tbk 504/3 kapsamında vekaletnameye aykırı kambiyo taahhüdü ile kötü niyetle ciro edilen senetlere ilişkin menfi tespit istinaf kararı.

TBK 504/3 kapsamında vekaletnameye aykırı kambiyo taahhüdü ile kötü niyetle ciro edilen senetlere ilişkin menfi tespit istinaf kararı.

Özet: Bu hukuki evrak, davacının hakkında başlatılan icra takibine konu senetlere ilişkin borçlu olunmadığının tespiti, senetlerin iadesi ve tazminat talepli menfi tespit davasıdır; davacı, vekaletname ile hareket eden üçüncü kişinin kambiyo senedi tanzim etme yetkisi olmadığını, bu nedenle senetlerin geçersiz olduğunu ve davalının kötüniyetli olduğunu iddia ederken, davalı ise davacının aracılık ettiği araç satışından doğan alacağına karşılık senetlerin verildiğini savunmuş ve ilk derece mahkemesi, vekaletnamede Türk Borçlar Kanununun 504/3 maddesi uyarınca kambiyo taahhüdünde bulunma yetkisi verilmediği noktasında uyuşmazlığı değerlendirmiştir.

T.C. ... BAM .... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:

T.C.

...

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

.... HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO :

KARAR NO :

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ :

NUMARASI :

DAVACI : ... -

DAVALI :

DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit

KARAR TARİHİ :

... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Davacı hakkında başlatılan .... İcra Müdürlüğünün .../... sayılı dosyasında takip konusu .../... tanzim tarihli, .../... vade tarihli 7.500,00 TL, miktarlı senet, .../... tanzim tarihli, 21/12/... vade tarihli ....000,00 TL miktarlı senedin davacı adına alınarak, emniyeti suistimal suretiyle, ... tarafından ciro edilerek eniştesi olan davalıya verildiği, sunulan vekaletten anlaşılacağı üzere, kambiyo senedi tanzim etme yetkisi olmadığını, vekaletten de azledilmiş olduğunu, imzanın müvekkiline ait olmadığını ve geçerli ciro da olmadığını, alacaklı görünen kişinin sahte ciro yapan kişinin eniştesi olduğunu, birlikte hareket ettiklerini, bu nedenle, kötüniyetli olduğunu, "belirterek ... .... İcra mahkemesinde dava açtıklarını, mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de, istinaf üzerine, kararın kaldırıldığını ve ... BAM .... Hukuk Dairesinin 2020/1991 Es. 2020/2181 K. No su ile taleplerinin kabulüne kesin olarak karar verildiğini, davalı ile senetleri sahte olarak ciro eden ... akraba olduğunu, bu nedenle davalının bilerek hareket etmiş olduğunu, borçlu olmadıkları cironun haksız ve mesnetsiz olması nedeniyle takip durdurulmasına rağmen, icra mahkemesinin dar yetkili olması nedeniyle, senetlerin kendilerine iade edilmediğini, belirterek haksız ele geçirme nedeniyle İİK 72 maddesi gereğince borçlu olmadığının tespitine ve senetlerin iadesine ayrıca haksız takip yapan davalının tazminata mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının davasında haksız olduğunu, ... .... İcra Müdüdürlüğünün .../... esas sayılı takip dosyası davacı ... yönünden iptal edilmiş olsa dahi tanzim eden borçlu ... takibe itiraz etmediğinden takibin onun yönünden devam ettiğini, müvekkili adına kayıtlı ... JEF 89 plakalı aracı, davacının vekaleten, ... adlı kişiye sattığını ve bedelini tahsil ettiğini, aracın kasko değerinin satış tarihi itibari ile 19.950,00 TL olduğunu, satışın ... .... Noterliğinin 04/12/2017 tarihi ve 71459 yevmiye nolu evrakı ile yapıldığını, aracın bedelinin ise müvekkili tarafından istenmesine rağmen davacının bir süre onu oyaladığını sonra da, harici ortağı ... vasıtası ile borcuna karşılık 7.500,00 TL ve ....000,00 TL bedelli müşteri bonolarını müvekkiline verdiğini, davalının bu bonoları ... .... İcra Müdürlüğü .../... E sayılı takip ile icraya konu ettiğini, ancak söz konusu takibin davacı yönünden kesin mahkeme kararı ile iptal edildiğini, davacının galerici olduğunu, araç alım satımı yaptığını, aracı sattığı halde parayı ödemediği gibi harici ortağı ... aracılığı ile vermiş olduğu bonoları da ödemediğini, davacıdan toplamda 22.500 TL alacaklı olduklarını, bu senetlerin alacağın ispatına elverişli delliller olduğunu, davacı tarafa iade edilemeyeceğini davacının temel ilişkiden kaynaklı ve temel ilişki ile bağlantılı olan bonoların bedelini ödemek zorunda olduğunu, müvekkili tarafından verilen vekaletnamede ... ile birlikte ... da yetkili olduğunun görüleceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; Somut olayda; davacı tarafından bonolardaki imzanın müvekkiline ait olmadığını sahte ciro yapıldığını ve davalının kötü niyetli olduğu ileri sürüldüğü, davalı tarafından ise davacının iddiaları inkar edilmekle uyuşmazlığın, bonolarda vekaleten atılan imzaların geçerli olup olmadığı noktasında toplandığı, dava konusu bonoların keşidecisinin dava dışı takip borçlusu ..., lehtarının davacı- borçlu ... olduğu ve bonoların arkasında da bonoların dava dışı ... tarafından vekaleten ... adına cirolandığı, davacı ...'nin bonolarda lehtar olup, ... .... Noterliği'nin 40997 yevmiye numaralı vekaletnamesi ile ... vekil tayin edildiği, bu vekaletnamede davacı tarafından ...'ya ''...sahibi bulunduğum ve bundan sonra sahibi olacağım her türlü motorlu veya motorsuz aracı dilediğine, dilediği şartlar ile ...satış, senet veya sözleşmelerini imzalamaya...'' vekil tayin edildiği ancak, vekaletnamede kambiyo taahhüdünde bulunma yetkisi verilmediği, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 504/3. maddesinde; "Vekil, özel olarak yetkili kılınmadıkça dava açamaz, sulh olamaz, hakeme başvuramaz, iflas, iflasın ertelenmesi ve konkordato talep edemez, kambiyo taahhüdünde bulunamaz, bağışlama yapamaz, kefil olamaz, taşınmazı devredemez ve bir hak ile sınırlandıramaz" hükmüne yer verildiği, ticari vekilin kambiyo taahhüdü altına girmesinin de, aynı Kanun'un 551. maddesinde özel yetkinin bulunması koşuluna bağlandığı, özel yetki bulunmadığından davacının sorumlu olmadığı yine bonolarda ilk cironun lehtar tarafından yapılmadığından ciro silsilesinde kopukluk olup davalının yetkili hamil olmadığından, davacının dava konusu bonolar sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının kötü niyet tazminat talebinin İcra ve İflas Kanunun 72/.... maddesine göre davalının bonodaki ciroda davacı tarafından verilmiş yetkinin olup olmadığını kontrol edebilecek durumda olduğu, taraflar arasında temel ilişki olup, davalının takipte haksız ve kötü niyetli olduğu gerekçesi ile ...-Davanın kabulü ile, ... .... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı icra takip dosyasına konu .../... keşide tarihli, .../... vade tarihli, 7.500,00 TL bedelli bono ile .../... keşide tarihli, 21/12/... vade tarihli, ....000 TL bedelli bonolar sebebiyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, bu bonoların davalıdan alınarak davacıya iadesine, ...-İİK'nın 72 maddesi uyarınca kötü niyet tazminatının koşulları oluştuğundan alacağın %20'si olan 4.500,00 TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kararın açık bir şekilde fahiş hatalar içerdiğini, ... BAM .... Hukuk Dairesinin .. sayılı kararı varken ... .... İcra Müd. .../... E. sayılı takibe konu bonolar nedeni ile menfi tespit kararı verilemeyeceğini, Zira BAM .... Hukuk Dairesi'nin kararı ile söz konusu bonoların konusuz kaldığını, bu bonolar nedeni ile menfi tespit kararı verilemeyeceğini, davacının bonolar nedeni ile menfi tespit talebinde bulunmasında hukuki yarar bulunmadığını,

