Basiretli tacir özeni gösterilmediği gerekçesiyle kaybolan pay defteri için Türk Ticaret Kanunu 82/7 maddesi uyarınca istenen zayi belgesi talebinin reddi kararı.
Özet: Bir şirket, kapsamlı aramalara rağmen bulunamayan pay defterinin zayi olduğunu iddia ederek Türk Ticaret Kanununun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi talebiyle dava açmıştır. Ancak mahkeme, davacının basiretli bir tacir olarak ticari defterlerini muhafaza etme yükümlülüğünü yerine getirmediği, kaybolma halinin kanunda belirtilen afet veya hırsızlık gibi mücbir sebep niteliğinde olmadığı ve defterlerin korunması için yeterli özeni göstermediği gerekçesiyle, zayi belgesi verilmesi şartlarının oluşmadığına kanaat getirerek davanın reddine karar vermiştir.
T.C.
İSTANBUL 22. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2026/595 EsasKARAR NO : 2026/529DAVA : Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ : 16/07/2026KARAR TARİHİ : 22/07/2026Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirkete ait ticari defterlerden biri olan pay defteri, şirket nezdinde yapılan inceleme ve araştırmalara rağmen bulunamadığını, şirket ortakları tarafından taraflarına muvafakat verildiğini, şirket merkezinde, arşivlerde ve muhafaza edilen evraklar arasında yapılan kapsamlı araştırmalar neticesinde pay defterine ulaşılamadığını, pay defterinin kaybolması nedeniyle ortaklık yapısının ve pay sahipliği kayıtlarının sağlıklı şekilde tutulabilmesi ve ticari hayatın devamlılığının sağlanabilmesi amacıyla TTK'nın 6102 sayılı 82/7. Maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.DELİLLER VE GEREKÇEŞirket ortakları tarafından düzenlenen muvafakatname ve güncel tarihli hazirun cetveli dava dilekçesi ekinde sunulmuştur.Dava, TTK'nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.6102 sayılı TTK 'nun 82/7.maddesi uyarınca; "... Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyana uğrarsa tacir ziyanı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir...." düzenlemesini getirmiş olup anılan madde hükmü uyarınca bu davayı açmak için yasal 15 günlük hak düşürücü süre belirlenmiştir. Davacı, defterlerin kaybolduğuna dayanmıştır.TTK 18/2 maddesi "Her tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir" hükmünü içermektedir. Tacir basiretli bir iş adamı olmanın gerektirdiği özeni göstererek defter ve belgelerini saklamalı ve zayi olmaması için üzerine düşen bütün yükümlülükleri özveri ile yerine getirmelidir. TTK 82 ve 18. Madde kapsamında yapılan değerlendirmede; tacirin basiretli bir iş adamı olmanın gerektirdiği özeni göstererek defter ve belgelerini saklaması ve zayi olmaması için üzerine düşen bütün yükümlülükleri büyük bir dikkat ve özenle yerine getirmesi gerekmektedir.Somut olayda, talep eden şirket pay defterinin kaybolduğunu iddia etmiş ise de tacir sıfatını haiz davacının TTK'nun 18/3. uyarınca tedbirli ve basiretli bir tacir gibi defterini güvenlik altına alması beklenmekte olup basiretli bir tacir gibi gerekli koruma tedbirini almamış olan davacının zayi belgesi alma şartlarını yerine getirmediği görüş ve kanaatine varılmıştır. Oluşan hal ve şartlar çerçevesinde TTK'nun 82/7 anlamında belirli bir mücbir sebebin gerçekleştiği de kabul edilemeyecek olup tacir olan davacının basiretli bir tacirin göstereceği özen ve itina ile defterlerini saklaması gerektiği, iddia edilen sebebin tacirin öngörebileceği ve aldığı koruma tedbirlerine rağmen gerçekleşebilecek nitelikte olması şartını da taşımadığı, basiretli bir tacir gibi gerekli koruma tedbirini almamış olan davacının zayi belgesi alma şartlarını yerine getiremediği görüş ve kaanatine varılmış, aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere:1-Davanın reddine,2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken harcın peşin alındığından tekrar alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinden bırakılmasına,4-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,Kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul BAM nezdinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda karar verildi.Katip ... ¸e-imza Hakim ... ¸e-imza