Bursa BAM 13. Hukuk Dairesi, ticari minibüs hattı devri gerçekleşmeyen alıcının, ödenen bedelin iadesi amacıyla talep ettiği ihtiyati haczin reddine dair yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının, davalıya ödediği 800.000 TL nakit ve 700.000 TL değerindeki taşınmaz devrine rağmen ticari minibüs hattının devredilmemesi üzerine, 1.545.000 TLlik ihtiyati haciz veya tedbir kararı talebinin ilk derece mahkemesince reddedilmesi ve bu ret kararına karşı davacının yaptığı istinaf başvurusunu konu almaktadır; davacı, edimlerini yerine getirdiğini, davalının hattı üçüncü kişilere devretme ihtimaliyle telafisi güç zararların oluşacağını belirterek, banka dekontları ve masraf faturaları gibi delillerin dikkate alınmadığını iddia etmektedir.
T.C. BURSA BAM 13. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/645 - 2024/864
T.C. BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A 13. HUKUK DAİRESİ K A R A R DOSYA NO : 2024/645 KARAR NO : 2024/864BAŞKAN :...ÜYE : ...ÜYE : ...KATİP : ...İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : BALIKESİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/30 D.işKARAR NO : 2024/30KARAR TARİHİ : 05/02/2024İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ : 12/02/2024DAVACI : ......VEKİLİ : Av. ...DAVALI : ...DAVANIN KONUSU : İhtiyati HacizB.A.M. KARAR TARİHİ : 22/04/2024KARAR YAZIM TARİHİ : 24/04/2024Davacı tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahalli mahkemesince İİK 257, 258 md. ve HMK 389. 390/3 md. koşulları oluşmayan talebin reddine dair verilen karara süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili ile davalı ...'in 10 T 0267 plakalı ticari minibüs hattının devri konusunda 1.500.000,00-TL'ye anlaştıklarını, müvekkilinin anlaşma gereği toplam 800.000,00-TL'yi davalının banka hesabına havale ettiğini, kalan 700.000,00-TL'ye karşılık olarak da Balıkesir ili Altıeylül İlçesi Büyükbostancı Mah. ...ada ... parselde kayıtlı taşınmazın tapuda davalı adına devir işlemini yaptığını, minibüs hattında kullanmak üzere minibüs satın alarak 45.000,00-TL kaplama masrafı yaptığını, tüm edimlerini yerine getirmesine rağmen davalı tarafından ticari hattın devir ve teslim işleminin yerine getirilmemesi ve davalının ticari hattı üçüncü kişilere devrinin söz konusu olması nedeniyle davalı adına kayıtlı 10 T 0267 plaka ve ticari minibüs hattı üzerine 1.545.000,00-TL üzerinden öncelikle teminatsız olarak aksi halde uygun teminat mukabilinde ihtiyaten haczine olmadığı takdirde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.Mahkemece, İİK 257, 258 ve HMK 389. Maddedeki yasal şartları oluşmadığından davacının talebinin reddine karar verilmiştir.Davacı vekili istinafa başvuru dilekçesinde, müvekkilinin tüm edilmlerini yerine getirmesine rağmen davalı tarafça ticari hattın devrinin yapılmadığını ve müvekkilin oyalandığını, Balıkesir 3. Noterliği'nin 02/02/2024 tarih ve... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı tarafa ihtarname gönderilerek temerrüde düşürüldüğünü, mahkemece dilekçe ekinde sunulan belgeler incelenmeksizin karar verildiğini, banka EFT dekontları, ticari hatta kullanılacak minibüsün siyah renkten beyaz renge dönüştürülmesine ilişkin fatura ile alınan araca ilişkin faturaların dosyada mevcut olduğunu, ticari hattın iyi niyetli üçüncü kişilere devri durumunda müvekkilinin telafisi güç zararlara uğrayacağının aşikar olduğunu beyanla mahkemece verilen kararın kaldırılması ile ihtiyati haciz aksi halde ihtiyati tedbir kararına hükmedilmesini talep etmiştir.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE :Dava, ticari minibüs araç ve hattının devri iddiasına dayalı ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararı verilmesine ilişkindir. İhtiyati haciz müessesesi 2004 sayılı İİK'nın 257. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan düzenlemenin ilk fıkrası şu şekildedir: "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir." Kanun koyucu bahsi geçen düzenlemede ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için gerekli olan şartları düzenlemiştir. Anılan madde uyarınca muaccel hale gelmiş olan ve rehinle temin edilmemiş olan alacaklar için ihtiyati haciz kararı verilebilecektir.Kanun koyucu düzenlemeyi yaparken taraflar arasındaki menfaat dengesinin korunması ve aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen tarafın tedbir süresince doğabilecek zararlarının tazmini amacıyla teminat müessesesini getirmiştir. 2004 sayılı İİK'nın 259.maddesinde ihtiyati haciz kararı neticesinde aleyhine tedbir uygulanan borçlunun haklı çıkması durumunda doğması muhtemel zararların tazmin edilmesi amacıyla mahkeme tarafından uygun görülecek bir teminatın yatırılması düzenlenmiştir. Anılan hüküm uyarınca taraflar arasında menfaat dengesi kurulmuş olacaktır. Ancak, davalının banka hesaplarına da sirayet eden haciz nedeniyle hesaplarıyla ilgili tasarrufu sınırlandığından, asgari düzeyde geçimini temin etmesi bakımından yalnızca araçlar ve taşınmaz mallar üzerine haciz konulması hacizde ölçülülük ilkesi bakımından hakkaniyete uygun olacaktır. Somut olayda, davaya konu işletmenin devri için davacı tarafından davalıya banka havalesi ile ödenen bedelin devrin yapılmaması nedeniyle iadesinin sağlanması amacıyla işbu dava açılmıştır. Geçersiz sözleşme iddiasıyla davacının, ödemiş olduğu bedelin iadesini talep ettiği, dosyadaki banka dekontlarındaki açıklama dikkate alındığında, bu aşamada, kanun koyucu tarafından 2004 sayılı İİK'da ihtiyati haciz bakımından belirlenen şartların oluştuğunun kabulü gerekmiş, ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak, dava değerinin %15'i teminat mukabilinde ihtiyati hacizde ölçülülük ilkesi ve taleple bağlılık dikkate alınarak davalı adına kayıtlı olması halinde, ...plaka ve ticari minibüs hattı ile sınırlı olarak dava değerini aşmamak kaydıyla ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir. HMK'nın 355. Maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına ve istinaf konusu yapılan nedenlere ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabülü ile ilk derece mahkemesinin ara kararı usul ve yasaya uygun olmaması nedeniyle 6100 sayılı HMK 353/1-b-3 maddesi gereğince kaldırılarak, bu durum yeniden yargılamayı gerektirmediği gibi, ihtiyati hacze ilişkin taleplerin ivedi işlerden olması nedeniyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/... D.iş esas-2024/...D.iş karar sayılı dosyasından verilen 05/02/2024 tarihli ek kararının KALDIRILMASINA,6100 sayılı HMK 353/1-b-3 maddesi uyarınca YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,a)a)Davacı tarafın ihtiyati haciz talebinin kabulüne, 1.545.000,00-TL üzerinden ve %15'i oranında (231.750,00-TL) teminat karşılığında KABÜLÜNE, b)Belirlenen teminatın davacı tarafından depo edilmesi halinde davalı/borçlu üzerine kayıtlı olması halinde, 10 T 0267 plaka ve ticari minibüs hattı ile sınırlı olmak kaydıyla ve 1.545,000,00-TL ile sınırlı olacak nitelikte ihtiyati haciz konulmasına,c)AAÜT ikinci kısım birinci bölüm 1/a maddesi uyarınca 4.700,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak ihtiyati haciz talep eden davacıya verilmesine,2-İstinaf eden tarafından ödenen istinaf karar harcının talep halinde kendisine iadesine,3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin nihai kararda dikkate alınmasına,4-Karar tebliğ ve harç iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına, 5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Duruşma açılmadan dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere 22/04/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. ...Başkan... ...Üye... ...Üye... ...Katip....