Çalışanın kıdem, ihbar, fazla çalışma gibi işçilik alacaklarının, asıl işveren BOTAŞın muvazaalı alt işverenlik ve işin yardımcı niteliği iddiaları kapsamında sorumluluğuna ilişkin temyiz incelemesi.
Özet: Davacı işçi, ana işveren olduğunu ileri sürdüğü BOTAŞın muvazaalı alt işveren ilişkisi kurarak kendisini çalıştırdığını ve tüm emirleri doğrudan BOTAŞtan aldığını iddia ederek çeşitli işçilik alacakları talep etmiştir. İlk derece ve istinaf mahkemeleri ise davacının yaptığı işin yardımcı nitelikte olduğunu ve BOTAŞın 4734 sayılı Kanun kapsamında personel çalıştırmaya dayalı hizmet alımı yapmasının yasal olduğunu belirterek muvazaa iddiasını reddetmiş ve BOTAŞın sorumluluğu bulunmadığına karar vermiştir; davacı, temyiz başvurusunda muvazaa savını tekrarlamıştır.
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/2009 E., 2025/2384 K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Marmaraereğlisi 1. Asliye Hukuk (İş) MahkemesiSAYISI : 2024/636 E., 2025/192 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ (...) nezdinde değişen alt işveren Şirketler bünyesinde çalıştığını, davacının emir ve talimatları ... yetkililerinden aldığını, buna rağmen ...'ın muvaazalı olarak Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarını başka firmalar üzerinden yaptırdığını, iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından haksız olarak sona erdirildiğini, çalışma sisteminin 7 gün çalışma 7 gün dinlenme şeklinde olduğunu, hafta tatilini kullanmadığını, resmî tatillerde çalışmaya devam ettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma, ulusal ... ve genel tatil, hafta tatili, yıllık ücretli izin, asgari geçim indirimi alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1. Davalı .. AŞ vekili cevap dilekçesinde; davacının talep ettiği alacaklardan sorumlu olmadığını, davacının taleplerinin diğer davalıya iletildiğini, talep edilen alacaklardan diğer davalı ...'ın sorumlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. 2. Davalı .. Gıda Tarım Ürün. İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. (.. Şirketi) vekili cevap dilekçesinde; husumet itirazında bulunduklarını, davacı ile devam eden iş sözleşmesinin bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. 3. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının alacaklarının zamanaşımına uğradığını, davacının 854 sayılı Deniz İş Kanunu (854 sayılı Kanun) kapsamında çalıştığını, 854 sayılı Kanun'da alt işveren asıl işveren ilişkisinin tanımlanmadığını, ...'a husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, davanın esastan da reddi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir. 4. ... cevap dilekçesi sunmamıştır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun (4734 sayılı Kanun) 62/1-(e) hükmünde ve 01.02.2018 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikten sonra da 4734 sayılı Kanun'un 2. maddesi kapsamında kamu iktisadi teşebbüsü olan davalı ...'ın, aynı Kanun'un 62/1-(e) hükmüne göre personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı yapabilmesinin mümkün olduğu, gemiadamı davacının yaptığı işin yardımcı iş niteliğinde olduğu, davalılar arasındaki ilişkinin muvazaalı bir ilişki olmadığı bu nedenle davalı ...'ın dava konusu işçi alacaklarından sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın ... yönünden husumetten reddine, davalı Davalı ... Şirketi yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden ise davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesi gerekçeli kararında açıklandığı gibi davacının yaptığı işin yardımcı iş niteliğinde olduğu, Mahkemenin bu yöndeki değerlendirmesinin yerinde bulunduğu, dolayısıyla Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2023/14506 Esas, 2023/19302 Karar sayılı kararında belirtilen hususlar da dikkate alındığında davalı ... yönünden davanın reddinde bir hukuka aykırılık bulunmadığı, buna göre tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, dayandıkları belgeler, dosya kapsamı, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesi, dava şartları, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçeler dikkate alındığında İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacı müvekkilinin, çalışma süresinin tamamı boyunca davalı ... bünyesinde tüm emir ve talimatları ... yetkililerinden alarak çalışmasına rağmen kayden muvazaalı olarak alt işverenler nezdinde sigorta bildirimlerinin yapıldığını, işverenler arasında muvazaalı hizmet alımı olması ve davacı müvekkilinin işçi teminine yönelik hukuki ilişki çerçevesinde istihdam edilmesi nedeniyle ...'ın dava konusu işçilik alacaklarından sorumlu tutulması gerektiğini ileri sürmüştür. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, dava konusu işçilik alacaklarından davalı ...'ın sorumluluğunun bulunup bulunmadığına ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeple;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 03.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.