Türkiye-Yunanistan Doğalgaz Hattı projesi sözleşmesinin feshi sonrası davacı tarafından ödenen işçi ve kamu borçlarının yükleniciden rücuen tahsiline dair alacak davası.
Özet: Doğal gaz boru hattı projesi yüklenicisi iş ortaklığı ile yapılan sözleşmeyi taahhüt ihlali nedeniyle feshederek iş ortaklığı çalışanlarının ödenmeyen maaş ve kamu borçlarını ödemek zorunda kalan davacı kurum, bu bedelleri iş ortaklığından rücuen tahsil etmek istemiş; davalı iş ortaklığı ise sözleşmenin davacı tarafından haksız feshedilmesi nedeniyle işi yürütemediğini, alacaklarından işçi borçlarının ödenmesini talep etmelerine rağmen davacının yasal sorumluluğunu yerine getirmeyerek mağduriyetlere yol açtığını ve müvekkilinin sorumlu olmadığını savunmuştur.
T.C. ........ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLLETİ ADINA T.C. ........ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : 2016/386 EsasKARAR NO : 2025/662.......x........x..x........x......x.......x.........x.........x..x......x...........xDAVA : AlacakDAVA TARİHİ : 30/12/2008KARAR TARİHİ : 12/11/2025KR.YZL. TARİHİ : 12/12/2025 ........ 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/340 Esas, 2013/14 Karar sayılı dosyası mahkememizin 2008/742 E. Sayılı dosyası ile birleştirilmiş olup, yine mahkememizin 2008/742 E. Sayılı dosyasından tefrik edilmekle işbu esasa kayıt olmuştur. Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:İDDİA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Türkiye-Yunanistan Doğal Gaz ... Hattı Faz-I Proje sözleşmesinin ......-..... İş Ortaklığı taahhüdü altında iken, yüklenici firmanın taahhütlerini yerine getirmemesi üzerine yönetim kurul kararı ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunun ilgili maddelerine istinaden feshedilmiş olduğunu, fesih sürecinde yüklenici çalışanlarının maaşlarını ve kamu borçlarını ödememiş olduğunu, söz konusu borçların müvekkili tarafından ödenmesinin talep edilmiş olduğunu, ......-..... İş Ortaklığı'nın ödemekle yükümlü olduğu bedeli ödememiş olduğunu, bu sebeplesöz konusu bedelin müvekkili kuruluş tarafından ödenmek zorunda kalındığını, yapılan ödeme sonucu müvekkili kuruluşun uğramış olduğu 47.132,92-TL alacaklarının, 42.628,86 TL'sinin 01/02/2012 tarihinden, 4.504,06 TL'nin 24/01/2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP : Davalı ...... İnş. Turz. Ve San. AŞ.vekili özetle; müvekkili ile diğer davalı şirketin birlikte oluşturduğu iş ortaklığı adına davacı arasında 01.07.2005 tarihli Türkiye Yunanistan doğalgaz ... Hattı Faz-I yapım işinin üstlenilmesine ilişkin sözleşme düzenlendiğini, ........ tarafından 01.07.2005 tarihli sözleşmenin tek taraflı olarak 09.11.2006 tarihinde haksız olarak feshedildiğini, yapım işini üstlenen yüklenici iş ortaklığına işten el çektirildiğini, ........ tarafından yapım sözleşmesinin tek taraflı ve haksız olarak feshedilmesi nedeniyle yüklenici iş ortaklığınca üstlenilmiş işin yürütülmesi imkanı bulunmadığından iş ortaklığı çalışanların sürdürebileceği bir iş kalmadığını, çalışanların iş akdinin kendiliğinden sona erdiğini, dava konusu sözleşme yapım işinden dolayı yüklenici olarak iş ortaklığı adına doğmuş işçi alacakları SSK prim borçları ve vergi borçları liste halinde ........' bildirilerek özellikle çalışanların mağduriyetinin doğmaması için hesap kesme akedişinden yüklenici lehine doğacak yüklenici alacaklarından işçi borçlarının ödenmesinin talep edildiğini, bu hususun davacı tarafından da kabul ve ikrar edildiğini, yüklenici iş ortaklığı ile ........ arasında akdedilmiş 01.07.2005 tarihrli yapım işine ait sözleşme gereğince 1.071,600-USD tutarlı kesin teminat mektubu davacı ........'a yüklenici iş ortaklığı tarafından teslim edildiğini, hakediş toplamı olan 13.446.930,62-TL üzerinden her hakedişte %3 oranında kesinti yapıldığını, kesinti bedellerinin ........ uhdesinde olduğunu, % 3 oranındaki kesintilere el konulduğunu, iş sahibi davacı idare tarafından iş kanunu ile getirilmiş emredici düzenleme hilafına işçi alacakları ödenmediğini yasadan doğan sorumluluğun bilerek ve isteyerek yerine getirmediğini, davacı tarafından yasaların emredici hükümlerine karşı gelinerek ödenmemiş işçi alacaklarından dolayı çalışanların dava açmasına da sırf kendi kusuru nedeniyle sebebiyen verilmiş olduğundan müvekkili şirketin hiçbir sorumluluğu olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir. Diğer davalı usulüne uygun yapılan tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır. DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME: Dava, ödenen işçilik alacaklarının yükleniciden rücuen tahsiline ilişkin alacak istemine ilişkindir. Mahkememizce ........ 