İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, taşınmaz kira sözleşmesinden kaynaklanan ödenmemiş kira bedeli, aidat ve elektrik giderleri alacak davasında mahkemenin görevli olup olmadığına ilişkin hukuki değerlendirme.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının davalıdan sözlü taşınmaz kira sözleşmesi uyarınca biriken kira bedelleri, site aidatları ve elektrik giderleri gibi ödenmeyen alacaklarının tahsili ile davalının icra takibine yaptığı haksız itirazın iptali istemiyle açtığı davayı özetlerken, mahkeme, yapılan inceleme neticesinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun açık hükmü gereği kira ilişkisinden doğan alacak davalarında görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi değil, Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunu vurgulayarak, davanın kendi görev alanına girmediğini belirtmektedir.
T.C.
İSTANBUL 22. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2026/1493 EsasKARAR NO : 2026/533DAVA : Alacak (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 13/07/2026KARAR TARİHİ : 27/07/2026Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ile davalı şirket yetkilisi ... arasında Temmuz 2023 tarihinde sözlü olarak akdedilen kira sözleşmesi uyarınca ... karma ... içerisindeki 1.800 metrekare kapalı ve 20.000 metrekare açık alanın 6 aylığına aylık 20.000 TL bedelle kiralandığını, kira bedeline ek olarak ... aidatı, elektrik ve su giderlerinin davalı tarafından karşılanacağının kararlaştırıldığını, davalının işlerinin devam etmesi nedeniyle Ocak 2024 tarihinde aylık 45.000 TL kira bedeli ve yan giderler üzerinden kiracılığın devamına karar verildiğini, kira bedellerinin her yıl Ocak ayında TÜİK verilerine göre artırılarak Ocak 2025'te 60.000 TL ve Ocak 2026'da 75.000 TL olarak faturalandırıldığını, davalı şirketin bu faturalara herhangi bir itirazda bulunmadığını, tesisin elektrik enerjisinin kesilmesi üzerine müvekkil şirket tarafından borçların ödenerek elektriğin davalının kullanımına açıldığını, müvekkil şirketin ... katılımcısı olması nedeniyle yönetim aidatlarını ve davalının kullandığı elektrik bedellerini düzenli olarak ödemek zorunda kaldığını, davalı şirket ile yapılan görüşmelerde kısmi ödemeler yapılmasına rağmen borçların tamamının ödenmediğini, müvekkil şirket tarafından başlatılan icra takibine davalı tarafın haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini, bu itirazın müvekkilin mağduriyetini artırdığını, .... İcra Dairesinin 2025/... E. sayılı dosyasına yapılan haksız itirazın iptali ile icra takibinin devamına, alacağın likit ve muayyen olması nedeniyle davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.İNCELEME GEREKÇE : Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı tarafından davalı aleyhine açılan taşınmaz kira sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemini konu almaktadır.Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önüne alınır. Ticaret Mahkemesinin görev alanını düzenleyen 6102 Sayılı TTK'nın 4 ve 5 maddeleri şu şekildedir: "MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;a) Bu Kanunda,b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.MADDE 5- (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.TBK.nın 269.maddesinde düzenlenen tanıma göre; kira sözleşmesi kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Bu düzenleme çerçevesinde taraflar arasındaki araç kiralama sözleşmesinin kira sözleşmesi niteliğinde olduğunun kabulü gerekir. Uyuşmazlık özel hukuk ilişkisinden doğduğundan tarafların tacir olması mahkemenin 6100 Sayılı Kanunun 4/1-a maddesi ile düzenlenmiş bulunan görevini etkilemez.Somut olayda, taraflar arasında kiralama sözleşmesi bulunmakta olup uyuşmazlık bu taşınmazın kiralanması kapsamında kira sözleşmesinden kaynaklanan kira alacağı istemine ilişkindir. Dava, 08/12/2014 tarihinde 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra açıldığına ve kira ilişkisinden kaynaklandığına göre görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.”Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.Yapılan açıklamalar doğrultusunda, uyuşmazlık kira ilişkisinden kaynaklandığından HMK 4. madde ve TTK 5. maddesi gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmayıp uyuşmazlığın çözümünde Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek görevsizlik nedeniyle HMK’nın 114/1-e ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddi ile mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:1-HMK'nun 114/1-c maddesindeki dava şartı yokluğundan aynı yasanın 115/2 maddesi gereğince davanın usûlden REDDİNE, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, İstanbul Anadolu Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğuna,2-Karar kesinleştiği tarihten itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize başvuru halinde dava dosyasının görevli İstanbul Anadolu Sulh Hukuk Mahkemelerine tevzi edilmesi için Tevzi Bürosuna gönderilmesine, 3-Görevsizlik kararından sonra davaya görevli Sulh Hukuk Mahkemesinde devam edilmesi halinde yargılama giderlerine Sulh Hukuk Mahkemesince hükmedileceğinden, bu konuda HMK'nun 331/2. maddesi uyarınca şu aşamada bir karar verilmesine yer olmadığına,4-Kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmemesi halinde HMK 20. maddesi gereğince DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA, Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/07/2026Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır