Pilotun fiili hizmet zammı ile emeklilik tarihi tespiti, yaş düzeltmesi ve yargılama sürecinde göreve dönme konuları.
Özet: Davacı pilotun fiili hizmet zammı süresinin sigorta başlangıcından geriye çekilmesi suretiyle erken emekliliğe hak kazandığının tespiti talebiyle açtığı davada; ilk derece ve bölge adliye mahkemeleri, fiili hizmet süresini yaş haddinden indirerek davacının talep ettiği tarihten daha sonraki bir tarihte emekliliğe hak kazandığını tespit etmiş ancak talep edilen yaşlılık aylığının bağlanması talebini reddetmiştir. Kararların temyizi üzerine davacı, zorunlu göreve dönüş nedeniyle davanın konusuz kaldığını ileri sürerken, davalı ise uyuşmazlığın idari yargının görev alanına girdiğini ve bilirkişi raporundaki yaş düzeltmesinin hukuka aykırı olduğunu savunmuştur.
10. Hukuk Dairesi         2025/13661 E.  ,  2026/2997 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1330 E., 2025/1180 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : ...1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/67 E., 2023/22 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... ... subay (pilot) olarak görev yaptığı, 15.03.2010 tarihinde istifa ederek özel hava yolu şirketinde çalışmaya başladığı, yıpranma payı olarak 13 95... yıl 10... gün fiili hizmet zammının mevcut olduğu, yaptıkları başvurunun yaşlılık aylığı için tahsis talep şartlarının yerine getirilmediği gerekçesiyle Kurum tarafından reddedildiği iddiasıyla 3 yıl 10... günlük fiili hizmet zammı süresinin sigortalı başlangıç tarihinden geriye çekilmesi ile 01.11.2017 tarihinden itibaren emekliliğe hak kazandığının tespiti ile başvuru tarihi itibarıyla 18.07.2018 tarihinden hesaplanacak yaşlılık aylığının faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum işleminin yasal mevzuata ve usulüne uygun olup, davacının tahsis talep tarihi itibarıyla gerekli şartları taşımadığı, fiili hizmet gün sayısının yaşına ilave edilmesinin mümkün olmadığı, fiili hizmetin geçtiği tarih itibariyle 506 sayılı Kanun'un uygunlanması gerektiği, Kurum işleminin doğru olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla; açılan davanın kısmen kabulüne, davacının 1395 gün (3 yıl 10... günlük) itibari hizmet süresinin yaş haddinden indirilmesi (ancak sigorta başlangıç tarihinden geriye çekilmesinin mümkün olmadığı da göz önünde bulundurularak) suretiyle davacının müracaat tarihini takip eden 52 yaşını doldurduğu ay başı olan 01.11.2020 tarihi itibariyle emekli sayılması gerektiğinin ve emeklilik aylığına hak kazandığının tespitine, davacının 18.07.2018 tarihli tahsis talep tarihi itibariyle emeklilik aylığının bağlanması ve yasal faiziyle ödenmesi gerektiği talebinin reddine karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, davalının istinaf başvurusunun reddine, ...1. İş Mahkemesinin 2022/ 67... / 22... .01.2023 tarihli kararının kaldırılmasına, açılan davanın kısmen kabulüne, davacının 1395 gün (3 yıl 10... günlük) itibari hizmet süresinin yaş haddinden indirilmesi suretiyle davacının müracaat tarihini takip eden 52 yaşını doldurduğu 01.11.2020 tarihini takip eden aybaşı olan 01.12.2020 tarihinden itibaren emekli sayılması gerektiğinin ve emeklilik aylığına hak kazandığının tespitine, davacının 18.07.2018 tarihli tahsis talep tarihi itibariyle emeklilik aylığının bağlanması ve yasal faiziyle ödenmesi gerektiği talebinin reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A.Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın devamı sırasında 926 sayılı Kanun’un Ek geçici 98. maddesi uyarınca müvekkilin zorunlu olarak göreve çağrıldığını ve 14.04.2023 tarihi itibarıyla yeniden ... pilot subay olarak ...bünyesinde göreve başladığını; bu durumun müvekkilin statüsünü 4/a’dan tekrar 4/c (...) kapsamına döndürdüğünü ve dolayısıyla davanın konusuz kaldığını; Mahkemeye sunulan 28.08.2024 tarihli dilekçeye rağmen "karar verilmesine yer olmadığına" dair hüküm kurulmamasının hatalı olduğunu; davanın konusuz kalmasının müvekkilin iradesinden ziyade yasal zorunluluktan (pilot sertifikasının iptali riski ve vatan hizmeti) kaynaklandığı gözetilerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını ve davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, müvekkil aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesini talep etmiştir, iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; uyuşmazlığın çözümünde ... sayılı Kanun kapsamındaki hizmetlerin değerlendirilmesi gerektiğinden davanın idari yargının görev alanına girdiği ve görevsizlik kararı verilmesi gerektiği, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun Kurum kayıtlarını ve resmi belgeleri hiçe saydığı, davacının 16.09.1972 olan gerçek doğum tarihinin bilirkişi tarafından varsayımsal olarak 01.11.1968 kabul edilmesinin 5510 sayılı Kanun’un 57. maddesindeki "emeklilikte ilk tescil tarihindeki nüfus kaydının esas alınacağı" amir hükmüne (yaş düzeltmesi yasağına) açıkça aykırılık teşkil ettiği, ... sayılı Kanun’un 32. maddesi uyarınca kazanılan fiili hizmet süresi zammının sigortalılık süresine eklenmesi mümkün ise de yerleşik Yargıtay içtihatları gereği sigorta başlangıç tarihini takvimsel olarak geriye çekemeyeceği, davacının davanın açıldığı tarihte emeklilik koşullarını taşımadığı sabit olup Kurumun işlemlerinin mevzuata uygun olduğu ve temerrüt oluşmadığından yasal faize hükmedilemeyeceği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, ... sayılı Kanun kapsamında geçen fiili hizmet zammı süresi dikkate alınarak, yaşlılık aylığı tahsisi ve aylıkların yasal faizleri ile davalı Kurumdan tahsiline ilişkindir.
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması ...sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla taraf vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ...sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
10.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.