İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, sipariş edilen ADR donanımlı ticari aracın eksik teslimi ve teslimdeki gecikmeden kaynaklanan kazanç kaybı ve değer farkı tazminatı davası.
Özet: Davacı, davalıdan ADR donanımlı olarak sipariş ettiği ticari aracın gecikmeli ve belirtilen özelliklere sahip olmadan teslim edilmesi üzerine ticari faaliyetlerinin aksadığını, aracı eksik donanım nedeniyle zararına satmak zorunda kaldığını ve bu durumdan kaynaklanan kazanç kaybı, araç bedel farkı ve sair masrafların tazminini talep ederken; davalı, üretici firmanın hatası olduğunu ve kendisinin sorumluluğu bulunmadığını savunmuş, feri müdahil ise söz konusu eksikliğin gizli değil açık ayıp olduğunu ve davacının aracı teslim alırken gerekli muayene ve ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediği için hak talep edemeyeceğini ileri sürmüştür.
T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2020/627 EsasKARAR NO : 2022/875DAVA : Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 18/11/2020KARAR TARİHİ : 01/11/2022Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...tarafından davalı şirkete 08.01.2020 tarihinde siparişi verilen ve teslim tarihi 31.03.2020 olan... 1518/ 42 U.K. model ticari araçta sipariş formunda da belirtildiği ve ADR özelliğinin olmadığının müvekkilince tespit edilmiş olduğu, müvekkilinin sözleşmeli olarak çalıştığı 3. tüzel kişi ipragaz firması ile çalışma koşullarında araçlarda bulunması zorunlu olan ADR donanımının davalı şirket yetkililerinin hatası sebebi ile araca özellik olarak eklenmemiş olarak üretildiği ve araç eksik donanım ile 3. tüzel kişi Isısan firmasına yakıt tankı takılmak üzere teslim edildiği, sözleşme gereği 31.03.2020 tarihinde teslim edilmesi gerekirken davalı tarafça 25.06.2020 tarihli... fatura nolu fatura kesilerek araç Isısan firmasına teslim edildiği, bahse konu araçta ADR donanımının olmadığı basit bir şekilde bakılarak ya da profesyonel olmayan inceleme ile tespit edilemediği için bu eksikliğin yeni tespit edildiği, müvekkilinin bu aracı ADR donanımı olmadan hiçbir şekilde ticari faaliyetinde kullanamayacağı, müvekkilinin ticari hayatının sekteye uğradığı, bahsi geçen araca ait kesilen faturaya ihtarname ile itiraz edildiği, fatura müvekkilince kabul edilmediği ve satış sözleşmesine, sipariş formuna aykırı olması sebebi ile davalı tarafa iade edildiği, 31.03.2020 tarihinde teslim edilmesi gerektiğinden bu tarih itibarı ile kazanç kaybına uğradığı, şimdilik 10.000,00.-TL olarak davalı taraftan dava konusu aracın sözleşme gereği teslim edilmesi gereken tarih olan 31.03.2020 tarihi itibarı ile uygulanacak reeskont avans faizi ile tahsili ve davacı müvekkilimize ödenmesine ayrıca dava konusu aracın davalı tarafça sözleşmeye aykırı olarak zamanında teslim edilmemesi ve eksik donanımla temin edilmesi sebebi ile aynen iade alınması taleplerinin kabul edilmemekle araç davacı müvekkili tarafından 3. bir kişiye 2. el olarak satılmak zorunda kaldığı, bu sebeple aracın 2. el durumunda düşük bedelle satılabilmesi sebebi ile ADR donanımlı olarak sipariş verilen dava konusu aracın muadilinin sıfır satış bedeli arasındaki fark için şimdilik 10.000,00.-TL nin ödeme tarihi itibarı ile uygulanacak reeskont avans faizi ile davalı taraftan alınarak davacı müvekkilimize ödenmesine karar verilmesini; davalı tarafça hatalı olarak getirilen dava konusu araç sebebi ile davacı müvekkilimizin yapmak zorunda kaldığı masrafların fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00.-TL nin ödeme tarihleri itibarı ile uygulanacak reeskont avans faizi ile davalı taraftan alınarak davacı müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin dava konusu aracın imalatçısı veya ithalatçısı olmadığı, müvekkil şirketin dava konusu araçla ilgili bakım ve tamir işlerini yapan bir servis işletmesi ve ... A.Ş'nin ürettiği ... marka araçların satışını gerçekleştiren bayi olduğu, müvekkil şirket tarafından davacının talepleri doğrultusunda düzenlenmiş sipariş teyit formunda sipariş konusu aracın ADR donanımlı olduğunun açıkça belirtildiği, müvekkil şirketin davacının iddia ettiği gibi araç sipariş evraklarını eksik düzenlemediği, dava konusu ihtilafa sebep olan ADR özelliği eksikliğine sebebiyet vermediği, müvekkil şirketin, müşterinin özel siparişlerini, olduğu gibi üretici firma.... A.