Yapı denetim hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacakların tahsili için açılan itirazın iptali davasında tarafların ifa eksikliği ve sorumluluk iddialarının değerlendirilmesi.
Özet: Bu hukuki uyuşmazlık, bir yapı denetim firmasının, müşterisiyle imzaladığı çok sayıda yapı denetim hizmet sözleşmesinden doğan alacaklarının tahsili için başlattığı icra takibine karşı yapılan itirazın iptali talebiyle ilgilidir; davacı, hizmetlerini eksiksiz yerine getirdiğini ve alacaklarını hak ettiğini ileri sürerken, davalı ise yapı denetim firmasının sözleşmesel yükümlülüklerini gereği gibi ifa etmeyerek imara aykırılıklara ve idari para cezalarına neden olduğunu, bu durumun kendisini imar affına başvurmaya mecbur bıraktığını savunarak davanın reddini istemektedir.
T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2020/483 EsasKARAR NO : 2022/873DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 21/09/2020KARAR TARİHİ : 01/11/2022Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil şirket; yapı denetim firması olup, yapı denetim kuruluşu sıfatıyla davalı/borçlu ... ile aralarında projelerin incelenmesi, ruhsata ve eklerine uygun olarak yapılmasının denetlenmesi ve ilgili işlerin görülmesi konusunda Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmesi akdettikleri, ... numaralı yapı denetimi hizmet sözleşmesi ile asıl alacak ve ek hizmet ücreti dahil 31.655,74-TL, ... numaralı yapı denetimi hizmet sözleşmesi ile asıl alacak ve ek hizmet ücreti dahil 30.575,16-TL,... numaralı yapı denetimi hizmet sözleşmesi ile asıl alacak ve ek hizmet ücreti dahil 12.386,11-TL, ...ı denetimi hizmet sözleşmesi ile asıl alacak ve ek hizmet ücreti dahil 11.391,22-TL olmak üzere toplam 86.012,19-TL (faizler hariç olmak üzere) müvekkil şirketin ifa karşılığı alacağı oluştuğu, davalı/borçlunun icra takibine yaptığı itirazda görüleceği üzere, sözleşmenin geçerliliğine veya sözleşme altındaki imzaya itiraz etmeyerek Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmesinin akdedildiğini ikrar ettiği ve sabit kıldığı, davalı/borçlunun itirazında, sözleşmenin alacaklının eksik ifasından dolayı sona erdiğini iddia etse de, durum böyle olmadığı, davalı tarafın gelir arttırmaya yönelik olarak projeye aykırı fazla imalat nedeniyle ruhsat alamadığı, müvekkil şirketin denetleme ve yıkım ihbarına gerek dahi kalmadan, imar affından yararlanmak suretiyle gayrimenkullerine değer kattığı, davalının mal kaçırma ihtimalinin ve müvekkilin alacağının semeresiz kalma tehlikesinin yüksek olduğu dikkate alınarak, davalı yanın menkul ve gayrımenkulleri üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, davalının İzmir ...İcra Dairesi'nin ...sayılı dosyasına yaptığı itirazlarının iptaline ve takibin devamına, alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacı yanın yapı denetim görevini gereği gibi ifa etmediği, taraflar arasındaki sözleşme gereği, yapı denetim firmasının denetim borcunu yani yapının imar planlarına, ruhsata ve projeye uygun yapılmasını sağlama yükümlülüğü bulunduğu ancak davacı denetim şirketinin, sözleşmedeki yükümlülüklerini gereği gibi ifa etmediği, taraflar arasındaki yapı denetimi hizmet sözleşmesine istinaden davacıya bir kısım hak ediş tutarı ödendiği ancak davacı yanın sözleşme gereğini yerine getirmeyip, idari para cezalarının düzenlenmesine sebep olmasına rağmen müvekkilden hizmet bedeli talebinde bulunmasının kabul edilebilir olmadığı, müvekkilin, talep konusu hizmet bedelinden sorumluluğu bulunmadığı, müvekkilin yapı denetim firmasının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesinden ötürü ciddi zarara uğradığı, hem denetim şirketi hem müvekkil şirket hakkında idari para cezaları düzenlendiği, müvekkil şirketin, yapı denetim şirketinin sözleşme gereğini yerine getirmemesi üzerine sebep olduğu ruhsata ve imara aykırılıklara ilişkin, imar affına başvurarak her iki taraf hakkında düzenlenen idari para cezalarını ortadan kaldırdığı, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE :Uyuşmazlık, taraflar arasında yapı denetim hizmet sözleşmesi gereğince sözleşme bedellerinin ödenmediği iddiasıyla tahsiline yönelik İzmir ...İcra Müdürlüğünün ...ayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı, davacının sorumluluğunu tam olarak ifa edip etmediği, bedellerin hak edilip edilmediği hususlarında toplanmaktadır. Tüm deliller toplanmış, İzmir ...cra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası UYAP üzerinden getirtilmiş olup, borçlu vekilinin 14/06/2019 tarihli dilekçesi ile, icra takibine, borca, ödeme emrine, faize, feri'lerine itiraz ettiği anlaşılmıştır.Dava, İİK 67. madde gereğince açılan itirazın iptali davası olup, 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 67. maddesinde İcra Takibine İtirazın İptali; ''Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın (Değişik ibare:02/07/2012-6352 S.K./11.md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır.Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır.'' şeklinde düzenlenmiştir. 4708 sayılı Yapı Denetim Yasa'sının 2. maddesindeki, “...Yapı denetim hizmeti, yapı denetim kuruluşu ile yapı sahibi veya vekili arasında akdedilen hizmet sözleşmesi hükümlerine göre yürütülür.” ve aynı Yasa'nın 5. maddesindeki, “Yapı denetim hizmet sözleşmeleri, yapı sahibi ile yapı denetim kuruluşu arasında akdedilir...Yapı denetim hizmet bedeli, yapı denetim kuruluşlarının hizmet bedellerinin ödenmesinde kullanılmak üzere yapı sahibince il muhasebe birimlerinde açılacak emanet nitelikli hesaba yatırılır.” şeklinde düzenlenen hükümler uyarınca yapı denetim hizmetini veren şirkete karşı yapı denetim hizmet bedelinin ödenmesinden arsa sahibi sorumludur. Aliağa Sulh Hukuk Mahkemesi'nin... D.İş sayılı dosyaları UYAP üzerinden celbedilerek incelenmiş, Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyalarındaki gerekçeli kararlar celbedilerek incelenmiştir. Mahkememizin 13/07/2021 tarihli oturumunda dinlenen davacı tanığı ..., ...bu firma ile ilgili projeye aykırılıklar olduğunu, belediye tarafından düzeltmelerinin istenildiğini, bunlar düzeltilmeden hakediş seviye talebinde bulunamadıklarını, yatırılan paranın da mal müdürlüğünde beklediğini, davacı vekilinin sorusu üzerine sorulduğunda, Çevre Şehircilik Müdürlüğünden birilerinin şikayette bulunduğunu, tuvaletler ve havalandırma, mutfak ve balkonun büyütülmesi ile ilgili sorunlar bulunduğunu, idari para cezası verildiği,... denetim şirketinin idari para cezalarını ödediği, yapılan imalatı denetlemekle sorumlu olduklarını, imalatın hatalı olduğunu gördüklerini, ölçülerin doğru olmadığını, Bakanlığın çıkardığı imar affından dolayı başvuruda bulunduklarını bildiğini, hakediş ücretlerinin %20 sinden fazlasını almadıklarını bildiğini...,Aynı oturumda davacı tanığı ..., ...inşaat teknikerliği yaptığını, projeyi alıp beraber şantiyeye gittiklerinde orada illk önce beton olarak havalandırma kısmına baktıkları, mutfak ve balkonu ayıran cam bölümün imalatları olmadığı, fotoğrafları çektiği, ölçümlerine baktığı mimari açıdan, aynısını banyodaki havalandırma kısmında da yaptığı, projeyi açıp beraber kontrollerini yaptığı, sonra salon kısmında bir yer daha olduğu, oranın da fotoğraflarını çektiği, o gün saat 8-30 9 civarı olduğu, yanındaki bloğu da gezdiği, orayı da fotoğrafladığı, birkaç gün sonra hakedişleriyle ilgili sıkıntı çıktığını, tahsilatlarını yapamadığını söylediği, ceza alındığını bildiğini, hakediş tahsilatları yapılamadığı, hakedişlerin yapılması için ödemesi gerektiği, cezayi müeyyede olduğundan dolayı hak ediş ödemelerini alamadığını..., 11/11/2021 tarihli oturumda dinlenen davacı tanığı ..., ...denetçi mühendis olarak denetimleri yaptıklarını, yapı denetimli bir binanın imar barışına gidiş şekli yanlış, aykırılık olduğu, oturuluşunu yapı denetimden alması gerektiği, ... Aralık'a kadar binanın kaçak olarak yapılan binaları kapsayan düzenleme olduğu, bina devam ederken bina bitmeden bu yasa çıktığı için ... sahipleri buraya kaçak bir eklenti yaparak yapı denetime para ödememek için böyle bir yola gittikleri, imar barışından yapı kullanmalarını aldıkları, denetledikleri kısmın parasını alamadıklarını, eklenti şeklinde söyledikleri sadece parasal cezayla cezalandırılacak kusurlar kendileri tarafından sonradan yapıldığı, kendilerine parasal ceza yazıldığı, 4708 sayılı kanun gereği yıl içerisinde 3 adet ayrı ceza alındığında şirketiniz kapanır şeklinde yasa olduğu, yasanın bunu söylediği, 3.ceza yazılmadan şirketi kapatıp teminatları yanmasın diye üzerlerindeki bütün işleri açtıkları yeni şirket ...Denetim Şirketini açtıklarını ve işleri oraya taşımak zorunda kaldıklarını... Beyan etmişlerdir.Dosyanın Yapı denetim alanında uzman bir İnşaat Mühendisi bilirkişi ile kooperatif konusunda uzman bir bilirkişiye tevdi ile uyuşmazlık konularında rapor düzenlenildiği, bilirkişi heyetinin mahkememize verdiği 25/02/2022 havale tarihli raporunda, mevcut bilgi ve belgelere göre; davacı Yapı Denetim Şirketinin, asgari olarak 07.06.2018 fesih tarihine kadar görevde olduğu, imar affına giren aykırı yapım ve denetimle inşaatın bittiği ilan edilmekle ve her iki denetim/yapım uygulamasından da, her iki tarafın eşit sorumluluğunun olabileceği kanaatleri hasıl olabileceği görüşlerine varılabileceğini, çünkü inşaatı yapan/para harcayan, projeye aykırılığı benimseyen davalı kooperatifin sorumluluğu olabileceği, diğer davacı denetim şirketinin de, aynı şekilde davalı kooperatif ile birlikte sorumlu olacağı ve denetimi bihakkın yapmadığı ve veya şikayetlerle yapı denetleme şirketine ceza veren Çevre ve Şehircilik Bakanlığının müdahalesiyle denetim sözleşmelerini, “..inşaata ait sözlü ve yazılı ihtarnamelerimize rağmen belirtilen eksiklerin zamanında giderilememesi nedeniyle biten binada seviye onayları belediye tarafından yapılamadığından, hak ediş almamız sistemce engellendiği için, ekonomik zarara uğradığımız gibi, 3 iş günü içinde Bakanlığa bildirmeme suçu ile idari para cezası aldığımız işlerinizi tek taraflı fesih ettiğimizi ihtaren bildiririz” denilerek, binanın bittiği ve fakat aykırılıkların olduğu, bunların giderilemediği/giderilmediğinin bildirildiği, artık bir yerde; her iki tarafın da, bu durumda yapılmış olan aykırılıkların, zamanında bildirilmediği sebebiyle, şikâyetle ortaya çıkan bu durum karşısında, her iki tarafın eşit derecede sorumluluğunun bulunabileceği görüşleriyle, davacının esasen 4 adet sözleşmeden tahakkuk etmiş olan 86.012,19TL asıl alacağının olduğu, ancak eşit kusur olarak teknik olarak değerlendirilmesiyle, yarısının bu eşit sorumluluk sebebiyle paylaşılabileceği kanaatine varıldığı, şu aşamada, dosyada bulunan belgelere göre takibe konulan 86.012,19-TL miktarın hak edilmiş ancak, her iki tarafın yukarıda sayılı uygulamaları nedeniyle, 43.006,08-TL esas miktar üzerinden, 31.05.2019 tarihi itibariyle takibe devam edilebileceği görüş ve kanaatlerine varıldığını bildirmişlerdir. Karşıyaka...AĞCM... Esas sayılı dosyası UYAP üzerinden getirtilerek incelenmiştir.Taraf vekillerinin kök rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda mevcut dosya kapsamına göre bilirkişi heyetinden ek rapor aldırıldığı, bilirkişi heyetinin mahkememize verdiği 17/08/2022 havale tarihli ek raporunda, şimdilik dosyaya celp edilen bir kısım ceza dosyası suretleriyle, görevsizlik nedeniyle, Karşıyaka ... Ağır Ceza Mahkemesinde görülmeye devam ettiği anlaşılmakla; heyetlerinin dosyadaki görevinin, davacının; davalı aleyhine talep ettiği ve itiraz sebebiyle duran, iş bu itirazın iptaline ilişkin alacak miktarının belirlenmesi olduğundan, davalının da denetim şirketinin idari aldığı ceza ve yeniden isim değişikliği ile denetim görevine devam ettiği taraflarca da, dosyadan edinilen bilgilerden bilindiğini ancak davalı kooperatifin ısrarıyla, aynı ekibin denetim yaptığı inşaat için, iki ayrı ve fakat aynı kişilerle yönetilen denetim şirketine ödemelerin devam ettiği davalı tarafından beyan edilmekle, artık karar sayın mahkemeye ait olmak üzere; kooperatifin projeye aykırı imalatlarının olduğu, daha sonra çıkan kısmi imar affı da sayılan ve yapı kullanma belgesi yerine de geçen, yapı kayıt belgesi almak suretiyle, bir yerde projeye aykırılığın tescillendiği, ancak alınan bu belgeyle affa uğradığı başka bir ifadeyle, teknik açıdan, yasal hale geldiği, davacı ifadesiyle de; alınan bu belgeyle, yapıda oluşan metraj artımı ile de, davalının zenginleştiği beyanıyla teknik olarak yapının iskan edilebilir, yasal bir engelinin kalmadığının anlaşılabileceği görüşleriyle de; her ki tarafın bilgisi dahilinde gelişen bu olaylarda, artık davacının, takipteki bakiye alacak miktarının, heyetlerince belirlenmiş olup, buna göre; şu aşamada; iş bu dosya kapsamında belgelere göre takibe konulan 86.012,19-TL miktarın, davacı tarafından hak edildiğine ilişkin kanaatleri olduğu, artık kusur ve veya diğer ceza davasının seyri ve kararı hususlarındaki kararın mahkemeye ait olduğunu belirtmişlerdir. Davacı vekiline davaya konu takip ödeme emrindeki alacak kalemleri bakımından beyanda bulunmak üzere süre verildiği, davacı vekilince beyanda bulunulduğu görülmüştür. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporları esas alınarak; davacı yapı denetim şirketinin asgari olarak 07.06.2018 fesih tarihine kadar görevde olduğu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın ihtarnamesinden de anlaşılacağı üzere söz konusu binanın bitirildiği, imar affına giren aykırı yapım ve denetimle inşaatın bittiği ilan edilmekle projeye aykırılığın tescillendiği ancak affa uğradığı, işin özünde davalı tarafça inşaat ruhsat projelerine aykırı olarak yapılan değişikliklerin ana yapı kaba inşaat betonarme iskelet taşıyıcı sistemini değiştirmediği, kayıt belgesi ile de affa uğramış olmakla birlikte yasal engel kalmayarak iskan edilebilir olduğu, yapıda oluşan metraj artımı ile davalının zenginleştiği, ayrıca davacının aldığı idari cezalar ve isim değişikliğine rağmen denetim görevine devam ettiği, haklarında açılan ceza dosyalarını bilmelerine rağmen davalı kooperatifin de davacının aynı ekibiyle çalışmayı sürdürdüğü, aynı kişilerce yönetilen denetim şirketine ödemeler yaptığı, davalı kooperatifçe yapıda bulunan projeye aykırılıklara rağmen yapılan işin benimsendiği ve neticede sorumlu olduğu anlaşılmakla davacının sözleşmeden tahakkuk etmiş olan 4 adet hizmet bedelinden ibaret 86.012,19TL asıl alacağının doğduğu, davalı tarafça vaki itirazın kısmen haksız olduğu kanaatiyle davanın kısmen kabulü ile; İzmir... İcra Müdürlüğü... takip sayılı dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın kısmen iptaline 86.012,19-TL asıl alacak üzerinden takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, asıl alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE;İzmir... İcra Müdürlüğü... takip sayılı dosyasının davalı tarafça yapılan itirazın kısmen iptali ile alacağın 86.012,19-TL üzerinden takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,Asıl alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Fazlaya ilişkin talebin reddine,2-Harçlar Yasası gereğince hesaplanan alınması gerekli 5.875,49-TL harçtan mahkememiz dosyasında peşin olarak alınan 1.222,76-TL ile İzmir ...İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasında peşin olarak alınan 506,21-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.146,52-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına, 3-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 13.761,95-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,5-Davacı tarafından sarf olunan 1.277,16-TL peşin ve başvurma harcı, 5 KEP gideri 2,50-TL, 13 tebligat gideri 140,50-TL, 1.000,00-TL bilirkişi ücreti üzere toplam 2.420,16-TL'nin davanın kısmen kabulü nazara alınarak 2.056,09-TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, 6-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine, 7-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabulucu ücretinden 1.121,42-TL'sinden davalının, 198,58-TL'sinden davacının sorumlu tutulmak kaydı ile davacı ve davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/11/2022Katip ... (e-imzalıdır) Hakim ... (e-imzalıdır)