6. Hukuk Dairesinde, BM konferansı organizasyon hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan, temlikli bakiye iş bedeli alacağının tahsili davasında zamanaşımı itirazları ve bozma sonrası verilen kararın temyiz incelemesi.
Özet: Taraflar arasında imzalanan konferans organizasyon işi sözleşmesinden kaynaklanan 12.141.934,20 Euro bakiye iş bedelinin tahsili istemiyle açılan davada, davalı idare zamanaşımı ve bedelin ödendiği savunmasını yapmış; ilk derece mahkemesinin temlikleri de dikkate alarak kısmen kabul kararı vermesi, bu kararın istinafça onanması ve Yargıtay tarafından hükmün tamamlanması yolunun hatalı kullanıldığı gerekçesiyle bozulması üzerine, ilk derece mahkemesinin bozmaya uyarak yeniden ana davacı ve temlik alan davacılar lehine faiziyle birlikte toplamda yaklaşık 9.7 milyon Euro alacağa hükmetmesiyle davalının zamanaşımı, adi ortaklığın dava ehliyeti ve bilirkişi raporunun hatalı olduğu iddialarıyla temyizine konu olmuştur.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/317 E., 2025/333 K.İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, davalı ... vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 14.04.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.Belli edilen günde davalı ... vekili Avukat ... ile davacılar ... Org. A.Ş. ve temlik alan ... vekili Avukat ..., davacı ... vekili Avukat ... ile davacı ... vekili Avukat ... 'un gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 22.04.2011 tarihli BM IV. En Az Gelişmiş Ülkeler Konferansı Organizasyon İşi Sözleşmesi imzalandığını, işin eksiksiz yerine getirildiğini, ancak bakiye iş bedeli 12.141.934,20 Euro’nun ödenmediğini belirterek, tahsilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı iş sahibi idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın eser sözleşmesinden kaynaklandığını, beş yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, bakiye iş bedelinin bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 30.05.2023 tarihli kararı ile yargılama aşamasında yapılan temlikler de dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin 30.05.2023 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 10.07.2024 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ Bölge Adliye Mahkemesinin 10.07.2024 tarihli kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, hükmün tamamlanması müessesinin tarafların talep etmesine rağmen mahkemece hakkında olumlu ya da olumsuz herhangi bir karar verilmeyen durumlarda söz konusu olduğu, mahkemenin verdiği hükmün değiştirilmesi sonucunu doğuracak şekilde kullanılamayacağı, HMK’nın 305/2 maddesi uyarınca, tavzih yolu ile olduğu gibi hükmün tamamlanması yolu ile de hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçların sınırlandırılamayacağı, genişletilemeyeceği ve değiştirilemeyeceği, iş bu nedenle İlk Derece Mahkemesince temlik dikkate alınmadan verilen asıl karar ve hüküm fıkrasının değiştirilmesi mahiyetinde verilen ek kararın doğru olmadığı gerekçesiyle asıl ve ek kararın bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, 2.841.686,83 Euro alacağın 11.11.2014 tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Yasanın 4/A maddesi gereğince Devlet Bankalarının Euro cinsinden 1 yıl vadeli mevduata uyguladığı en yüksek faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankasının alış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası karşılığının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, kısmi temlik alan davacılardan ...'ün davasının kabulüne, 3.375.000,00 Euro alacağın 11.11.2014 tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Yasanın 4/A maddesi gereğince Devlet Bankalarının Euro cinsinden 1 yıl vadeli mevduata uyguladığı en yüksek faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankasının alış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası karşılığının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, kısmi temlik alan davacılardan Gürkan Gençlerin davasının kabulüne, 3.496.886,34 Euro alacağın 11.11.2014 tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Yasanın 4/A maddesi gereğince Devlet Bankalarının Euro cinsinden 1 yıl vadeli mevduata uyguladığı en yüksek faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankasının alış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası karşılığının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, temlik alan ... vekilinin vazgeçme beyanı gözetilerek ... ile ilgili temlik konusu dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.VI. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde;a. Taraflar arasındaki sözleşmenin eser sözleşmesi niteliğinde olması nedeniyle 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğunu ve zamanaşımı süresinin dolduğunu, b. Sözleşmenin diğer tarafının adi ortaklık olması nedeniyle birlikte dava açmaları gerektiğini,c. Davacıya KDV dahil 63.966.409,02 TL ödeme yapıldığını, tarafların karşılıklı olarak sözleşmeyi ifâ ettiklerini, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre ve özellikle taraflar arasındaki sözleşme karma nitelikte sözleşme olup, hizmet alımı ağır bastığından 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.2. Taraflar arasında 22.04.2011 tarihinde imzalanan sözleşme ile davacı, 07-13.05.2011 tarihleri arasında İstanbul’da yapılacak BM IV. En Az Gelişmiş Ülkeler Konferansı hazırlık toplantıları (ön heyetler dahil) ve toplantıyla ilgili diğer faaliyetleri ve etkinlikleri organizasyon işini üstlenmiştir. Sözleşmenin 6. maddesiyle davacı, bu sözleşmenin ayrılmaz parçası olan ekli Birim Fiyat Cetvelindeki mal ve hizmetleri, Birim Fiyat Cetvelinde yer alan bedelleri ile yapmayı kabul etmiş, bu mal ve hizmet kalemlerinde, adet ve çalışma günlerinde artma ve eksilme olduğu takdirde artan ve eksilen birimlerin birim fiyatla çarpımı sonucunda ortaya çıkacak nihai rakamın hakediş olarak gerçekleştirileceği düzenlenmiştir. Yine sözleşmenin 7. maddesinde, davalı idarenin davacıya, sözleşmenin imzalanmasından toplantının bitimine kadar geçecek sürede, toplantı öncesinde, sırasında ve sonrasında “hizmetin tarifi” bölümünde belirtilmiş olan çalışmaların bedeli olarak koordinasyon bedeli de dahil olmak üzere ekli birim fiyat cetvelinde yer alan hizmet ve mal alımları için 32.325.837,80 Euro + KDV karşılığı TL ödeme yapacağı belirtilmiştir. Sözleşmenin 9. maddesiyle, davalı iş sahibi idarenin yükleniciye varılacak mutabakat sonrasında ortaya çıkacak bedeli, verilen avanslar düşüldükten sonraki bakiyesini yüklenicinin düzenleyeceği fatura ve bu faturaya esas oluşturan alt faturaların denetsel yönden incelenmesinin bitimini müteakip ödeme yapacağı, ödemelerin ekli birim fiyat cetvelinde belirtilen Euro değerlerinin ödeme tarihindeki TC Merkez Bankası döviz alış kuru kullanılarak karşılığının TL olarak ödeneceği kararlaştırılmıştır. Söz konusu iş kapsamında davacı, davalı idareye 08.07.2011 tarihli, ... no.lu, KDV dahil 13.012.247,02 TL tutarlı ve 04.08.2011 tarihli, ... no.lu, KDV dahil 50.984.162,95 TL tutarlı fatura düzenlemiş, söz konusu fatura bedelleri davalı idarece en son 06.09.2011 tarihinde ödenmiştir. Davacı dava dilekçesinde, yapılan bu ödemenin Euro karşılığı 26.002.554,40 Euro’dan KDV dahil sözleşme bedeli 38.144.488,60 Euro’nun mahsubu sonucu 12.141.934,20 Euro’nun tahsilini talep etmiştir. Davalı idare, davacıya 15.06.2011 tarihli yazısında, davacı tarafından yapılan hizmetlere dair listelerin 27.05.2011 tarihinden itibaren Bakanlığa gönderildiği, Bakanlık tarafından sözleşme konusu iş için bizzat yapılan işler çıkartıldığında davacının gerçekleştirdiği hizmetler karşılığının 26.151.690,44 Euro + KDV olarak belirtilmesine rağmen, 08.06.2011 tarihinde davacı tarafından gönderilen mali çizelge hakediş tablosunda yapılan iş bedelinin 31.049.959,38 Euro + KDV olarak gösterildiği, hakediş tablolarının yeniden düzenlenmesinden sonra mutabakat görüşmelerine başlanacağı belirtilmiştir. Söz konusu yazışmalardan sonra davacı, davalı idareye 04.08.2011 tarihli mail ile birlikte sözleşmeye konu organizasyon işi için davacı tarafından hangi üçüncü kişilerden ne kadar bedel karşılığında hizmet alındığına ilişkin liste gönderilmiş, bu hizmetlerin toplam bedelinin 63.937.228,67 TL olduğu anlaşılmıştır. Söz konusu mailden sonra davacı tarafça davalı idareye aynı gün 50.984.162,95 TL’lik fatura düzenlenmiş, davalı idare bu fatura ile birlikte ilk fatura toplamı dahil 63.996.409,07 TL davacıya ödeme yapmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmenin 9. maddesinde davacıya ödemenin, davacının düzenleyeceği fatura ve bu faturaya esas oluşturan alt faturaların denetsel yönden incelenmesinin bitimini müteakip ödeneceği belirtilmiş, davacı tarafça davalıya sunulan alt fatura toplamı ve kendi düzenlemiş olduğu fatura toplamı kadar davalı idare tarafından davacıya ödeme yapıldığı, böylelikle davacının bu sözleşmeden kaynaklanan alacağını tahsil ettiği anlaşıldığından mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.VII. KARAR 1. “Değerlendirme” bölümünün “1 inci” bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, “2 nci” bendi uyarınca kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararının davalı yararına BOZULMASINA,Dairemizdeki duruşmada davalı vekille temsil olunduğundan 40.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,14.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.