Danıştay 10. Daire, hükümlünün COVID-19 sonrası açık görüş hakkı için açtığı, bilim kurulu tedbirlerine dayalı genel yazının iptali davasını, yeni düzenlemelerle konusuz kaldığı gerekçesiyle inceledi.
Özet: Hapis cezasının infazı kapsamında cezaevinde bulunan bir hükümlü, COVID-19 salgını tedbirleri nedeniyle askıya alınan açık görüş hakkının, virüsü atlatıp bağışıklık kazanmasına rağmen devam eden kısıtlamaları düzenleyen Adalet Bakanlığı genel yazısının aile bütünlüğünü ihlal ettiği ve bireyselleştirme içermediği gerekçesiyle iptalini istemiş; ancak yargılama devam ederken Sağlık Bakanlığının yeni tavsiye kararları uyarınca görüş kısıtlamalarını kaldıran başka bir genelge yayımlandığından, mahkemece davanın konusuz kaldığına hükmedilmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YONUNCU DAİREEsas No : 2021/1996Karar No : 2025/3004 DAVACI : ... DAVALI : ... Bakanlığı / ANKARAVEKİLİ : Av. ...DAVANIN KONUSU : Davacı tarafından, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü'nün 29/12/2020 tarih ve E.7995/145172 sayılı, "Bilim Kurulu Kararı Gereğince Tedbir Kararlarının Devamı" konulu Genel Yazısının iptali istenilmektedir.DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, hapis cezasının infazı kapsamında cezaevinde olduğu, pandemi sebebiyle açık görüş hakkının 1 yıla yakın süredir iptal edildiği, 15/12/2020 tarihinde koğuşta yapılan covid testi sonucunda testinin pozitif çıktığı, karantina ve ilaç tedavisinin ardından 03/01/2021 tarihinde tekrar test yapıldığı ve negatif çıktığı, bilimsel verilerle tespit edildiği üzere covid virüsü negatife döndükten sonra en az 3 ay süre ile bulaşma durumunun olmadığı, bu sebeple açık görüş yapabilmek amacıyla başvuruda bulunduğu, başvurusunun dava konusu Genel Yazıya istinaden reddedildiği, davaya konu Genel Yazı ile getirilen kuralın aile bütünlüğünün korunması hakkındaki hükümlere aykırı olduğu, düzenlemede kendisi gibi vücudu bağışıklık kazandığı için virüs bulaşma ve bulaştırma riski bulunmayan hükümlü ve tutuklularla ilgili hiçbir bireyselleştirmeye yer verilmediği belirtilerek dava konusu düzenlemede hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.DAVALININ SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, usule ilişkin olarak, hükümözlü olan davacının açtığı davanın vesayet makamı olan sulh hukuk mahkemesinden izin alınarak vasi tarafından veya vasinin tayin ettiği vekil tarafından açılmadığı, bu nedenle ehliyet yönünden davanın reddi gerektiği, ayrıca davaya konu Genel Yazının “Bilgilendirme Yazısı” mahiyetinde olduğu, kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olmaması sebebiyle iptal davasına konu edilemeyeceği, öte yandan, 29/12/2020 tarihli Genel Yazının iptali için 13/04/2021 tarihinde bakılan davanın açıldığı, bu sebeple davanın süre yönünden de reddi gerektiği, esasa ilişkin olarak, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 6. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, "Ceza infaz kurumlarında hükümlülerin yaşam hakları ile beden ve ruh bütünlüklerini korumak üzere her türlü koruyucu tedbirin alınması zorunludur." hükmüne yer verildiği belirtilerek, ceza infaz kurumlarının toplu yaşanan yerler ve Covid-19 Pandemi sürecinin halen devam ediyor olması nedenleriyle, Sağlık Bakanlığı Bilimsel Danışma Kurulu'nun ceza infaz kurumlarına ilişkin tavsiye kararları doğrultusunda tedbirlerin ve kısıtlamalara yönelik uygulamaların devam ettiği, 14/03/2020 tarihi itibariyle Sağlık Bakanlığı Bilimsel Danışma Kurulu'nun ceza infaz kurumlarına ilişkin tavsiye kararları doğrultusunda ülke genelindeki bütün ceza infaz kurumlarında açık görüşlerin ertelendiği, sonrasında, kapalı ve açık ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara, Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmelik'te belirlenen kurallar ile Sağlık Bakanlığı'nın 26/11/2021 tarih ve 13588366-149-1637 sayılı tavsiye kararları doğrultusunda açık ve kapalı görüşlerin yaptırıldığı, davaya konu Genel Yazıda hukuka aykırılık bulunmadığı, bu sebeple davanın reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.DANIŞTAY SAVCISI : ...DÜŞÜNCESİ : Dava, Açık Ceza İnfaz Kurumunda bulunan davacı tarafından Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü'nün 29/12/2020 tarih ve E.7995/145172 sayılı, "Bilim Kurulu Kararı Gereğince Tedbir Kararlarının Devamı" konulu yazısının iptali istemiyle açılmıştır. Olayda, Sağlık Bakanlığının 