Ş'ye iletmek suretiyle yükümlülüğünü yerine getirdiği, müvekkil şirketin müşteri talepleri doğrultusunda verilen sipariş sonucu üretilen aracın imalat aşamasına müdahale hakkının söz konusu bile olmadığı, dava konusu aracın ADR özelliği bulunmaksızın üretilmiş olmasında müvekkil şirketin hiçbir sorumluluğunun bulunmadığı, dava konusu aracın, müvekkil şirketin değil, dava dışı...Türk A.Ş 'nin eksik kod girmesi sebebiyle eksik üretildiği ve işbu davaya sebebiyet verdiği, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Feri müdahil ...Anonim Şirketi vekili dilekçesinde, dava konusu ilk araçta bulunduğu iddia edilen eksikliğin gizli ayıp niteliğinde olmayıp açık ayıp niteliğinde olduğu ve davacı, aracı teslim alırken gerekli muayene ve ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediği için buna bağlı zarar talep etme hakkından da vazgeçmiş kabul edilmesi gerektiği, davacının, araçta ADR donanımı olmadığının basit bir şekilde bakılarak ya da profesyonel olmayan bir inceleme ile tespit edilemeyeceği için ancak yeni tespit edildiğini beyan ettiği, bu beyanın gerçeğe aykırı olup kabulünün de mümkün olmadığı, ADR şalteri, aracın ön göğsünde orta kısmında, aracın koltuğuna oturulduğunda sağ kol ile kolayca müdahale edebilecek bir yerde olduğu, davacının, "ADR donanımı olmadığının basit bir şekilde bakılarak ya da profesyonel olmayan bir inceleme ile tespit edilemeyeceğine" ilişkin beyanının kabulünün mümkün olmadığı, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İhbar olunan...A.Ş vekili cevap dilekçesinde, müvekkil şirketin dava konusu aracın satıcısı olmadığı, müvekkil şirketin dava konusu aracın satıcısı olmadığı gibi aracın üreticisi ya da ithalatçısı da olmadığı, bu bağlamda müvekkil şirkete husumet yöneltilemeyeceğinden huzurdaki davanın müvekkil şirkete ihbarında da hukuki fayda bulunmadığı, dava konusu edilen aracın müvekkil şirket tarafından satılan araç olmadığı, davacının tazminat taleplerinin koşullarının oluşmadığı, dava konusu araçta bulunduğu iddia edilen eksikliğin gizli ayıp niteliğinde olmadığı, bu iddianın açık ayıp niteliğinde olup davacı tarafça gerekli muayene ve ihbar yükümlülüğü yerine getirilmemiş ise davanın reddi gerektiği, huzurdaki davada varlığı iddia edilen maddi zararın da açıklaması ve belgelendirmesi gerektiğinin açık olduğu, davacı yanın açıklayamadığı ve belgelendirilmemiş, sadece iddiadan ibaret olan maddi zararlarına ilişkin tazminat taleplerinin hukuka ve yasalara aykırı olup reddi gerektiği, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE :Uyuşmazlık, davacı tarafından davalıdan satın alınan ticari araç içerisinde ADR özelliği olmadığı iddiası ile uğranılan kar ve kazanç kaybı ile zamanında teslimi yapılmadığından kaynaklı daha düşük bedel ile ikinci el olarak satılmasına dayalı uğranılan zarar var ise miktarının ne olduğu ve tazmini koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplanmaktadır. Dava dilekçesinde iddia olunan hususlar, davaya konu ticari aracın üretiminin sözleşmeye aykırı özellikte olup olmadığı, ayrıca davacı tarafından talep edilen ADR donanım özelliğinin olmamasından dolayı davalıların sorumluluğuna gidilip gidilemeyeceği, davacının kar ve kazanç kaybına sebebiyet verilip verilmediği, sözleşmeye aykırı olarak geç teslimden kaynaklı verilen zarar ihtimali de değerlendirilerek ve davacının almış olduğu 2.aracın satın alma ve satış süreçleri göz önüne alınmak suretiyle; davacının netice-i talep kısmındaki 2.el araç kapsamında zarara uğrayıp uğramadığı, uyuşmazlık konuları ve tüm dosya kapsamında bir otomotiv mühendisi bilirkişi ile bir SMMM bilirkişi tarafından rapor düzenlendiği, bilirkişi heyetinin mahkememize verdiği 09/04/2022 havale tarihli raporunda; davacı ile davalı taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu, davacı ve davalı taraf arasında imzalanmış olan 08.01.2020 tarihli sipariş teyid formunun olduğu, davacının 2020 yılı yasal defterlerinin lehine delil teşkil edebilecek vaziyette olduğu, davalı ...k A.