ankara 13. asliye ticaret mahkemesinin trafik kazası sonucu oluşan araç değer kaybı tazminatı davasında sigorta şirketinin gerçek zararı karşılama yükümlülüğünü belirten gerekçeli kararı.

Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazası sonucu oluşan araç değer kaybı tazminatı davasında sigorta şirketinin gerçek zararı karşılama yükümlülüğünü belirten gerekçeli kararı.

Özet: Trafik kazası sonucu aracında değer kaybı oluşan davacı, davalı sigorta şirketinden daha önce yapılan ödemenin yetersiz kalması nedeniyle ek tazminat talep etmiş; mahkeme, değer kaybının gerçek bir zarar kalemi olduğunu ve Karayolları Trafik Kanunu ile Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda, aracın kaza öncesi değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farkı esas alan serbest piyasa koşullarına göre hesaplanarak sigorta şirketinden tahsil edilmesi gerektiğini belirtmiştir.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/864 Esas - 2025/828

T.C.

ANKARA

13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/864 Esas

KARAR NO : 2025/828

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/12/2024

KARAR TARİHİ : 19/11/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 27.11.2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 07.07.2024 tarihinde davalı sigorta şirketinde ... poliçesi ile teminat altında olup dava dışı ... Tic. Ve San. A.Ş. Adına kayıtlı bulunan ... plaka sayılı aracın %100 kusurlu olarak davacıya ait ... plakalı araca çarpması nedeniyle oluşan trafik kazasında davacıya ait araçta maddi hasar oluştuğunu, oluşan maddi hasarın davalı sigorta şirketince karşılandığını, müvekkilinin aracında kaza sebebiyle değer kaybı zararı meydana geldiğini davalıya müracaat edilmiş ve hasar dosyası oluşturulmuş ve davacıya 12.09.2024 tarihinde 20.000,00 TL ödeme yapılmış ise de yapılan ödemenin araçtaki gerçek değer kaybını karşılamadığını, bunun için davalıya 13.09.2024'de tekrar başvurarak gerçek zararın karşılanmasının istendiğini, davalı yanca ödeme yapılmaması üzerine arabuluculuk yoluna gidilmiş ise de anlaşma sağlanamadığını ileri sürüp fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 1.000,00 TL değer kaybı tazminatının kaza tarihi olan 07.07.2024'ten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekilinin 30.10.2025 tarihli harçlandırılmış talep arttırım dilekçesi ile dava değerini arttırdığı görülmüştür.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; talep edilen zararın zamanaşımına uğradığını, husumet itirazında bulunduğunu, davacının bu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davacıya reel değer kaybına istinaden 20.000,00 TL ödeme yapıldığını, davanın konusuz kaldığını, ayrıca davacının aracı için 26.000,00 TL hasar ödemesi yapıldığını, davacının usulüne uygun başvurusu bulunmadığından dava şartı noksanlığından davanın reddi gerektiğini, kusur durumunun araştırılması gerektiğini, poliçe limiti tüketilmiş ise davacının davalı sigorta şirketinden talep edebileceği hiçbir alacağının kalmayacağını bildirip davanın reddini savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı zararının ... poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkindir (2918 sayılı KTK m. 85, 91; T.B.K m. 49).

Tarafların gösterdiği deliller toplanmıştır; Kaza tespit tutanağı, poliçe, hasar dosyası, sahiplik belgeleri ve ekspertiz raporunun dosya içerisinde mevcut olduğu, ... plakalı aracın tramer kaydının geldiği, ödeme dekontu, hasar dosyası ve hasara ilişkin fotoğrafların dosyaya kazandırıldığı ve Mahkememizce gerekli bilirkişi incelemesi yaptırılarak dosya arasına alındığı görülmüştür.

... Poliçesinin incelenmesinde; ... plakalı otomobilin dava dışı ... Şirketine ait iken 03.01.2024/03.01.2025 tarihleri arasında davalı ... Sigorta'da ... poliçesi ile teminat altında olduğu, poliçe limitinin araç başına 200.000,00 TL olduğu görülmüştür.

Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;

Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (... Dairesinin 01/04/2010 tarih ve ... 05/04/2010 tarih ve ... sayılı kararları).

Bu durumda, değer kaybının ... Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. .... Hukuk dairesinin 25/03/2022 tarih ve ... sayılı ilamı).

Bilindiği üzere Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihli ve .... sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. Söz konusu karar dikkate alındığında araçta meydana gelen değer kaybının genel şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması artık mümkün olmadığından, genel şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamasına dayanılarak ve aracın piyasa rayici gözetilerek belirlenmesi yerinde olacaktır.

Dosya üzerinde kusur ve hesap bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Mahkememizce Görevlendirilen Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'den Aldırılan 29.05.2025 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "Meydana gelen trafik kazasında; ... plakalı araç sürücüsünün; 2918 sayılı KTK Madde 67 “Manevralarda aşağıdaki kurallar uygulanır. a) Sürücülerin, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun Sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır. b) Yönetmelikte belirtilen şartlar dışında geriye dönmek veya geriye gitmek yasaktır. İzin verilen hallerde bu manevraları yapacak sürücüler, karayolunu kullananlar için tehlike veya engel yaratmamak zorundadır.” Kuralını ihlal etmesi nedeniyle, meydana gelen trafik kazasında %100 (tam) kusurlu olduğu,

... plakalı araç sürücüsüne oluşan kazada; kural ihlali olmadığından, kusur izafe edilemeyeceği,

Davaya konu; ... şasi numaralı, ... model, ... plakalı araçta, 26.520,00 TL hasar oluştuğu,

Hasar kalemlerinin piyasa rayiçleri çerçevesinde olduğu,

- Kaza sonucu, bahse konu araçta 25.277,78 TL değer kaybı hesaplanabileceği, Görüş ve kanaatine varıldığını."bildirmiştir.

Mahkememizce Görevlendirilen Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'den Aldırılan 21.09.2025 Tarihli Bilirkişi Ek Raporunda Özetle; "Dosya üzerinden yapılan yeniden inceleme ve değerlendirme sonucunda;

- ... plakalı araç sürücüsü; 2918 sayılı KTK Madde 67 “Manevralarda aşağıdaki kurallar uygulanır. a) Sürücülerin, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır. b) Yönetmelikte belirtilen şartlar dışında geriye dönmek veya geriye gitmek yasaktır. İzin verilen hallerde bu manevraları yapacak sürücüler, karayolunu kullananlar için tehlike veya engel yaratmamak zorundadır.” Kuralını ihlal etmesi nedeniyle, meydana gelen trafik kazasında %100 (tam) kusurludur.... plakalı araç sün e oluşan kazada; kural ihlali olmadığından, kusur izafe edilmesi söz konusu olmadığı,

- 2918 sayılı KTK gereği ... plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu, Kusur oranı hususunda görüş değiştirecek ek bir bilgi belge dosyaya sunulmadığı için, kök rapordaki görüşün aynen muhafaza edildiği,

- ... kayıtlarına göre ... plakalı aracın geçmişe ait hasar kaydının bulunmadığı,

- Aracın marka, model, yaşı, km'si, geçmişi, yapılan onarım işlemleri ve tüm özellikleri itibari ile araçta meydana gelen reel değer kaybı zararının (hasardan önceki piyasa değeri ile onarım görmüş haldeki değeri arasındaki farka göre) hesaplanmasıyla oluşan değer kaybının 29.744,52 TL olduğu,

Görüş ve kanaatine varıldığını." bildirmiştir.

Bilirkişi raporu hükme esas alınmış ve deliller değerlendirilmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Yukarıda belirtilen Anayasa Mahkemesi kararı sonucu oluşan mevcut durum itibarıyla davacı aracındaki değer kaybına ilişkin hesaplama ... Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. Bu hususlar nazara alınarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre ... plakalı aracın sürücüsünün meydana gelen kazada %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait aracı kullanan sürücünün kusursuz olduğu, davacının aracında meydana gelen değer kaybının 29.744,52 olup davalı sigorta şirketinin davacıya 12.09.2024 tarihinde 20.000,00-TL değer kaybı ödemesi yapmış olduğu, davacının talep arttırım dilekçesinde bakiye değer kaybı olan 9.744,52 TL olarak artırdığı, KTK uyarınca dava öncesi davalı tarafa başvurulduğu, davalı sigorta şirketinin 12.09.2024 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü, kabul olunan tutara sigortalı aracın kullanım amacı ve cinsi gereği avans faizi işletileceği anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-DAVANIN KABULÜNE,

9.744,52 TL değer kaybı tazminatının 12.09.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 665,65-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 166,42-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 499,23-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 9.744,52-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 166,42-TL Tamamlama Harcı, 6.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 300,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 7.394,02TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

6-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,

Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, KESİN olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.19/11/2025

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı