Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazasında hasar gören traktörün parça, tamir, kiremit bedeli ve değer kaybı tazminatı ile ilgili arabuluculuk ve zamanaşımı itirazlarını içeren haksız fiil davası.
Özet: Bu dava, traktörüne tır çarpması sonucu maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazası geçiren davacının, traktör tamir ve kiremit giderleri, araç değer kaybı ile römork bedeli gibi zararlarının kusur oranları dikkate alınarak, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere belirsiz alacak davası olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmesi üzerine açılmıştır; davalılar ise arabuluculuk şartının yerine getirilmediğini, davanın zamanaşımına uğradığını, bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, belirsiz alacak davası açmada hukuki yarar bulunmadığını ve talep edilen miktarların fahiş olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemişlerdir.
T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARARESAS NO : ... EsasKARAR NO : ... HAKİM : ... KATİP : ... DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... Av. ... DAVALI : 1- ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 2- ... VEKİLİ : Av. ... DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : ... KARAR TARİHİ : ... GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 1... Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ...'ın müvekkili ...'ya ait ... plakalı traktör ile seyir halinde iken traktöre bağlı römork ile kiremit taşıdığı esnada emniyet şeridinde seyir halinde iken ... plakalı tır ve tıra bağlı ... plakalı dorsenin müvekkilinin traktörüne aniden arkadan çarpması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, Sarıoğlan Sulh Hukuk Mahkemesi'nin... D. İş sayılı dosyasına Trafik Bilirkişisi ... tarafından sunulan 13.07.2020 tarihli bilirkişi raporunun netice ve kanaat kısmında ... plakalı araç sürücüsü ...'ın asli kusurlu olduğunu, ... plakalı traktör sürcüsü ...'ın ise tali kusurlu olduğunu belirlediğini beyan ederek fazlaya ilişkin hak saklı kalmak kaydıyla müvekkiline ait traktörde meydana gelen zarar neticesinde kusur oranı dikkate alınarak parça gideri olarak 12.503,28 TL, tamir gideri olarak 1.888,00 TL, traktörde bulunan kiremit bedeli olarak 3.056,00 TL'nin ve müvekkilinin traktöründe meydana gelen değer kaybının ve römork bedelinin bilirkişi marifetiyle hesaplandıktan sonra artırılmak üzere belirsiz alacak davası olarak şimdilik 20,00 TL tazminatın olay tarihi itibariyle işleyecek avans faiziyle birlikte; davalılardan ( sigorta şirketinin poliçe limitleriyle sorumlu olması kaydıyla ) müştereken ve müteselsilen tahsili ile hasara sebebiyet veren aracın üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi için trafik kayıtlarına tedbir şerhi konulmasını, mahkeme masrafları ile avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkili ile ilgili arabuluculuk şartının yerine getirilmediğini, davacı tarafın taleplerinin zamanaşımına uğradığını, kusur tespit raporunu ve buna yönelik değişik iş dosyasını kabul etmediklerini, müvekkili ile ilgili sunulan bir son arabuluculuk tutanağı bulunmadığından sunulması için davacı tarafa 1 haftalık kesin mehil verilmesini, 1 haftalık kesin mehil içerisinde müvekkili ile ilgili arabuluculuk son tutanağı sunulmaz ise davanın müvekkili açısından usulden reddine karar verilmesini, olmaz ise davanın cevap dilekçesinde belirtilen diğer nedenler doğrultusunda reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir..... Vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkili şirkete ilgili düzenleme gereği usulüne uygun bir başvuru yapılmadığından işbu davanın dava şartı yokluğu sebebiyle reddi gerektiğini, işbu huzurdaki davanın kısmı dava koşullarını taşımadığını, karşı tarafça dava öncesinde hasar tespiti yapıldığını ve açık ve net olarak bir tutar belirlenmediğini, davacı tarafın belirsiz alacak davası açmasında hukuki yarar olmadığını, net bir şekilde görüldüğü üzere dava konusu kaza dava zamanaşımı sürüleri geçtikten çok sonra açılmış olduğundan zamanaşımı itirazları olduğunu, araç hasarı ve değer kaybına ilişkin tutarların son derece fahiş olduğunu, araçta meydana gelen araç hasarı ve değer kaybı ücretinden müvekkili şirketin sorumluğu olmadığını, hesaplamaya konu edilmiş bulunan davacının aracında taşınan kiremitlerin kullanılamaz hale gelmesinden ötürü oluşan zararın ZMMS genel şartları uyarınca teminat dışı olduğunu ve müvekkili şirketin trafik poliçesi dahilinde herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını belirterek öncelikle zamanaşımı def’ni ve gerekçeli itirazları dikkate alınarak haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, karşı taraf vekilinin kısmi dava açmasında hukuki yarar bulunmadığından davacı tarafa talep tutarının açıklattırılması aksi halde davanın reddine, karşı taraf vekilinin belirsiz alacak davası açmasında hukuki yarar bulunmadığından davacı tarafa talep tutarının açıklattırılması aksi halde davanın reddine, aleyhe hüküm kurulması halinde kusur durumunun tespiti için Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti’nden ve Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi’nden rapor alınmasına, araç hasarına ve değer kaybına ilişkin taleplerin reddine aksi kanaatte olunması halinde uzman sigorta eksperinden rapor alınmasına, harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin başvurana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.Dava, Sarıoğlan Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı ilamı ile verilen görevsizlik kararının kesinleşmesi neticesinde mahkememize tevzi edilmiş ve mahkememizin ... esas sırasına kaydı yapılmıştır.Sarıoğlan Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Talimat sayılı dosyası ile davacı tanıkları ... 'ın beyanı alınmıştır.Gemerek Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... Talimat sayılı dosyası ile davacı tanıkları .... 'ın Gemerek Asliye Hukuk Mahkemesi'nce beyanının alınmıştır.Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, uzman makina mühendisi ve inşaat mühendisi tarafından sunulan 23/02/2026 tarihli raporda özetle;-Kaza olayının maddi hasarlı ve iki taraflı bir Trafik Kazası olduğu, -... plakalı çekici ve çekiciye bağlı ... araç sürücüsü ...' ın meydana gelen trafik kazasında %80 (yüzde seksen) kusurlu olduğu,-... plakalı araç sürücüsü ...' ın meydana gelen trafik kazasında %20 (yüzde yirmi) kusurlu olduğu,-Araçların teknik donanımlarından kaynaklanan bir problemin tespit edilemediği, -Kazanın meydana geldiği yolda trafik işaretlemesi ve yola bağlı bir problemin tespit edilmediği, bu nedenle Karayolundan sorumlu kurum veya kuruluşun hizmet eksikliği ve sorumluluğunun bulunmadığı,-Kaza olayının yaşanmasında başkaca kişi ya da kişilerin etkilerinin olmadığı,-Dava konusu araç için 29.06.2020 olay tarihi itibarıyla yedek parça ve işçilik olmak üzere %18KDV dahil Traktör Onarım Tutarının 17.989,1TL olduğu,-Dava konusu araç için 29.06.2020 olay tarihi itibarıyla Traktör Fiyatının 100.000TL olduğu,-Dava konusu araç için 29.06.2020 olay tarihi itibarıyla Römorkun Fiyatının 14.000TL olduğu,-Dava konusu araç için 29.06.2020 olay tarihi itibarıyla Traktör Değer Kaybının 7.500TL olduğu,-Dava konusu olayda traktör römorku üzerinde bulunan kiremit ve mahyaların fiyatının fatura ile uyumlu olduğu ve %18KDV dahil 3.820,00TL olduğu, yönünde kanaat bildirir rapor sunulmuştur. Rapordan birer suret taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin beyan ve ıslah için süre talep ettiği, davalı ... vekilinin itiraz dilekçesi, davalı ... vekilinin itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.Davacı vekilinin 07/04/2026 tarihli talep artırım dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, talep artırım dilekçesinin davalı tarafa tebliğ edildiği görülmüştür.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, meydana gelen trafik kazasında davacının aracında oluşan araç hasarı, değer kaybı zararının tazmini talebine ilişkindir. Dava, 29/06/2020 tarihli trafik kazasında ... plakalı aracın hasarlanması nedeniyle değer kaybı, hasar zararları istemlerine ilişkindir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibarı ile 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.Davacı taraf dava dilekçesinde, Dava dışı ..., müvekkil ...’ya ait ... plakalı traktör ile seyir halinde iken traktöre bağlı römork ile kiremit taşıdığı esnada emniyet şeridinde seyir halinde iken ... plakalı tır ve tıra bağılı ... plakalı dorsenin müvekkilin traktörüne aniden arkadan çarpması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş ve traktörde meydana gelen zarar neticesinde kusur oranı dikkate alınarak parça gideri olarak 12.503,28 TL, tamir gideri olarak 1.888,00 TL, traktörde bulunan kiremit bedeli olarak 3.056,00 TL'nin ve müvekkilinin traktöründe meydana gelen değer kaybının ve römork bedelinin bilirkişi marifetiyle hesaplandıktan sonra artırılmak üzere belirsiz alacak davası olarak şimdilik 20,00 TL tazminatın olay tarihi itibariyle işleyecek avans faiziyle birlikte; davalılardan ( sigorta şirketinin poliçe limitleriyle sorumlu olması kaydıyla ) müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.Sigorta poliçesinin incelenmesinde, ... plakalı aracın davalı ... nezdinde ZMMS sigortalı olduğu, ruhsat kayıtlarına ve kaza tespit tutanağına göre araç malikinin ... ve sürücüsünün davalı ... olduğu anlaşılmaktadır.KTK'nın 97. maddesinde sigorta şirketine yapılacak başvurunun yazılı olması dışında bir şekil şartı öngörülmemiştir. Hasar dosyası içerisindeki bilgi ve belgelerden davacının dava açmadan evvel İHTARNAME yoluyla davalıya yazılı başvurusunun bulunduğu anlaşılmaktadır.Mahkememizce bilirkişiden hem kusur hem de zarar yönünden 23/02/2026 tarihli rapor alınmıştır. -Kaza olayının maddi hasarlı ve iki taraflı bir Trafik Kazası olduğu, -... plakalı çekici ve çekiciye bağlı ... araç sürücüsü ...' ın meydana gelen trafik kazasında %80 (yüzde seksen) kusurlu olduğu,-... plakalı araç sürücüsü ...' ın meydana gelen trafik kazasında %20 (yüzde yirmi) kusurlu olduğu,-Araçların teknik donanımlarından kaynaklanan bir problemin tespit edilemediği, -Kazanın meydana geldiği yolda trafik işaretlemesi ve yola bağlı bir problemin tespit edilmediği, bu nedenle Karayolundan sorumlu kurum veya kuruluşun hizmet eksikliği ve sorumluluğunun bulunmadığı,-Kaza olayının yaşanmasında başkaca kişi ya da kişilerin etkilerinin olmadığı,-Dava konusu araç için 29.06.2020 olay tarihi itibarıyla yedek parça ve işçilik olmak üzere %18KDV dahil Traktör Onarım Tutarının 17.989,1TL olduğu,-Dava konusu araç için 29.06.2020 olay tarihi itibarıyla Traktör Fiyatının 100.000TL olduğu,-Dava konusu araç için 29.06.2020 olay tarihi itibarıyla Römorkun Fiyatının 14.000TL olduğu,-Dava konusu araç için 29.06.2020 olay tarihi itibarıyla Traktör Değer Kaybının 7.500TL olduğu,-Dava konusu olayda traktör römorku üzerinde bulunan kiremit ve mahyaların fiyatının fatura ile uyumlu olduğu ve %18KDV dahil 3.820,00TL olduğu, yönünde kanaat bildirir rapor sunulmuştur. Düzenlenen bu rapor kaza tespit tutanağı, davacı tarafından sunulan kaza yeri fotoğrafları, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamı ile uyumlu olduğundan denetime elverişli bulunmuş ve mahkememizce de hükme esas alınmıştır.Bilirkişi tarafından davacının aracında meydana gelen değer kaybı da hesap edilmiştir. Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, değer kaybının kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir. Bu ilkelere göre bilirkişi tarafından davacının aracında meydana gelen hasardan dolayı 6.000,00-TL değer kaybı meydana geldiği hesap edilmiş ve bu miktar üzerinden talebin kabulüne karar verilmiştir.Davalı sigorta şirketinin ZMMS poliçesi sorumluluk limiti kaza tarihi itibariyle 82.000,00-TL'dir. Cevap dilekçesinde her hangi bir ödeme iddiasından bahsedilmediği, bunun haricinde dosya arasına başkaca ödemeye dair belge de sunulmadığından davalı sigorta şirketinin bu aşamaya kadar herhangi bir ödeme yapmadığı anlaşılmış ve hükmedilen tazminatların toplamı limiti geçmediğinden hükümde her hangi bir sınırlamaya gidilmemiştir.Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir. Öte yandan kısmi ödeme yapılması halinde bu ödeme tarihinin temerrüt tarihi olarak kabulü gerekir. Davacının 11/04/2022 arabuluculuk tarihi temerrüt tarihi kabul edilmiş ve bu tarihten itibaren faize hükmedilmiştir. Davalı sürücü yönünden 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir. Davacı dava dilekçesinde hasarlar ve değer kaybı talebi yönünden ticari avans faizi talep etmiştir. Ruhsat kayıtlarına göre sigortalı aracın ticari nitelikte çekici vasfında olması nedeniyle hasar ve değer kaybı taleplerine ticari avans faizi uygulanmıştır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir. Bu itibarla her ne kadar davacı dava açmadan evvel davalı ile arabuluculuk görüşmesi yapmış ise de bu görüşmenin ihtiyari arabuluculuk kapsamında olduğu ve yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilerek arabuluculuk masrafları davacı üzerinde bırakılmıştır. (Bkz. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/2615 Esas, 2024/7426 Karar sayılı ilamı)HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile; 1-Davanın KABULÜ ile;2-12.503,28 TL parça giderinin, 1.888,00 TL tamir işçilik giderinin, 6.000,00 TL traktörde meydana gelen değer kaybının, 11.200,00 TL kullanılamaz hale gelen römork bedelinin ve 3.056,00 TL kiremit bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağa davalı ... yönünden 11/04/2022 tarihinden, davalı ... yönünden ise kaza tarihi olan 29/06/2020 tarihinden itibaren avans faiz uygulanmasına, 3- 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 2.366,76-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 298,30-TL ve tamamlama harcı 294,00-TL'nin mahsubu ile eksik 1.774,46-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,5-Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvurma harcı, 298,30-TL peşin harç, 294,00-TL tamamlama harcı, 9.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 743,50-TL posta, müzekkere, tebligat, elektronik tebligat ve kep reddiyat gideri olmak üzere toplam 10.416,50-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,6-Davalılar tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,7-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2 maddesi uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 34.647,28-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, 8-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,9-Kararın mahiyeti gereği davalılar lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,10-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda HMK'nun 341/2. maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.... Katip ... e-imzalıdır Hakim... e-imzalıdır