İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin, sahte çek imzası ve bankanın sebepsiz zenginleşme iddialarını içeren menfi tespit davasında finans davalarındaki ihtisaslaşma değerlendirmesi.
Özet: Davacı şirket, imzası kendisine ait olmayan sahte bir çek üzerinden başlatılan icra takibinde davalı bankaya borçlu olmadığını ve muhatap bankanın ödediği sorumluluk bedeliyle davalı bankanın sebepsiz zenginleştiğini iddia ederek borçsuzluğun tespitini ve ödenen tutarın iadesini talep etmiş olup, mahkeme ise davalının banka olması, iddianın bankacılık ve çek kanunları çerçevesinde incelenmesi gerekliliği dikkate alındığında, uyuşmazlığın Hakimler ve Savcılar Kurulu kararı ile belirlenen finans davalarına bakan ihtisas asliye ticaret mahkemelerinin görev alanına girip girmediğini değerlendirmektedir.
T.C.
İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2026/559 EsasKARAR NO :2026/569DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ:29/06/2026KARAR TARİHİ:01/07/2026Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının mahkememizde yapılan yargılaması sonucunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı banka tarafından müvekkili aleyhine , İstanbul ... İcra Dairesi'nin 2025/... takip sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, ancak takibe dayanak gösterilen çek üzerindeki imzanın müvekkili şirket yetkililerine ait olmadığını, müvekkilinin çek lehtarı olan şirkete ve davalı bankaya bir borcu bulunmadığını, dava konusu sahte çekin muhatap bankaya ibrazında muhatap ...'ın Çek Kanunu uyarınca ödemekle yükümlü olduğu kanuni sorumluluk tutarını ödediğini, müvekkiline ait olmayan çek nedeni ile muhatap banka tarafından davalıya haksız ödeme yapıldığını , davalının sebepsiz zenginleştiğini belirterek, icra dosyasında davalıya borçlu olunmadığının tespitine, davalıya haksız ve hukuka aykırı şekilde ödenen tutarın iadesine, karar verilmesini arz ve dava etmiştir . Davalı yana henüz dava dilekçesi , ekleri ve tensip zaptı tebliğ edilmemiştir. TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;Dava; menfi tespit istemine ilişkindir.Hâkimler ve Savcılar Kurulu Başkanlığı'nın 25/11/2021 tarihli ve 1232 sayılı kararı ile; "26/09/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un 5. maddesinin beşinci fıkrasında, özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak daireler arasındaki iş dağılımının Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenebileceği düzenlenmiştir. Asliye ticaret mahkemelerine gelen işlerin vasıf ve mahiyeti itibarıyla çeşitli olması, bu çerçevede finans davalarının yoğunluğu ve niteliklerinin farklı olması göz önünde bulundurularak, gerek uygulama birliğinin sağlanması, gerekse etkinlik ve verimliliğin artırılması ile ihtisaslaşmanın önemi nazara alınarak, finans davalarında iş dağılımı bakımından iki veya daha fazla dairesi bulunan mahallerde ihtisaslaşmaya gidilmesinde fayda olacağı değerlendirilmiştir. Kanuni düzenlemelerden ya da Hâkimler ve Savcılar Kurulunun kararlarından kaynaklı olarak, asliye ticaret mahkemesinin hangi dairelerinin iflâs ve konkordato, deniz ticareti ve deniz sigortaları gibi davalar dolayısıyla gelecek işlere ilişkin ihtisas mahkemesi sıfatıyla bakacağı gözetilerek, aynı dairelerde iş yoğunluğu oluşmaması bakımından finans davaları olabildiğince farklı dairelerde bakılmak üzere ihtisas mahkemeleri belirlenmiştir. Bu itibarla;1) 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden,2) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden, 3) 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. Maddesinde düzenlenenler hariç),4) 23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan,5) 21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan,6) 06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan,7)20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’dan, Kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere;...f) Yirmi veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7, 8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına, (Örneğin asliye ticaret mahkemelerine bu kapsamda gelecek dava ve işlere;...f) İstanbul’da yirmi bir asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6, 7, 8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına),Bu kapsamda görülmekte olan dava ve işlerin iş bölümüne dayanılarak mezkûr mahkemelere gönderilmemesine, 15.12.2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava ve işlerin ise anılan ihtisas mahkemelerine tevzi edilmesine ve dosya sayısına göre genel tevziden de iş verilmeye devam edilmesine" şeklinde karar verilerek finans davaları bakımından ihtisas mahkemelerinin belirlendiği görülmüştür. Somut olayda; davalının banka olduğu, davacının imzaya itiraz etmekle birlikte davalının dava dışı muhatap banka tarafından ödenen sorumluluk bedeli nedeniyle haksız ve hukuka aykırı olarak zenginleştiğini beyan ettiği, davalının kötüniyetli veya haksız olup olmadığının incelenmesi ve işlemlerinin hukuka uygunluğunun denetlenmesi amacıyla Bankacılık Kanunu uyarınca da inceleme yapılması gerekeceği, yine davacının delil olarak Çek Kanununa dayandığı ve anılan kanun uyarınca muhatap banka tarafından davalı bankaya haksız olarak yapıldığı beyan edilen ödemelerin de iadesinin istendiği, bu durumda eldeki davanın bir finans davası olduğu, yukarıda anılan HSK kararı uyarınca yargılamanın, dava tarihi itibari ile İstanbul 6, 7, 8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinde yürütülmesi gerektiği anlaşılmakla dosyanın ilgili mahkemeye tevzii edilmek üzere tevzii bürosuna gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;1-Dosyanın İstanbul 6, 7, 8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerine tevzi edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na GÖNDERİLMESİNE,2-Esasın bu şekilde kapatılmasına,Dair dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde karar verildi. 01/07/2026Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır