerin bilirkişi raporundaki hatalara, kusur oranına ve tazminat hesaplamasına itiraz ederek hem de davacının sigorta şirketinin sorumluluk limitinin hatalı belirlendiği ve vekalet ücreti kararına ilişkin itirazlarıyla istinaf yoluna başvurmasıyla oluşan yargılamayı özetlemektedir.
T.C. ... BAM .... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No
T.C. ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A .... HUKUK DAİRESİ K A R A R DOSYA NO : KARAR NO : BAŞKAN : ..... (...)ÜYE : ..... (...)ÜYE : ..... (...)KATİP : ..... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ... .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : KARAR NO : KARAR TARİHİ : İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ :DAVACI : 1- DAVALI : 1 -DAVANIN KONUSU : Tazminat B.A.M. KARAR TARİHİ : ...KARAR YAZIM TARİHİ Davacı tarafından, davalılar aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahal mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen karara süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dilekçesinde, davacıya ait ... plakalı araç ile ........... tarihinde ... ve ... Hizm.A.Ş.'ne ait ... tarafından sürülen ... plakalı aracın çarpışması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı sürücünün tam kusurlu olduğunu, açıklanan nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; 1.000,00.-TL aracın değer kaybından kaynaklanan maddi zararın ........... tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, işyerine gidiş gelişlerinde kullandığı ve ödediği taksi ücretleri v.b. maddi zarar için 1.000,00 TL ile ....000,00 TL manevi tazminatın ........... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılar ... ve ... Hizm. A.Ş.ve ...'ten müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili ....07.... tarihli ıslah dilekçesinde, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ........... itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte ....957,09.-TL araç değer kaybı, ....000,00.-TL araç mahrumiyet bedeli ve ....000,00.-TL manevi tazminatların davalılar ... ve ... Hizm.A.Ş.ve ...'ten müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, talep etmiştir. Davalı ... .... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin aracını kullanan davalı ..., sağa sinyalini verdiğini ve sağa dönmek isterken, davacının çok hızlı bir şekilde gelip fren dahi yapmadan davalının aracının sağ arka tamponuna ve sağ ortasına çarptığını, müvekkili şirketin bir kusurunun olmadığını, açıklanan nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalılar ... ve ...... A.Ş. cevap dilekçesi sunmamıştır. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile ....957,09 TL değer kaybı alacağı ve ....000,00 TL araç mahrumiyet bedelinin, kaza tarihi olan ... tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Ve ... Hizmetleri Anonim Şirketi ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine, davalı ... şirketi yönünden poliçe limitinin dolmuş olması sebebiyle talep edilen değer kaybı alacağı yönünden davanın reddine, karar verilmiştir.Davalı ... ve ... Hizmetleri A.Ş. vekili istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde, karara esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğu, raporun; tanıkların ifadeleri dikkate alınmayarak sadece davacının beyanı doğru kabul edilerek oluşturulmuş olduğunu, mahkemece belirlenen keşif tarihlerinde keşif yapılmayarak, kendilerine haber verilmeyen bir tarihte keşif yapıldığı, davalı ...'in %100 kusurlu olduğuna ilişkin tespitin hatalı olduğu, davacının hız sınırlarının üzerinde seyrettiğinden kazanın meydana geldiği, davacı aracının önceki hasarları tespit edilmeden değer kaybı hesabı yapıldığı, araçtan yoksun kalma bedelinin, davacının talebi olmadığı halde araç kiralama bedeli üzerinden hesaplanmış olduğunu, davalı sigortanın sorumluluğunun devam ettiği, ... şirketinin sorumluluğunun kalmadığına yönelik tespit nedeniyle müvekkilinin sorumluluğunun artmasına sebebiyet verildiği, kazanın davacının beyanları gibi gerçekleşmediği, davacının müvekkilinin aracına çarpmış olduğunu, bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini, talep etmiştir.Davacı vekili istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde, davalı ... ... A.