16. İcra Dairesi'nin, ........ 6. İcra Dairesi'nin, ........ İflas Dairesi'nin, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün yazı cevabı, mahkememizin 2008/742 Esas sayılı dosyasının bir sureti, ........ 8. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2011/1265 Esas sayılı dosya aslı, ........ 18. İcra Müdürlüğünün 2011/15010 esas sayılı dosyası, ........ 16. İcra Müdürlüğünün 2011/15008 esas sayılı dosyası, ........ 6. İcra Müdürlüğünün 2012/388 esas sayılı dosyası getirtilerek dosya kapsamına alınmıştır.Kabul anlamına gelmemek şartıyla davacı talepleri konusunda hesap bilirkişisinden alınan 26/05/2017 tarihli bilirkişi raporunda; davanın, ödenen işçi ücretlerinin, yükleniciden rücu istemine dayalı alacak davası niteliğinde olduğu, dava değerinin 47.132,92-TL. olduğu, ödeme tarihinden itibaren avans faizi talep edildiği, taraflar arası sözleşmenin 29. maddesi, YİGŞ'nin 35.md. ile 4857 sayılı Yasanın 36. Md.si doğrultusunda, davacının, yüklenicilerin işçilerinin 3 aylık ücretinden sorumlu olduğu halde bu yükümlülüğünü yerine getirmeyerek zararın artmasına neden olduğu düşünülerek, talep edebileceği tutarın. işçilere ödediği ücretle sınırlı olacağı görüşünde olunması halinde davacının alacağının 22.767,93-TL. olarak hesaplandığı, 2.961,24-TL.lık kısmını ödeme tarihi olan 25.01.2012 tarihinden itibaren, 19.806,69-T1..lık kısmını ise ödeme tarihi olan 01.02.2012 tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalılardan rücu talebinde haklı olacağı, mahkemece davacının ödediği tutarın tamamını rücu edebileceği kanaatine varılması halinde, davacının alacağının 47.132,92-TL. olarak hesaplandığı, 4.504,06-1L. lık kısmına ödeme tarihi olan 25.01.2012 tarihinden itibaren, 42.628.86-TL.lık kısmının ise ödeme tarihi olan 01.02.2012 tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalılardan rücu edebileceği rapor edilmiştir.Davanın tarafları arasındaki uyuşmazlığın; taraflarca imzalanan sözleşme gereğince çalıştırılan işçilere yapılan işçilik haklarına ilişkin ödemelerden sözleşme gereğince kimin sorumlu olduğu noktasında toplandığı anlaşılmıştır.Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; dava dışı işçiler tarafından ........ aleyhinde ........ 13. İş Mahkemesi'nde ve 16. İş Mahkemesi'nde açılan işçi alacaklarının tahsiline ilişkin davalar sonucunda, ........ 13. İş Mahkemesi'nin 2009/913 E.-2011/549 K., 2009/916 E.-2011/552 K. Sayılı ilamları ve ........ 16. İş Mahkemesi'nin 2007/449 E.-2009/234 K. sayılı ilamı ile davalı ........'tan işçi alacaklarının tahsiline karar verildiği, bu alacakların ........ 16. İcra Dairesinde başlatılan icra takiplerinde ödendiği görülmüştür. ........ ... ... ile Petrol Taşıma A. Ş. ile ...... İnşaat Tur. Tic. San. A. Ş. Ve ..... İnş. Tic. San. A. Ş. İş Ortaklığı arasında 30/06/2005 tarihli sözleşme imzalandığı, sözleşmenin konusunun Türkiye-Yunanistan Doğalgaz ... Hattı Projesi Kara Kısmı Yapım İşi Faz-1 olduğu, sözleşmenin 11. maddesinde iş için 1.071.600,-Amerikan Doları tutarında kesin teminat verileceğinin hükme bağlandığı, sözleşmenin 11.4.2. maddesinde “yüklenicinin bu iş nedeniyle İdareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanuni vergi kesintilerinin kesin kabul tarihine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatlar paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, kalan varsa yükleniciye geri verilir” hükmünün yer aldığı, sözleşme eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 35. md.sinde "Çalışanların Hakları ve Çalışma Şartları" tanımlandığı, "yükleniciden alacağı olan işçi, personel ve teknik elemanların alacaklarının 3 aylık tutarından fazlası hakkında idareye herhangi bir sorumluluk düşmeyeceğinin" hükme bağlandığı, sözleşmenin 29. maddesinde "yüklenicinin sözleşme konusu işte çalıştıracağı personelle ilgili sorumlulukları ve buna ilişkin şartlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır" denildiği, YİGŞ'nin 35. maddesinde ise;" Yapı denetim görevlisi iş yerinde çalışanlar arasında yüklenici veya alt yükleniciler tarafından ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığını kontrol ederek ücretleri ödenmeyen varsa yükleniciden ve alt yüklenicilerden istenecek bordrolara göre bu ücretlerin yüklenici hakedişinden ödenmesini sağlayacaktır. Bunun için yüklenicinin hakediş istemesi üzerine bu istek ve hakedişin ödeneceği tarih (yaklaşık olarak), 4857 sayılı İş Kanunu'nun 36. maddesinde yazılı olduğu şekilde ilan olunur. İlanın yapıldığı, yapı denetim görevlisinin ve yüklenici veya vekili ile işçi temsilcisinin imzaladıkları bir tutanakla tespit edilerek bu tutanağın bir sureti hakedişin ödeme yerine gönderilir. Yükleniciden alacağı olan işçi, personel ve teknik elemanlar, ilan tarihinden başlamak üzere bir hafta içinde yapı denetim görevlisine başvurabilirler. Yükleniciden alacağı olan işçi, personel ve teknik elemanlar, ilan tarihinden başlamak üzere bir hafta içinde yapı denetim görevlisine başvurabilirler. Alacaklar, hakediş raporunun düzenlendiği tarihten önceki (işçi ücretleri ödeme günü öncesindeki) günler için belirlenmiş sayılır. Bu tür alacakların üç aylık tutarından fazlası hakkında idareye herhangi bir sorumluluk düşmez..." denilmek suretiyle, İdarenin, her hakediş dönemi için yüklenicinin çalıştırdığı işçilerin 3 aylık ücretinden dolayı sorumlu olduğu hükme bağlandığı görülmüştür.Olay tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nun 144. maddesi ve ona paralel olarak TBK'nun 165. Maddesinde düzenlenen, müteselsil sorumlulukta dış ilişkiye ilişkin hükümle, borçlulardan birinin kendi eylemiyle, diğer borçluların durumunu ağırlaştıramayacağı düzenlenmiştir. Davalı yanca, sözleşmenin feshedilmesini müteakkip davacıya yazılan 01.12.2006 tarihli dilekçeyle, ücret alacağı bulunan işçilerin listesi verilerek, hakediş alacaklarından kesilmek üzere davacı İdare tarafından ödenmesi talep edilmiştir. Listenin işbu dava konusu rücuya ilişkin 17 işçinin alacaklarının tamamını kapsadığı ve tutarların İş Mahkemelerince karar altına alınan alacak miktarlarıyla örtüştüğü görülmüştür.4857 sayılı Yasanın 36/2. maddesi ve taraflar arası sözleşmenin 29. maddesiyle atıf yapılan Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 35/6. vd. maddelerince, son üç aylık ücretlerinden dolayı işçiye karşı sorumlu olan İdarenin, yüklenici tarafından 01.12.2006 tarihli dilekçeyle kendisine bildirilmiş olmasına rağmen ödeme yapmadığı, YİGŞ'nin 35. maddesinde belirlenen usul çerçevesinde; sözleşmenin feshini müteakiben, işçilere başvuruda bulunmaları için ilan yapmadığı anlaşılmakla, işçiler tarafından dava açılmasına ve icra takibine sebebiyet vermiş olması nedeniyle, kendi kusuru ile artan zararı rücu edemeyeceği, davacının rücua esas alacağının, İş Mahkemelerince karar altına alınan asıl alacak ile sınırlı olacağı, yargılama gideri ve vekalet ücretleri ile icra masraf ve vekalet ücretlerini talep edemeyeceği mahkememizce kabul edilmiş, bu yönde yapılan bilirkişi hesap raporu hükme esas alınmıştır. Dava dışı 3 işçinin mahkememiz dosyasında davacı olan ........ aleyhine ........ 16. İş Mahkemesi'nde ve 13. İş Mahkemesi'nde açmış olduğu davalarda davalı aleyhine toplam 22.767,93 TL'ye hükmedildiği, bunun 19.806,69-TL'sinin 01/02/2012 tarihinde, 2.961,24-TL'sinin 25/01/2012 tarihinde ........ tarafından ........ 16. İcra Dairesindeki takip dosyalarına ödendiği görülmüş olup bu miktarların ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın Kısmen Kabulü ile; 19.806,69-TL'nin 01/02/2012 tarihinden, 2.961,24-TL'nin 25/01/2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, 2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 1.555,28-TL olduğundan peşin alınan 699,95-TL harcın mahsubu ile bakiye 855.,33-TL harcın davalılardan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,3-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 22.767,93-TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,4-Davalı ...... İnş. Turz. Tic.ve San. A.Ş duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 24.364,99-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile işbu davalıya ödenmesine,5-Davacı tarafından yapılan 724,40-TL harç toplamı ve 547,75-TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.272,15-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre hesaplanan 614,58-TL'sinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, geri kalan 657,57-TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ........ Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/11/2025 Katip ...✍ e-imzalı Hakim ...✍ e-imzalı