Ş.'nin 2019-2020 yılı yasal defterlerinin lehine delil teşkil edebilecek vaziyette olduğu, davacı tarafından dava konusu aracın taraflar arasındaki sözleşme gereği 31.03.2020 tarihinde teslim edilmesi gerekirken davalı tarafça 25.06.2020 tarihli fatura kesilerek teslim edilmiş olduğu, davacı tarafından imzalanmış olan sipariş teyid formunun arka yüzünün 10. maddesinde ... A.Ş. tarafından kaynaklanan gecikmelerden ... A.Ş. İzmir Şubesi-Egemer sorumlu tutulamayacağının yazılı olduğu, davalı ... de aracın üreticisi olmayıp sadece satıcı bayisi olduğu ve aracın ... A.Ş. tarafından üretili...e gönderildiği, dava konusu olan aracın 25.06.2020 tarihli 429.941,20.-TL tutarlı satış faturası ile davalı tarafından davacı tarafa teslim edildiği, davacı tarafından dava konusu aracın 26.10.2020 tarihinde 429.000,00.-TL bedelle...Noterliği Araç Satış Sözleşmesi ile dava dışı ...e satmış olduğu, dava dışı ... Otomotiv...A.Ş. tarafından dava konusu aracın yerine 31.10.2020 tarihinde 430.941,20.-TL tutarında yeni bir aracın davacıya satışının yapıldığı ve bu yeni araç için normal piyasa satış fiyatından ekstra olarak dava dışı ... A.Ş. tarafından davacıya 81.101,00.-TL indirim yapıldığı, davacıdan 3. kişi... arasında yapılan hizmet alım sözleşmesi gereği 2020 ve 2021 yılı emsal ... plakalı araca ait kesmiş olduğu satış faturalarının dava dosyası içerisine daha önce sunulmuş olan ...Tesisi'nden yapmış oldukları taşıma işlerine ilişkin 01.01.2020 - 31.12.2020 dönemine ait olan... Plakalı aracın 297.590,55.-TL toplam tutarlı ve ...plakalı aracın 316.129,85.-TL toplam tutarlı 2 araca ilişkin gelir tablolarının sunulmuş olduğu, davacı kamyonu ilk 25.06.2020 tarihinde satın aldığı ve kamyon üzerine akaryakıt tankı yapılmak üzere Isısan şirketine teslim ettiği, akaryakıt tankının imali, montajı ve aracın ruhsatının çıkarılması için yaklaşık 1 ay zamana ihtiyaç olduğu, bu durumda tankerin işe çıkabilmesi ancak 25.07.2020 tarihinin gerekeceği, 25.07.2020 tarih ile 31.10.2020 tarih arasında 100 gün geçtiği, davacının 100 gün içerisinde tanker ile iş yapamadığı ve kazanç kaybına uğradığı, bu durumda; davacı tarafından 01.01.2020- 31.12.2020 dönemine ait olan ...plakalı aracın 297.590,55.-TL toplam tutarlı ve... plakalı aracın 316.129,85.-TL toplam tutarlı olmak üzere toplam 2 araç için 2020 yılı içerisinde (297.590,55 + 316.129,85 ) = 613,720,40.-TL tutarında gelir elde etmiş olduğunu beyan etmiş olduğunun görüldüğü, araç için yıllık ortalama (613.720,40/2) = 306.860,20.-TL tutarında gelir elde etmiş olduğu ve aracın günlük gelirinin (306.860,20/365)= 840,71.-TL olduğu kanaatine varılabileceği, günlük 840,71-TL tutarında kazanç kaybı yaşamış olabileceği, buna göre davacının kazanç kaybı hesaplamasının; 100 günlük kazanç kaybı =840,71 TL/gün x 100 gün= 84.071,00-TL, kamyona yapılan ilave 5.310,00-TL, muayene + eksoz pulu = 542,56-TL, taşıtlar vergisi= 2.095,00TL, aracın 2.el satış kaybı (aracın alış ile satış kaybı) = 941,20-TL, toplam tutarın= 92.959,76-TL, davalı taraf indirimi= 81.101,05-TL, davacının kazanç kaybının 11.858,71-TL olduğu, davacının dava konusu ile ilgili olan taleplerine ilişkin olarak davacının davalıdan talep edebileceği alacak bedeli tutarının 11.858,71.-TL tutarında olduğu görüş ve kanaatine varılabileceğini bildirmişlerdir. Taraf vekillerinin kök rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda mevcut dosya kapsamına göre bilirkişiden ek rapor aldırıldığı, bilirkişi heyetinin mahkememize verdiği 17/06/2022 havale tarihli ek raporunda, davacı ve davalılar vekili tarafından 09/04/2022 havale tarihli bilirkişi kök raporuna itirazları da dikkate alınmak suretiyle yapılan inceleme ve değerlendirme dahilinde önceki raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmelerini değiştirecek herhangi bir hususun olmadığını bildirmişlerdir. Dava dilekçesi, cevap dilekçeleri, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalı taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu, davacı ve davalı taraf arasında imzalanmış olan 08.01.2020 tarihli sipariş teyid formunun olduğu, davacının 2020 yılı yasal defterlerinin lehine delil teşkil edebilecek vaziyette olduğu, davalı... A.