Yargıtay, haksız gözaltı ve tutuklama sonrası beraat eden davacıya hükmedilen yetersiz manevi tazminat miktarını hak ve nesafet ilkelerine aykırı bularak bölge adliye mahkemesi kararını bozdu.
Özet: Haksız gözaltı ve tutuklama sonucu beraat eden davacının, ilk derece mahkemesince kısmen kabul edilen maddi ve manevi tazminat taleplerine yönelik olarak, bölge adliye mahkemesinin maddi tazminat taleplerini idari mercilere yönlendirerek reddetmesi ve manevi tazminat miktarını yetersiz bulması üzerine, davacı vekilinin temyizi incelenmiştir; Yargıtay, davacının sosyal ve ekonomik durumu, atılı suçun niteliği ve tutukluluk süresi gibi hususlar dikkate alındığında, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir manevi tazminat belirlenmesi gerekirken eksik hükmedildiği gerekçesiyle bölge adliye mahkemesi kararının bozulmasına oy birliğiyle karar vermiştir.
12. Ceza Dairesi         2022/7543 E.  ,  2026/3834 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2020/ 3849 E., 2021 / 3111 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
HÜKÜM : İstinaf başvurusularının düzeltilerek esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması
İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
İlk Derece Mahkemesince davacının haksız gözaltı ve tutuklama nedeniyle 100.000 TL maddi ve 3.000.000 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek faiziyle ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 12.870,00 TL maddi, 18.500,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz istemi; maddi tazminat istemlerinin kabul edilmesi gerektiğine, davacının alamadığı ek ders ücretlerinin, yakınlarının ziyaret masraflarının, vekile ödenen vekalet ücretinin maddi tazminat kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine, manevi tazminatın yetersiz olduğuna ve saire ilişkindir.
III. DAVANIN KONUSU
İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Hatay 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/614 Esas-2018/220 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının terör örgütüne üye olma suçundan 28.03.2017- 28.12.2017 tarihleri arasında 275 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda atılı suçtan beraatine karar verildiği, beraat kararının 09.03.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltı- tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı hakkında aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, gözaltı süresinin mahsuba konu yapılmadığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından; davacının öğretmen olarak görev yaparken 08/02/2017 tarihinde ihraç edildiği, 28/03/2017 tarihinde gözaltına alındığı, 03/04/2017 tarihinde tutuklandığı, 28/12/2017 tarihinde tahliye edildiği,15/01/2018 tarihinde ise göreve iade edildiği, bu itibarla göreve iade tarihinden öncesine ilişkin ödenmeyen maaş, eksik ödeme vs. gibi maddi tazminata dair talepler hususunda idari mercilere başvurulması gerektiği, manevi tazminatın yetersiz olduğu gerekçeleri ile , hüküm fıkrasında maddi tazminatın '' davacının maddi tazminat talebinin reddine'' manevi tazminatın '''22.000,00 TL '', vekalet ücretinin '' 2.640 TL'' ibareleri ile değiştirilmesi suretiyle istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.
IV. GEREKÇE VE KARAR
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;
Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,
Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Adana Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 /2-b bendi uyarınca takdîren Adana Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
15.04.2026 tarihinde karar verildi.