danıştay 13. daire, sancaktepe hastanesi yemek ihalesinde kamu ihale kurulunun itirazen şikayet kararını, yanlış tatil günü sayısı ve eksik depo sorumlusu düzenlemesi gerekçeleriyle kısmen hukuka aykırı bularak temyiz istemini inceledi.

Danıştay 13. Daire, Sancaktepe hastanesi yemek ihalesinde Kamu İhale Kurulunun itirazen şikayet kararını, yanlış tatil günü sayısı ve eksik depo sorumlusu düzenlemesi gerekçeleriyle kısmen hukuka aykırı bularak temyiz istemini inceledi.

Özet: İlk derece mahkemesi, bir yemek hizmet alımı ihalesine ilişkin Kamu İhale Kurumunun şikayet başvurusunu reddeden kararını, idari şartnamedeki hatalı resmi tatil gün sayısı ve teknik şartnamedeki depo sorumlusu pozisyonu eksikliğinin teklifleri etkileyecek belirsizlikler yaratması gerekçesiyle kısmen hukuka aykırı bularak iptal ederken; personelin yol bedelinin ayni karşılanması ve yemek nakil koşullarının açıklığına dair itirazları ise yerinde görmeyerek Kurum kararını bu yönleriyle hukuka uygun bulmuştur.

Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2025/2509 E. , 2025/4089 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONÜÇÜNCÜ DAİRE

Esas No:2025/2509

Karar No:2025/4089

TEMYİZ EDENLER : 1. (DAVALI) ... Kurumu

VEKİLİ : Av. ...

2. (DAVACI) ... İnşaat Temizlik

Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Sancaktepe Şehit Prof. Dr. İlhan Varank Eğitim ve Araştırma Hastanesince ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "24 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hizmet Alımı" ihalesine ait dokümana yönelik davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin 30/07/2025 tarih ve 2025/UH.I-1625 sayılı Kamu İhale Kurulu ( Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda;

1. iddia yönünden yapılan incelemede;

İdari Şartname'nin 25.3.1'inci maddesinde resmi ve dini bayram günlerinin toplam 31 gün olarak belirlendiği, ancak 2027 yılında Kurban Bayramı'nın son gününün 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı'na denk geldiği, bu nedenle söz konusu iki tatil gününün kesiştiği ve fiilen 31 yerine 30 gün resmi ve dini tatil bulunduğu, dava konusu Kurul kararında açıkça belirtildiği üzere, ihaleyi yapan idarece dokümanda bu hususun göz ardı edilerek tatil gün sayısının bir gün fazla belirlendiği, bu durumun yaklaşık maliyetin hesaplanmasında, teklif hazırlama sürecinde ve sözleşme bedeline dahil edilecek resmi tatil ücretlerinde fiili olmayan bir günün de hesaba katılmasına neden olduğu, söz konusu hatalı düzenlemenin yüklenici tarafından ödenecek damga vergisi ve karar pulu tutarlarını da etkileyeceği, bu yönüyle idarece yapılan düzenlemenin kamu ihale mevzuatına ve saydamlık ilkesine aykırı olduğu anlaşıldığından, anılan iddia yönünden Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı;

2. iddia yönünden yapılan incelemede;

İdari Şartname'nin 25.3.1'inci maddesinde, çalıştırılacak personelin yol bedelinin ayni olarak, aylık 26 gün gidiş-dönüş esasına göre toplam 52 geçiş üzerinden İstanbul Kart ile karşılanacağının düzenlendiği, ihale konusu işin niteliği gereği idarenin bu hususta takdir yetkisine sahip olduğu, kamu ihale mevzuatında yol bedelinin nakdi veya ayni olarak belirlenmesine engel bir hüküm bulunmadığı, İstanbul Kart geçiş ücretlerinde dönemsel artışlar yaşanmasının hizmet alımlarında olağan bir durum olduğu, ihaleye katılan isteklilerin bu olasılığı öngörerek tekliflerini "basiretli tacir" sıfatıyla hazırlamaları gerektiği, yol bedelinin ayni olarak belirlenmesinin istekliler arasında rekabet veya eşitliği zedelemediği gibi, sözleşme süresince oluşabilecek ücret değişimlerinin nakdi belirleme yapılması halinde de ortaya çıkabileceği anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında bu iddia yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı;

3. iddia yönünden yapılan incelemede;

Teknik Şartname'nin "Hizmetin ifa şekli" başlıklı maddesi ile ilgili düzenlemelerin incelenmesinden, yemek üretiminin gerçekleştirileceği Prof. Dr. Feriha Öz Acil Durum Hastanesi mutfağında çiğ girdi ve hammadde teslimi, depolanması ve takibi gibi süreçlerin yüklenici firma sorumluluğunda yürütüleceğinin açıkça anlaşılmasına rağmen, idarece hazırlanan personel listesinde bu görevi üstlenecek "depo sorumlusu" pozisyonuna yer verilmediği, anılan eksikliğin işin ifası açısından önemli bir görev alanını boşta bıraktığı, bu durumun hem işin yürütülmesi sırasında sorumluluk karmaşası doğurabileceği hem de teklif hazırlayan istekliler açısından belirsizliğe neden olarak maliyet hesabının sağlıklı şekilde yapılmasını engellediği, şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemde, idarenin söz konusu görevin kendi personeli tarafından yürütüleceği yönündeki açıklamasına ise söz konusu hususun ihale dokümanından anlaşılamaması sebebiyle itibar edilmediği, ihale dokümanında hizmetin ifasına ilişkin personel dağılımının eksik yapıldığı, bu durumun eşitlik, açıklık ve öngörülebilirlik ilkelerine aykırı olduğu anlaşıldığından, anılan iddia yönünden Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı;

4. iddia yönünden yapılan incelemede;

Teknik Şartname'nin 2.1'inci maddesi ve "Taşıma" başlıklı bölümünde, yemeklerin Şehit Prof. Dr. İlhan Varank Eğitim ve Araştırma Hastanesi mutfağında pişirilip, aralarında Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesinin de bulunduğu çeşitli ek hizmet binalarına nakledileceğinin öngörüldüğü, bahse konu metinde nakil, servis ve hijyen koşullarının sağlanmasına ilişkin ayrıntılı kıstaslara yer verildiği, bu haliyle ihale dokümanının açık ve anlaşılır olduğu, basiretli tacir sıfatını haiz isteklilerin belirtilen yerlerin konumlarını dikkate alarak tekliflerini buna göre hazırlaması gerektiği, söz konusu düzenlemelerin tekliflerin sağlıklı şekilde oluşturulmasını engellemediği anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında bu iddia yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, 1. ve 3. iddialar yönünden dava konusu işlemin iptaline, 2. ve 4. iddialar yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından 1. iddiaya yönelik olarak, İdari ve Teknik Şartname'nin ilgili maddelerinde ve birim fiyat teklif cetvelinde resmi ve dini bayramlarda çalıştırılması istenen personelin niteliklerine ve toplam çalışacak gün sayılarına ayrı satırlarda yer verildiği, isteklilerin tekliflerini belirlenmiş olan bu miktarlar üzerinden eşit şekilde hazırlayıp, eşit şekilde teklif fiyatlarını yarıştırabilecekleri, sözleşme sırasında fiilen yapılan iş kadar ödeme yapılacağı, yapılmayan bir iş için fazladan ödeme yapılmasının mümkün olmadığı, birim fiyat teklif cetvelinde resmi tatil gün maliyetlerine ait farklı satırlar açılması durumunun idare tarafından yalnızca bu giderlere özgü sorunsuz şekilde iş artışı ve eksilişi yapılmasına imkan verdiği, sözleşme süresindeki toplam resmi ve dini tatil gününün değişiklik gösterebileceği, ihaleye katılan isteklilerin dokümanda belirlenen toplam tatil günlerini esas alarak tekliflerini oluşturmaları gerektiği; 3. iddiaya yönelik olarak, uyuşmazlık konusu ihaleye ilişkin tekliflerin hazırlanması sürecinde, isteklilerin ihale dokümanında belirtilen giderler doğrultusunda tekliflerini hazırlamaları gerektiği, anılan giderler arasında önemli bileşen olarak değerlendirilecek personel giderlerinin de aynı şekilde idarenin belirlediği sayı ve nitelikte kişilerden seçilmesi ve maliyetlerinin teklife dahil edilmesi gerektiği, mevcut durumda istihdam edilmesi öngörülen personel arasında depo sorumlusuna yer verilmediği, isteklilerin de tekliflerine böyle bir personel gideri eklememeleri gerekeceği, ihaleyi yapan idarenin bu iddiaya ilişkin cevabında da söz konusu işin idare personeli tarafından yürütüleceğinin belirtildiği ileri sürülmektedir.

Davacı tarafından 2. iddiaya yönelik olarak, İdari Şartname'nin "Teklif fiyatına dahil olan giderler" başlıklı 25. maddesinde, "Çalıştırılacak personelin yol bedeli ayni olarak aylık 26 gün gidiş-dönüş olmak üzere toplam 52 geçiş şeklinde İstanbul Kart şeklinde hesaplanmıştır." düzenlemesine yer verildiği, ancak İstanbul Kart ücretlerine altı ayda bir zam yapıldığından bu durumun sağlıklı teklif sunmayı engellediği; 4. iddiaya yönelik olarak, Teknik Şartname'nin "Taşıma" başlıklı bölümünde, "Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesine yemek köpük tabaklarla servis edilecektir." düzenlemesine yer verildiği, ihaleyi yapan idareye bağlı dağıtım kurumları içerisinde bulunmayan Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesine yemek servis edileceğinin belirtilmesinin istekliler bakımından birim fiyat maliyet hesaplanmasında çelişki ve tereddüde neden olduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMASI: Taraflarca, karşılıklı olarak istemlerinin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Davacının temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının davanın reddine (2. ve 4. iddialar) ilişkin kısmının onanması; davalı idarenin temyiz isteminin kısmen reddi ile Mahkeme kararın 3. iddiaya ilişkin kısmının onanması, kısmen kabulü ile 1. iddiaya ilişkin kısmının bozulması ve bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

ESAS YÖNÜNDEN:

MADDİ OLAY:

Sancaktepe Şehit Prof. Dr. İlhan Varank Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından 30/06/2025 tarihinde açık ihale usulü ile "24 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hizmet Alımı" ihalesi gerçekleştirilmiştir.

Davacı şirket tarafından 24/06/2025 tarihinde ihale dokümanı edinilerek aynı gün idareye şikayet başvurusunda bulunulmuştur. Şikayet başvurusunun ihaleyi yapan idarece 30/06/2025 tarihinde reddedilmesi üzerine, 10/07/2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş, itirazen şikayet başvurusu 30/07/2025 tarih ve 2025/UH.I-1625 sayılı Kurul kararıyla reddedilmiştir.

Bunun üzerine anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Temel İlkeler" başlıklı 5. maddesinde, idarelerin, bu Kanun'a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu; "Şartnameler" başlıklı 12. maddesinde, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü teknik kriterlerinin ve özelliklerinin idarece hazırlanacak teknik şartnamede belirtileceği; "İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar" başlıklı 27. maddesinde, ihale dokümanında yer alan idari şartnamelerde, işin adı, niteliği, türü ve miktarı, hizmetlerde ise iş tanımı gibi hususların belirtilmesinin zorunlu olduğu; "Tekliflerin değerlendirilmesi" başlıklı 37. maddesinde ise, tekliflerin, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığının inceleneceği, uygun olmadığı belirlenen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı kurallarına yer verilmiştir.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun "Sözleşme türleri" başlıklı 6. maddesinde, birim fiyat sözleşme idarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için istekli tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden imzalanan sözleşme olarak tanımlanmıştır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin "Hakediş ödemeleri" başlıklı 42. maddesinde, sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla geçici hakediş ödemeleri yapılacağı; işe başladığından beri meydana getirilen işlerin, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanacağı ve bulunan miktarların, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirileceği kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

1. Temyize konu Mahkeme kararının, davacının itirazen şikayet başvurusunda yer alan 2. ve 4. iddialar yönünden davanın reddine ilişkin kısmında hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.

2. Temyize konu Mahkeme kararının, davacının itirazen şikayet başvurusundaki 1. iddia yönünden dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının incelenmesinden;

Aktarılan mevzuatın değerlendirilmesinden, birim fiyat teklif usulüyle gerçekleştirilen ihalelerde, ihale dokümanında belirtilen (öğün, personel veya çalışma gün sayısı gibi) iş kalemlerine ait miktarların, tekliflerin eşit koşullarda oluşturulması ve değerlendirilmesi amacına yönelik hususlar olduğu, yükleniciye yapılacak hakediş ödemelerinin ise, ihale dokümanındaki bu miktarlar üzerinden değil, işin yürütümü sırasında düzenlenecek hakediş raporları ile tespit edilen fiili çalışma üzerinden yapılacağı anlaşılmaktadır.