Ş.'nin 2019-2020 yılı yasal defterlerinin lehine delil teşkil edebilecek vaziyette olduğu, dava konusu aracın üretimden kaynaklı olarak eksik özelliği ile birlikte davacı tarafından iadesi yoluna gidilmeyerek birkaç ay içerisinde dava dışı 3. bir kişiye satılmış olduğu, 31.10.2020 tarihinde yeni bir aracın davacıya satışının yapılmış olduğu ve bu yeni araç için normal piyasa satış fiyatından ekstra olarak...A.Ş. tarafından 81.101,00.-TL indirim yapıldığı, söz konusu kamyon üzerine akaryakıt tankı yapılmak üzere teslim edilen Isısan.. şirketi tarafından akaryakıt tankının imali ve montajı ve aracın ruhsatının çıkarılması için yaklaşık 1 ay zaman geçeceği, aracın teslim alındığı tarihle arasında ise 100 günün geçeceği, raporda tespit edildiği üzere 100 gün üzerinden emsal araç gelirleri baz alınarak yapılan hesaplamaya ve davalı tarafça 2.araç alımında yapılan indirime göre davacının uğrayacağı kazanç kaybının 11.858,71-TL olduğu, davacı tarafça aracın 3. bir kişiye 2. el olarak satılmasında düşük bedelle satıldığından uğradığı zarar talebinde bulunulmuş ise de bilirkişi raporunda da görüleceği üzere, davacının aracını 429.941,20-TL bedelle satın aldığı, yaklaşık 4 ay sonra 429.000,00-TL bedelle sattığı, davacının dava konusu araç sebebiyle yapmak zorunda kaldığı masraflar ileri sürülmüş ise de davacı tarafın plaka takılma ve şase uzatmadan dolayı teslim etmediği 2.el olarak satış için 470.000,00-TL bedelle satışa koyduğu, bu zaman zarfında davalı taraftan filo indirimi ve gecikme indirimi alarak yeni aracı 81.101,00.-TL indirimle aldığı, bu anlamda araca yapılan masraf kalemi talebinin de dayanaksız kaldığı, davacının bu hususu bilerek iade etmeyerek aslında davalı ile zımnen anlaşma yoluna giderek daha az bedel ile satılan aracı tercih ettiğinin kabulünün gerekeceği kanaatiyle davanın kısmen kabulü ile; 10.000,00-TL kar ve kazanç kaybının 31/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte dahilinde davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, dava konusu aracın muadilinin sıfır araç araç satış bedeli farkı talebi oluşmayacağından reddine, dava konusu araç sebebiyle yapılan masrafa ilişkin talep oluşmayacağından reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE;10.000,00-TL kar ve kazanç kaybının 31/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte dahilinde davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,Dava konusu aracın muadilinin sıfır araç araç satış bedeli farkı talebi oluşmayacağından reddine,Dava konusu araç sebebiyle yapılan masrafa ilişkin talep oluşmayacağından reddine,2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan alınması gerekli 683,10-TL harçtan peşin olarak alınan 512,33-TL harcın mahsubu ile bakiye 170,77-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2.maddesi gereğince hesap ve takdir edilen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2.maddesi gereğince hesap ve takdir edilen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,5-Davacı tarafça yapılan 566,73-TL başvurma ve peşin harç, 2 KEP gideri 1,00-TL, 16 tebligat gideri 124,00-TL, 1 müzekkere/posta gideri 23,00-TL, 2 bilirkişi ücreti 1.200,00-TL olmak üzere toplam 1.914,73-TL yargılama giderinin davanın kısmen kabulü nazara alınarak 638,24-TL'lik kısmının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,6-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabulucu ücretinden 440,00-TL'sinden davalının, 880,00-TL'sinden davacının sorumlu tutulmak kaydı ile davacı ve davalıların müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,7-Taraflar tarafından yatırılan gider avansından arta kalan bulunması halinde karar kesinleştiğinde ilgili taraflara iadesine, Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekilleri ile feri müdahil ve ihbar olunan vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/11/2022 Katip ... (e-imzalıdır) Hakim... (e-imzalıdır)