Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybı ve mahrumiyet zararı talepli tazminat davasına ilişkin kararı.
Özet: Trafik kazası sonrası aracında değer kaybı ve mahrumiyet zararı oluştuğunu iddia eden davacı, sigorta ödemelerinin yetersiz kaldığını belirterek araç sahibi ve sürücüsü davalılardan tazminat talep etmiş; davalılar ise zaman aşımı ve ödemelerin yeterli olduğu savunmasını yapmış olup, mahkeme trafik sigortasının değer kaybını karşıladığını ancak araç mahrumiyet zararını genellikle karşılamadığını belirtmiştir.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2025/75 Esas - 2025/966

T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR
ESAS NO : 2025/75 Esas
KARAR NO : 2025/966
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/01/2025
KARAR TARİHİ : 17/12/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 17/01/2026
Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılamasında
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 19.10.2023 tarihinde davacının ... plakalı aracına, davalı Şirketin üzerine kayıtlı bulunan ve diğer davalı ... tarafından kullanılan ... plakalı aracın çarpması neticesinde davacının aracında maddi hasar ve değer kaybı meydana geldiği, aracın oranımı süresince mahrumiyet zararı oluştuğunu, sigorta şirketince davacıya 43.329,13 TL ödeme yapıldığını ve fakat davacının aracında oluşan değer kaybının karşılanmadığını, arabuluculuk sürecinin sonuçsuz kaldığını ileri sürüp değer kaybı ile aracın tamir süresi içinde geçen araç mahrumiyet zararı için davacının maddi zararlarında dolayı şimdilik 1.000,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının talebinin zaman aşımına uğradığını, davacının davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığından dava şartı noksanlığından davanın reddi gerektiğini, davacının zararları için ... Sigorta Şirketi'ne ve KASKO Şirketi'ne başvurması gerektiğini, davacıya hasar bedeli, değer kaybı ve onarım bedelinin Sigorta Şirketi'nce ödendiğini, kaza tarihinden itibaren müştereken şirketten talep edebileceği alacağı bulunmadığını, davacının aracında değer kaybı meydana gelmediğini bildirip davanın reddini savunup, davacının aracının ... Sigortacısı olan ... Sigorta AŞ'ye davanın ihbarını istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davacıya ait araçta meydana gelen değer azalması tazminatının, kazaya karışan aracın malki/işleteni ve sürücüsü olan davalılardan tahsili istemine ilişkindir (2918 sayılı KTK m. 85, 91; T.B.K m. 49).
Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmıştır; kaza tespit tutanağı, poliçe, hasar dosyası, tramer bilgileri dosya arasına alınmış ve gerekli bilirkişi raporları dosyaya kazandırılmıştır.
... Poliçesinin incelenmesinde özetle; ... plakalı kamyon ... Şirketi adına kayıtlı iken, dava konusu kaza tarihini de kapsar şekilde 16.08.2023-16.08.2024 tarihleri arasında dava dışı ... Sigorta AŞ'de ZMMM poliçesi ile teminat altında olduğu, poliçe limitinin 120.000,00 TL olduğu görülmüştür.
... Sigorta AŞ tarafından 06.02.2024 tarihinde davacıya 4.956,00 TL ve 06.02.2024 tarihinde 40.031,00 TL hasar ödemesi yapıldığı görülmüştür.
Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı ve hasar bedeli gerçek zarar kalemleri arasında sayılır.
Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Bkz. .... HD 01/04/2010, ...; ... 05/04/2010, ...,).
Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.
İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ... kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur.
Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;
Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (.... Hukuk Dairesinin 01/04/2010 tarih ve ..., 05/04/2010 tarih ve ... sayılı kararları).
Bu durumda, değer kaybının ... Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.
Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. v. Hukuk dairesinin 25/03/2022 tarih ve ... sayılı ilamı).
Bilindiği üzere Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihli ve .... sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. Söz konusu karar dikkate alındığında araçta meydana gelen değer kaybının genel şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması artık mümkün olmadığından, genel şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamasına dayanılarak ve aracın piyasa rayici gözetilerek belirlenmesi yerinde olacaktır.
Araç mahrumiyet tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;
Sigorta poliçeleri kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) trafik sigortası teminatı dışında kalır. Bu nedenle araç mahrumiyet zararından sadece kazaya neden olan aracın sürücüsü ve işleteni sorumludur.
Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuştur.
Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'ten aldırılan 21.07.2025 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; " açıklanan nedenlerle;
1-... plakalı aracın davalı sürücüsü ...'ün, meydana gelen olayda %100 oranında asli kusurlu olduğu,
2- ... plakalı aracın sahibi davacı ...'in araç değer kaybından alacağının 18.642,00 TL olacağı,
3- ... plakalı aracın sahibi davacı ...'in onarım süresince aracını kullanamaması nedeniyle 14.400,00 TL araç mahrumiyet tazminatı alacağının olacağı, görüş ve kanaati ile," "şeklinde bilirkişi raporu sunulmuştur.
Deliller değerlendirilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Yukarıda belirtilen Anayasa Mahkemesi kararı sonucu oluşan mevcut durum itibarıyla davacı aracındaki değer kaybına ilişkin hesaplama ... Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. Bu hususlar nazara alınarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre meydana gelen kazada; ... plakalı aracın davalı sürücüsü ...'ün meydana gelen kazada %100 oranında asli kusurlu olduğu, ... plakalı davacı sürücü ...'in kusursuz olduğu ve değer kaybının 18.642,00 TL olacağı ve onarım süresince aracını kullanamaması nedeniyle 14.400,00 TL araç mahrumiyet tazminatı alacağının doğacağı, kaza tarihi olan 19.10.2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesi gerektiği, davacı vekilinin son celse verdiği mazeret dilekçesinde yokluklarında karar verilmesini istediği anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarda açıklandığı üzere,
1-Davanın KABULÜNE;
18.642,00 TL değer kaybı tazminatı,
14.400,00 TL araç mahrumiyet zararı olmak üzere toplam 33.042 TL 'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Alınması gereken toplam 2.257,10 TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.175,40 TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.081,70 TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 615,40 TL başvurma harcı, 615,40 TL peşin harç 560,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.790,80 TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 3.600,00 TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 1.522,50 TL tebligat ve müzekkere gideri, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.522,50 TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 33.042,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,,
Dair, tarafların yokluğunda, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 17/12/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı