ilk derece mahkemesinin bozma ilamına uyarak verdiği kararın temyizi; 3402 sayılı kanun ek-4 uygulaması sonrası hazine adına kayıtlı taşınmazda vakıf şerhine dayalı mülkiyet uyuşmazlığı.

İlk derece mahkemesinin bozma ilamına uyarak verdiği kararın temyizi; 3402 sayılı Kanun ek-4 uygulaması sonrası Hazine adına kayıtlı taşınmazda vakıf şerhine dayalı mülkiyet uyuşmazlığı.

Özet: Davacı vakıf, kadastro sırasında Hazine adına tespit edilen ve 2/b alanı dışına çıkarılan bir taşınmazın, tapu kaydındaki "vakıf müştemilatından" şerhine dayanarak Hazine hissesinin kendi adına tescilini talep etmiş; ilk derece mahkemesi, 2013 yılındaki kadastro çalışmasının sadece kullanıcı tespitine yönelik olduğunu, davacının mülkiyet ihtilafına ilişkin talebinin bu kapsamda değerlendirilemeyeceğini ve dava açma hakkı olmadığını belirterek davayı reddetmiş; Yargıtay ise kullanım kadastrosu tespitlerine itiraz süreleri içinde Kadastro Mahkemelerinin, bu sürenin bitiminden sonra ise genel mahkemelerin görevli olduğunu belirterek kararı bozmuştur.

8. Hukuk Dairesi 2024/5170 E. , 2026/2111 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/285 E., 2021/172 K.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak verilen karar davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. ..... ili ..... ilçesi .... Mahallesi çalışma alanında 3402 sayılı Kadastro Kanunu' nun (3402 sayılı Kanun) Ek-4. maddesi uyarınca yapılan kadastro sırasında, 6 12... parsel sayılı 124,44 m² yüzölçümündeki taşınmaz tarla vasfıyla ve beyanlar hanesine; "1) 6831 sayılı Kanun'un 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırı dışına çıkarılan sahada kalmaktadır. 2) Parselin 280/1536 Hazine hissesine tekabül eden 22.68 m²lik kısmı 1975 yılından beri..... kullanımındadır. 3) Bu parsel üzerinde bulunan ve ölçü krokisinde (A) harfi ile gösterilen iki katlı kargir ev 1975 yılında yapılmış olup, 280/1536 Hazine hissesine tekabül eden 4.20 m²lik kısmı ......'a aittir. 4) Bu parsel üzerinde bulunan ve ölçü krokisinde (B) harfi ile gösterilen bir katlı kargir ev 1975 yılında yapılmış olup, 280/1536 Hazine hissesine tekabül eden 5.97 m²lik kısmı ....aittir. şeklinde şerh bulunmaktadır." şerhleri verilmek suretiyle Hazine adına tespit edilmiştir.

2. Davacı ..., Kadastro Mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde; 6 12... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının nev’i hanesinde yer alan ".......Vakfı Müştegilatindan" şeklindeki şerhe dayanarak, taşınmazda Hazine adına kayıtlı 280/1536 hissenin ....... Paşa Vakfı adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı, cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Kadastro Mahkemesinin 14.07.2015 tarihli ve 2013/139 Esas, 2015/72 Karar sayılı kararı ile, "davacı vekili tarafından ..... ili ..... ilçesi ... mahalesinde 2013 yılında yapılıp 07.08.2013 tarih ile 05.09.2013 tarihleri arasında askı ilanına alınan ... mahallesi 6 12... parsele yönelik 280/1536 hisse olarak maliye hazinesi adına yapılan tespitin iptali ile " ..... paşa vakfı" adına tescil talepli açmış olduğu davada yapılan yargılama toplanan deliller dosya arasına celp edilen kadastro tutanak aslı ile ilk tesis kadastrosuna ilişkin tutanak sureti, yapılan keşif ve alınan fen bilirkişi raporlarına göre; dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede ilk tesis kadastro tutanağının 29.05.1961 tarihinde tanzim edilip mülkiyet ve kullanıma ilişkin hisselerin belirlendiği, 1963 yılında tutulan iş bu tutanaktan sonra .... ilçesinde 07.07.1992 tarihinde kesinleşen 6831 sayılı yasanın 3302 sayılı yasa ile değişik 2/b maddesi uygulama çalışması ile orman sınırı dışına çıkartılan alanla ilgili 3402 sayılı yasanın ek 4 maddesi gereğince kullanıcı tespitine yönelik 2013 yılında kadastro çalışması yapıldığı ve mülkiyet hanesine ilişkin bir inceleme yapılmaksızın eylemli kullanım durumunun tespit edildiği, yapılan bu tespite karşı davacı tarafından itiraz yolu ile kadastro mahkemesine açtığı davanın kullanıcı tespitine yönelik olmadığı, dava konusu .... mahallesi 6 12... parselde ( kullanıcı tespit kadastrosunda 6 12... parsel olan ) ... vakıf şerhinin olması nedeniyle hazine adına kayıtlı 280/1536 hissenin iptali ile vakıf adına tapuya tesciline yönelik mülkiyet, tapu iptali tescil davası olduğu, halen dava konusu ... mahallesi 6 12... parselde maliye hazinesi adına kayıtlı 280/1536 hissenin 1963 yılında yapılan ilk tesis kadastrosu ile kadastro öncesi mayıs 1293 tarihli tapu kaydına dayandığı , tapu kaydının bulunamaması nedeniyle dava konusu 280/1536 hissenin 2613 sayılı Şehir Kadastro Yasası hükümleri uyarında maliye hazinesi adına tespit ve 08.04.1963 tarihinde tapuya tescil edildiği, 2013 yılında yapılan kullanıcı tespit kadastrosu ile dava konusu taşınmazdaki Maliye hazinesi adına kayıtlı 280/1536 hissenin kullanıcının ...olduğunun tespit edildiği, tespitin vaki dava nedeniyle kesinleşmediği, işbu dava ile davacı tarafın mülkiyet ihtilafının dava konusu olamayacağından davayı açma hakkı bulunmadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Kadastro Mahkemesinin yukarıda belirtilen 14.07.2015 tarihli ve 2013/139 Esas, 2015/72 Karar sayılı kararına karşı davacı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 04.12.2019 tarihli ve 2017/5503 Esas, 2019/7137 Karar sayılı ilamı ile, "... kullanım kadastrosu tespitlerine karşı, askı ilan süresi içinde açılacak davalarda 3402 sayılı Kanun'un 11... . maddeleri uyarınca kadastro mahkemeleri, askı ilan süresi sona erdikten sonra açılacak davalarda ise genel mahkemelerin görevli olduğu, somut olayda; davacı ... Müdürlüğünün dava konusu taşınmazın tescili istemiyle dava açılmış olup, kullanım kadastrosuna itiraz davası olmadığı, bu tür mülkiyet ihtilafına ilişkin davalarda görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, görevsizlik kararı verilmesi gerektiği ..." gereğine değinilerek İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuş ve bozma sonrası Kadastro Mahkemesince, görevsizlik kararı verilerek dosya Asliye Hukuk Mahkemesine devredilmiştir.

İlk Derece (Asliye Hukuk) Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "... 2013 yılında yapılan kullanıcı tespit kadastrosu ile dava konusu taşınmazdaki Hazine adına kayıtlı 280/1536 hissenin kullanıcının ...olduğunun tespit edildiği, tespitin vaki dava nedeniyle kesinleşmediği, işbu dava ile davacı tarafın mülkiyet ihtilafının dava konusu olamayacağından davayı açma hakkının bulunmadığı ..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde; Hazine adına kayıtlı hissenin vakıf lehine iptal ve tescili gerektiğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olup, dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu taşınmazdaki Hazine adına kayıtlı hissenin iptalinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi kararında belirtilen gerekçelere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de bulunmadığı, davacının talebinin mülkiyete yönelik olup hak düşürücü sürenin geçtiğinin anlaşılmasına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı ... vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmediğinden usul ve kanuna uygun olan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

7531 sayılı Kanun'un 20. maddesi uyarınca ... Genel Müdürlüğünden harç alınmasına yer olmadığına, peşin harcın istek halinde temyiz eden ... Genel Müdürlüğüne iadesine,

1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

31.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.