Yine ... BAM .... Hukuk Dairesinin .. K. sayılı kararında kötü niyet tazminatına hükmedilmediği halde ve şartların oluşmadığı açıkça belirtildiği halde ... .... Asliye Ticaret Mahkemesince kötü niyet tazminatına hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, kötüniyet tazminatının koşullarının ne şekilde oluştuğunun gerekçede gösterilmediğini, müvekkilinin alacağını davacı ile aralarındaki vekalet ilişkisinden kaynaklı temel ilişkiye dayalı olarak tahsil etmek için ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi ... E. sayılı dosya ile dava açtığını, bu şartlar altında müvekkilinin alacağını tahsil etmeye çalışmasının hiç bir şekilde kötü niyet kabul edilemeyeceğini, ayrıca davacının talebinde bu tazminatın kötü niyet tazminatı talebi olduğunun belirtilmediğini, delil olarak gösterilen ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi ... E sayılı dosyanda İcra takibine konu bonolarda davacıyı temsilen cirosu bulunan ..., davacı ...'ın ortağı olduğunun ıspatlandığını, ... ve ortağı ... müvekkiline olan borçlarını ödemedikleri gibi bir de kendi verdikleri bonolar nedeni ile müvekkilini mağdur ettiklerini, ..., ... ile aynı iş yerinde ortak olduklarının tüm resmi kayıtlarda mevcut olduğunu, .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı dosya ile asıl kötü niyetli olanın ... olduğu, müvekkiline ait aracı vekaleten sattığı halde parasını ödemedikleri ve ... ile birlikte ortak olarak ve ortaklaşa müvekkilini mağdur ettiklerinin ıspatlandığını, dava konusu bonoların temel ilişkiyi ve alacak rakamını ıspata elverişli delillerden olduğundan davacı tarafa iadesine karar verilemeyeceğini, ...'nin, galerici olup araç alım satımı yaptığını, müvekkiline ait aracı sattığının noter evrakı ile sabit olduğunu, aracı sattığı halde parayı ödemediği gibi harici ortağı ... aracılığı ile vermiş olduğu bonoları da ödemediğini, müvekkilinin ...'ye vermiş olduğu ... .... Noterliği 28/04/... tarihi ve ... yevmiye nolu vekaletname de ... Semerci ile birlikte ... da yetkili olduğunu, belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:

Dava, kambiyo senedinden kaynaklanan İİK 72. Maddesine göre menfi tespit istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiş olup, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davalı alacaklı tarafından davacı ... ve dava dışı keşideci ... hakkında ... .... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyasında kambiyo senetlerine özgü takip yapıldığı, takibin .../... keşide tarihli, .../... vade tarihli, 7.500,00 TL bedelli bono ile .../... keşide tarihli, 21/12/... vade tarihli, ....000 TL bedelli bonolara dayandığı, anlaşılmıştır.

Davacı borçlu ... tarafından ... ....İcra Hukuk Mahkemesinin .../...Karar sayılı dosyada imzaya itiraz ile takibin iptalinin talep edildiği mahkemece davanın reddine karar verildiği, bu kararın istinaf edilmesi üzerine ... BAM ....Hukuk Dairesinin .. Karar sayılı kararı ile icra takibinin davacı borçlu yönünden durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.

Dava konusu bonoların keşidecisinin dava dışı takip borçlusu ..., lehtarının davacı- borçlu ... olduğu ve bonoların arkasında da bonoların dava dışı ... tarafından vekaleten ... adına cirolandığı anlaşılmaktadır.

... .... Noterliği'nin 40997 yevmiye numaralı vekaletnamesi ile ... tarafından ... vekil tayin edildiği, bu vekaletnamede davacı tarafından ...'ya ''...sahibi bulunduğum ve bundan sonra sahibi olacağım her türlü motorlu veya motorsuz aracı dilediğine, dilediği şartlar ile ...satış, senet veya sözleşmelerini imzalamaya...'' vekil tayin edildi şeklinde düzenlendiği fakat vekaletnamede kambiyo taahhüdünde bulunma yetkisi verilmediği anlaşılmaktadır. Anılan vekaletname içeriğine göre ... ticari vekil olarak görevlendirilmiştir. Ticari vekil açık yetki verilmedikçe kambiyo taahhüdünde bulunamaz.

Buna göre mahkemece Ticari vekilin kambiyo taahhüdü altına girmesinin TBK'nın 551. maddesinde özel yetkinin bulunması koşuluna bağlandığı, özel yetki bulunmadığından davacının sorumlu olmadığı yine bonolarda ilk cironun lehtar tarafından yapılmadığından ciro silsilesinde kopukluk olup davalının yetkili hamil olmadığından, davacının dava konusu bonolar sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Her ne kadar İcra Mahkemesinin kararının istinafı ile ... BAM .... H.D tarafından takibin davacı borçlu yönünden durdurulmasına karar verilmiş ise de davaya konu senetler nedeniyle açılan menfi tespit davasının konusuz kalmayacağı nazara alınarak davalı vekilinin bu yöndeki isitnaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamına göre davalının hem ... hem de ... ile aralarında araç alım satımına ilişkin temel ilişki vardır. Senette vekaleten yapılan ciro nedeniyle ... vekaletname kapsamındaki yetkilerinin incelenmesi gerekirdi. Onur Karakayanın ciro yetkisi olmadığından ve davalının senedi bile bile iktisap ettiğinin kabulü gerekeceğinden mahkemece senedin istirdatına karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/...-b-... maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;

...-Davalı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK 353/...-b-... maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

...-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken ....536,97 TL nispi istinaf karar harcından peşin alınan 384,25 TL'nin mahsubu ile ....152,72‬ TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Davalı tarafından istinaf yargılama gideri yapılmadığından, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

4-Kararın tebliği ve harç işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oy birliği ile kesin olarak karar verildi.

Başkan

Üye

Katip