İdare Mahkemesince, 2027 yılında Kurban Bayramı'nın son günü ile 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı'nın aynı güne denk gelmesi nedeniyle ihale dokümanında tatil gün sayısının "30" yerine sehven "31" gün olarak belirlenmesinin, yaklaşık maliyeti ve teklif fiyatını etkileyeceği, bu durumun "saydamlık" ve "güvenirlik" ilkelerine aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin bu iddia yönünden iptaline karar verilmiş ise de, söz konusu hesaplama hatasının tüm istekliler için aynı sonucu doğurduğu ve tekliflerin eşit koşullarda hazırlandığı, aynı güne denk gelen söz konusu tatil günlerinde fiilen tek bir gün çalışma yapılacağı ve idare tarafından yükleniciye yalnızca yapılan bu işin karşılığının ödeneceği, dokümandaki maddi hatanın sözleşmenin yürütümü sırasında hakediş ödemeleriyle telafi edilebileceği hususları dikkate alındığında, anılan maddi hatanın ihalenin esasını, rekabet ortamını veya tekliflerin değerlendirilmesini sakatlayacak nitelikte olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin 1. iddia yönünden iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

3. Temyize konu Mahkeme kararının, davacının itirazen şikayet başvurusundaki 3. iddia yönünden dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının incelenmesinden;

İdare Mahkemesince, Teknik Şartname'de depo ve stok yönetimi süreçlerinin (hammadde teslimi, depolanması vb.) yüklenicinin sorumluluğunda olduğunun belirtilmesine karşın, idarece hazırlanan personel listesinde bu görevi ifa edecek "depo sorumlusu" ünvanına yer verilmemesinin dokümanda çelişki oluşturduğu, bu eksikliğin işin yürütümü sırasında sorumluluk karmaşasına yol açacağı ve maliyet hesabını belirsizleştirdiği gerekçesiyle dava konusu işlemin bu iddia yönünden iptaline karar verilmiştir.

Bununla birlikte, Teknik Şartname'de hizmete ilişkin iş süreçlerinin ve görevlerin tanımlanması, her bir görev tanımı için personel listesinde ayrı bir unvan veya kadro tahsis edilmesini gerektirmemektedir. Somut olayda, ihaleyi yapan idarece, depo ve stok yönetimi süreçlerinin, ayrı bir "depo sorumlusu" istihdam etmek yerine, idare personeli tarafından yürütülmesinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır. Nitekim, ihale makamı olan idarenin, depo ve stok yönetimi gibi destek hizmetlerini kendi mevcut personeli ve gözetimi altında yürütme yönündeki iradesi, şikayet başvurusunun reddine ilişkin 27/06/2025 tarihli işlemde de ortaya konulmuştur. Bu kapsamda, isteklilerin tekliflerini sunarken, maliyet bileşenlerini oluşturan İdari Şartname ve Birim Fiyat Teklif Cetvelinde açıkça belirtilen unvan ve sayıları esas almaları gerektiği, anılan cetvelde yer almayan bir iş kalemi için maliyet hesaplanmasının gerekmediği hususları birlikte değerlendirildiğinde, ihale dokümanının mevcut halinde istekliler açısından teklif fiyatının oluşturulmasına engel nitelikte bir belirsizlik bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin 3. iddia yönünden iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1. Davacının temyiz isteminin reddine,

2. ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davanın reddine ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının bu kısmının ve davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmının ONANMASINA,

3. Davalının temyiz isteminin kabulüne;

4. Temyize konu Mahkeme kararının, dava konusu Kurul kararının 1. ve 3. iddialar yönünden iptaline ilişkin kısmının 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

5. Bu kısım yönünden DAVANIN REDDİNE,

6. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ve davacı tarafından yapılan toplam ...-TL ilk derece ve temyiz yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

7. İstemleri halinde, ilk derece aşamasında yatırılan ve kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya; temyiz aşamasında yatırılan ve kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının ise davalıya iadesine,

8. Davalı idarece temyiz aşamasında yapılan toplam ...-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,

9. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine,

10. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,

11. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 23/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.