28/12/2020 tarih ve 149/2230 sayılı tavsiye kararları gereği dava konusu Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü'nün 29/12/2020 tarih ve E.7995/145172 sayılı, "Bilim Kurulu Kararı Gereğince Tedbir Kararlarının Devamı" konulu yazısı tesis edilmiş isede, yine Sağlık Bakanlığının 26/11/2021 tarih ve 149/1637 sayılı tavsiye kararları gereği 27/11/2021 tarih ve E.14785/122726 "Ceza İnfaz Kurumlarında Aralık Ayı Görüş İzni" Genel Yazısı ile tüm Ağır Ceza Merkezi Cumhuriyet Başsavcılıklarının talimatlandırılması suretiyle dava konusu düzenlemenin uygulamadan kaldırıldığının belirtildiği, bu haliyle davanın konusuz kaldığı anlaşılmaktadır.Açıklanan nedenle, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : Davacı tarafından, Ereğli (Konya) T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü’ne 18/01/2021 tarihinde yapılan başvuru ile ilk covid testinin pozitif çıktığı, izolasyon süreci sonundaki testinin ise negatif olduğu, bu sebeple 3 ay boyunca tekrar covid hastalığını kendisine bulaşmayacağı belirtilerek açık görüş hakkının sağlanması talep edilmiştir.Ereğli (Konya) T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü İdare ve Gözlem Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile, davacının iddia ettiği hususun kesin bir bilimsel geçerliliğinin bulunmadığı, kurum personellerinin pcr test sonucunun pozitif olup izolasyon sonrası tekrar pozitif çıktığının görüldüğü, hükümlünün bu talebinin pandemi ile mücadelede zafiyet oluşturabileceği, diğer hükümlü ve tutukluların da sağlık durumlarını olumsuz etkileyebileceği belirtilerek davaya konu Genel Yazı uyarınca davacının başvurusu reddedilmiştir.Bunun üzerine, davacı tarafından, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü'nün 29/12/2020 tarih ve E.7995/145172 sayılı, "Bilim Kurulu Kararı Gereğince Tedbir Kararlarının Devamı" konulu Genel Yazısının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. Öte yandan, dava açıldıktan sonra, Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğünün 26/11/2021 tarihli ve 149-1637 sayılı, "Ceza İnfaz Kurumlarında Bilim Kurulu tarafından Ertelenen Faaliyetler" konulu yazısıyla, açık ve kapalı tüm cezaevlerinde belirlenen kurallar çerçevesinde 2021 yılı Aralık ayında 2 yakını ve çocukları ile 1 kez açık görüş, 2 kez kapalı görüş yaptırılması, bunun dışındaki diğer ziyaretlerin 1 Ocak 2022 tarihine kadar ertelenmesi, 1 Ocak 2022 tarihinde durumun tekrar değerlendirilmesi, zorunlu durumlarda Cumhuriyet Başsavcısı kararı ile görüşlerin yaptırılması hususunda Bilim Kurulunca karar verildiği Adalet Bakanlığına bildirmiş, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün 27/11/2021 tarihli ve 122726 sayılı, "Ceza İnfaz Kurumlarında Aralık Ayı Görüş İzni" konulu Talimatında da, Sağlık Bakanlığının bahse konu yazısıyla iletilen Bilim Kurulunun tavsiye kararları doğrultusunda, 1-31 Aralık 2021 tarihleri arasında iki yakını ve 18 yaşını doldurmamış çocukları ile iki kez kapalı ve bir kez açık görüş yaptırılması, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasından hükümlü olanlara ise bir kez kapalı ve bir kez açık görüş yaptırılması, bunun dışındaki diğer ziyaretlerin 1 Ocak 2022 tarihine kadar ertelenmesi uygun görülmüş, dolayısıyla dava konusu Genel Yazıyla getirilen açık görüşlerin askıya alınması uygulamasının sona erdirildiği anlaşılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE:Yukarıda ifade edildiği üzere, geçici bir tedbir olarak pandemi sürecindeki açık görüşleri askıya alan dava konusu Genel Yazı, Sağlık Bakanlığının 26/11/2021 tarih ve 149/1637 sayılı yazısıyla iletilen Bilim Kurulu tavsiye kararları doğrultusunda, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün 27/11/2021 tarihli ve 122726 sayılı Talimatıyla yürürlükten kaldırılmıştır. Bu durumda; dava konusu düzenlemenin yürürlükten kaldırılmış olması karşısında, konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine hukuki olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Konusu kalmayan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,2. Davacının adli yardım talebinin kabul edilmesi nedeniyle davanın açılışı sırasında tahsil edilmeyen aşağıda dökümü yapılan... TL yargılama giderinin tahsili için vergi dairesine karar kesinleştikten sonra müzekkere yazılmasına, 3. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 16/06/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.