Ş. yönünden verilen ret kararının hukuka, yasalara ve Yargıtay kararlarına aykırı olduğu, düzenlenen ZMMS poliçesine göre araç başına maddi klozunun ....000,00.-TL, kaza başına maddi klozunun ....000,00.-TL olduğu, dava konusu olayın çoklu kaza (ikiden fazla aracın karıştığı bir kaza türü) olmayıp iki aracın karıştığı maddi zararlı kaza türü olduğundan, davalı ... şirketinin, işbu kaza nedeni ile sorumluluk limitinin ....000,00.-TL değil, ....000,00.-TL olduğu, ayrıca davalı ... ... A.Ş. tarafından ... sistemine ....07.... tarihinde kaydedilen ....07.... tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesinin kendilerine tebliğ edilmemiş olduğundan yapılan ıslahta davacı tarafa bir kusur yüklenemeyeceğinden, davalı ... ... A.Ş. yönünden karşı vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının da hukuka aykırı olduğu, bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini, talep etmiştir. Davalı ... istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde, yerel mahkemenin kararına esas aldığı bilirkişi raporunun hatalı olduğu, raporda tanıkların ifadeleri dikkate alınmayarak sadece davacının beyanı doğru kabul edilerek oluşturulmuş olduğu, davalının aracında bulunan tanıkların ifadeleri ile kazanın oluş şeklinin davacının anlattığı ve bilirkişi raporunda belirtildiği gibi olmadığı, sağa dönüşü sırasında sinyal vermesine rağmen davacının buna dikkat etmediği, keşif tarihinin tarafına bildirilmeden haberi dışında yapılan keşif ile bilirkişi raporu oluşturulduğu, davacının hız sınırının üzerinde seyrettiği, kazanın bilirkişi raporunda belirtilen yerin 100 metre daha gerisinde, devamlı şerit çizgisinin gerisinde gerçekleştiği, bilirkişi raporunda da bu hususta çelişkili tespitler bulunmasına rağmen ek bilirkişi raporu ile bu çelişkinin giderilmediği, davacının kendisine çarptığına ilişkin beyanlarının dikkate alınmadığı, değer kaybı hesaplamasının hatalı olduğu, araçtan yoksun kalma bedelinin, davacının talebi olmadığı halde araç kiralama bedeli üzerinden hesaplanmış olduğu, davalı ... şirketinin sorumluluğunun devam ettiği, bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini, talep etmiştir. DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE:Dava, haksız fiil sebebiyle maddi tazminat talebine yöneliktir. Davacı adına kayıtlı ve davacı sevk ve idaresinde olan ... plakalı araç ile davalı ... sevk ve idaresinde olan, davalı ... Ltd Şti adına kayıtlı, davalı ...... AŞ tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı ... plakalı aracın karıştığı ... tarihli trafik kazasında davacı adına kayıtlı aracın hasar gördüğü uyuşmazlık konusu değildir.2918 Sayılı KTK 85 maddesinde, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, yine KTK 88 maddesinde, bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulup, birden fazla kişinin sorumlu olduğu durumlarda, bunlar arasındaki ilişki bakımından zarar, olayın bütün şartları değerlendirilerek paylaştırılacağı, özel durumlar ve özellikle araçların işletme tehlikeleri, zararın iç ilişkide başka türlü paylaştırılmasını haklı göstermedikçe, işletenler ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahipleri kusurları oranında zarara katlanacağı düzenlenmiştir. Davacının maddi tazminat talebi; değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli kalemlerinden oluşmaktadır.Araçta kaza sebebiyle oluşacak değer kaybı, aracın kaza sonrası onarımından sonraki değeri ile hasarsız değeri arasındaki farkı ifade eder (Yargıtay 17 HD 2016/966 E - 2016/5728 K sayılı ilam). Anayasa Mahkemesi'nin 09/10/... tarihli 2019/40 E-.../40 K sayılı ilamıyla, 2918 sayılı KTK 90 maddesinin 1. cümlesindeki '...ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda...' ibaresi ve 2. cümlesindeki ''...ve genel şartlarda...'' ibaresi iptal edilip, yürürlüğü durdurulmuş olduğu, 7327 sayılı Kanun 18 maddesi ile 09/06/2021 tarihinde, 2918 sayılı KTK 90/1 maddesi 1. cümlesinden sonra eklenen ''a)Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak'' ibaresi de göz önüne alındığında değer kaybının bu kriterlere göre hesaplanacağı, başka bir ifade ile aracın kaza öncesi rayiç değeri ile onarım sonrası rayiç değeri arasındaki fark, kaza sonucu oluşan değer kaybıdır. Aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır (Yargıtay 4 HD 2021/21252 E- .../5913 K sayılı ilam). Araç mahrumiyet bedeli, ihtiyaçları için aracı kullanamamaktan doğan bu süre içinde davacının aynı nitelikteki araç için (ikame araç) ödemesi gereken bedeldir (Yargıtay 17 HD 2016/2072 E- 2018/11712 K sayılı ilam).Somut olayda, .../06/... tarihli bilirkişi raporunda kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...'in KTK 84/f maddesi gereği tam kusurlu olarak belirlendiği, kusura yönelik değerlendirmenin sürücüler arasında düzenlenen ... tarihli kaza tespit tutanağı ve eksper değerlendirmesiyle uyumlu olduğu, değer kaybı olarak belirlenen bedelin hasarın niteliği, meydana gelen zarar, kaza tarihindeki rayiç değer göz önüne alındığında piyasa şartlarına uygun düştüğü, aracın tamir süresinin 30 gün olup günlük kiralama bedelinin 300,00 -TL olacağı, belirlenen bedelin de olaya uygun düştüğü, değer kaybı olarak belirlenen miktardan ... şirketi tarafından ödenen bedelin tenzil edilip sonuç tazminatın belirlendiği anlaşılmakla yazılı şekilde karar verilmesinde isabetsizlik yoktur. 2918 Sayılı KTK 91/1 maddesi gereği işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur. Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı KTK'ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu ... limitlerine kadar temin eder.” şeklinde düzenleme mevcuttur.Davalı ...... AŞ tarafından düzenlenen 07/09/...-07/09/2021 tarihli zorunlu mali mesuliyet sigortası poliçesinin incelenmesinde teminatlar bölümünde zorunlu mali sorumluluk araç başına ....000,00 TL; kaza başına ....000,00 TL olarak belirlenmiştir. Somut olayda, davalı ... Ltd Şti adına kayıtlı ... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olan davalı ...... AŞ'nin maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle davacıya olan sorumluluğunun ....000,00 TL ile sınırlı olduğu (Yargıtay 17 HD 2010/12651 E- 2011/3379 K sayılı ilam, Yargıtay 4 HD 2021/19625 E-.../982 K sayılı ilam, Yargıtay 4 HD 2021/15116 E-2021/6477 K sayılı ilam), yapılan ödemelerle poliçe limitinin tükendiği, sorumluluğunun kalmadığı anlaşılmakla davalı ...... AŞ yönünden davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik yoktur. Dava dilekçesinin incelenmesinde davacı tarafça; maddi tazminat yanında davalı sürücü ve işletenden manevi tazminat da talep edildiği halde bu hususta olumlu ya da olumsuz hüküm kurulmaması isabetsiz olup (Yargıtay 17 HD 2016/4752 E-2019/586 K sayılı ilam, Yargıtay 17 HD 2015/2748 E-2017/1474 K sayılı ilam) taraf vekillerinin istinaf talebi kamu düzeni bakımından ayrı ayrı yerindedir. HMK 355.maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına, kamu düzenine ve istinaf konusu yapılan nedenlerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, mahkemece eksik inceleme sonucu karar verilmesi nedeniyle karar usul ve yasaya aykırı olup taraf vekillerinin istinaf başvurularının bu sebeplerle kamu düzeni bakımından kabulü ile mahkeme kararının HMK 353/1-a-4 maddesi gereğince kaldırılmasına, Dairemiz kararı gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Taraf vekillerinin istinaf taleplerinin KABULÜ ile ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... tarih, ... sayılı kararının KALDIRILMASINA,Gerekçede yapılan açıklamalar göz önünde bulundurularak yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,2- İstinaf kanun yoluna başvuran taraflarca yatırılan istinaf karar harçlarının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,3- Karar tebliğ ve harç iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,4- İstinaf kanun yoluna başvuran taraflarca yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,...- İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK 353/1-a hükmü uyarınca kesin olmak üzere ... tarihinde oy birliği ile karar verildi. Başkan Üye Üye Katip