Erzurum Bölge Adliye Mahkemesinin, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasında ilk derece mahkemesinin görevsizlik ve usulden ret kararının istinaf incelemesine ilişkin kararı.
Özet: Bu istinaf kararı, trafik kazası sonucu yaralanan biletli yolcuların maddi ve manevi tazminat talepleriyle açtığı davada, ilk derece mahkemesinin taşıma sözleşmesi ve sigorta şirketinin de davalı olması nedeniyle uyuşmazlığın Tüketici Mahkemesinin görevine girdiği gerekçesiyle davayı usulden reddetmesi üzerine, davacılar vekilinin sigorta şirketiyle davacılar arasında tüketici sözleşmesi bulunmadığını, tüketici mahkemesinin görevli olamayacağını ve davanın bölünmesinin usul ekonomisine aykırı olacağını ileri sürerek red kararına yaptığı istinaf başvurusunu ele almaktadır.

T.C.

ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2026/212
KARAR NO : 2026/959
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 19/11/2025 (Karar)
NUMARASI : 2025/631 Esas, 2025/676 Karar
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ : 01/07/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 01/07/2026
Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın usulden reddine karar verilmiş olup, söz konusu karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde ... İli ... İlçesi ... köyü sınırları içerisinde sürücü ... isimli şahsın sevk ve idaresinde bulunan, ayrıca işletenin ... Turizm şirketi olduğu, araç sahibi ... Petrol Ürünleri İnşaat Otomotiv Tarım Hayvancılık Nakliyat Sanayi Ticaret Limited Şirketi üzerine kayıtlı... plakalı şehirler arası yolcu otobüsünün ... istikametinden ... iline seyir halinde ilerlediği esnada direksiyon hakimiyetini kaybederek devrilmesi sonucu yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonucunda müvekkilleri ... ve ...'ın yaralandığı, davalı tarafa ait olan... plakalı araç ...poliçe numarası ile... Sigorta A.Ş'ye sigortalı olduğu, sigorta poliçesi kapsamında meydana gelen kaza sonucu ilgili mevzuatlar kapsamında araç sürücüsü, araç sahibi ve araç işleteni ile birlikte maddi tazminat yönünden müşterek ve müteselsil sorumlu olduğunu, trafik kaza tespit tutanağı ve tanık ifadeleri irdelendiğinde... plakalı araç sürücüsü ...'nun karlı havada hız yaptığı ve önündeki araçla yarıştığı bu nedenle kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, kazanın oluşumunda sürücünün tam ve asli kusurlu olduğunu, ... tarihinde gerçekleşen trafik kazası sonucu; ... ve ...'ın beden gücü kaybına uğraması nedeniyle, maddi tazminat alacağı belirsiz olması sebebiyle ileride dava değerini arttırma haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik; her biri için ayrı olmak üzere 1.000 TL maddi tazminat, 500.000 TL manevi tazminat ile 1.000 TL bakıcı gideri alacakları olmak üzere toplam 1.004.000,00 TL'nin olay tarihinden itibaren ticari faizle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine (manevi tazminatın yönünden... Sigorta A.Ş hariç olmak üzere), karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Dava dilekçesi ve ekleri davalı taraflara tebliğ edilmediğinden cevap dilekçesi sunulmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama sonunda;"Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacıların ... tarihinde biletli yolcu olarak yer aldıkları davalı ...'nun sevk ve idaresinde bulunan, davalı ... Turz.Sey.Org.Tic.A.Ş tarafından işletilen, davalı ... Pet.Ürn.İnş.Oto.Tar.Hayv.Nak.San.Tic. Ltd.Şti adına kayıtlı olan ve davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın tek taraflı olarak karıştığı kazada yaralandıkları, maddi ve manevi zararlarının tahsili için sürücü, işleten, araç maliki ve sigorta şirketine karşı birlikte dava açtıkları, dava sürücü ve işleten/malik olanlarla birlikte arada sözleşme ilişkisi bulunmayan sigorta şirketi/ şirketlerine karşı birlikte açıldığında temel ilişki olan taşıma sözleşmesinin TKHK kapsamında kaldığı, davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu, usul ekonomisi, müteselsil sorumluluk ilkesi, uyuşmazlığın nitelik itibarıyla nispeten işin uzmanı olan mahkemece karara bağlanması, davaların makul süre içinde bitirilmesi yükümlülüğü hususları değerlendirilerek davaların birlikte tüketici mahkemelerinde görülmesi gerektiği kanaatine varılmakla (Nitekim Yargıtay 11.Hukuk Dairesi 03/03/2025 Tarihli, 2025/616 Esas ve 2025/1428 Karar sayılı kararı ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığı Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğuna dair gidermiştir) mahkememizin görevsizliği ile Erzurum Tüketici Mahkemesi'nin görevli olduğuna karar vermek" gerekçesiyle "6100 sayılı HMK'nun 1.maddesi gereğince mahkememizin görevsizliğine ve "Göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan HMK'nun 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine"
karar vermiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin görev konusunu hatalı değerlendirdiğini, sigorta şirketiyle davacılar arasında her hangi bir tüketici sözleşmesi bulunmadığını, sigorta şirketi yönünden tüketici mahkemesinin görevli olmadığını, davanın bölünerek görülmesinin usul ekonomisine aykırı olduğunu, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Bölge Adliye Mahkemeleri Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi İstemine Dair Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2025/5636 Esas, 2025/11567 Karar sayılı ilamında aynen ; "Desteğin yolcu olarak bulunduğu otobüs/minibüsün trafik kazası yapması sonucu desteğin ölümü nedeniyle desteğinden yoksun kalanlar tarafından taşımayı yapan firma ile zorunlu mali sorumluluk sigortacısı ve diğer zarar sorumlularına karşı açılan destekten yoksun kalma tazminatı davasında görevli mahkemenin ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ OLDUĞUNA;
3.Davacının yolcu olarak bulunduğu otobüs/minibüsün trafik kazası yapması sonucu yaralanması nedeniyle davacı yolcu tarafından taşımayı yapan firma ile zorunlu mali sorumluluk sigortacısı ve diğer zarar sorumlularına karşı açılan bedensel zarara ilişkin tazminat davasında görevli mahkemenin TÜKETİCİ MAHKEMESİ OLDUĞUNA" şeklinde karar verilmiştir.
Somut uyuşmazlıkta, davacıların içerisinde yolcu olarak bulunduğu şehirlerarası otobüsün işletenine ve ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketine karşı dava açılmış olup, bedensel zarara ilişkin talep yönünden yukarıda belirtilen Yargıtay ilamı doğrultusunda Tüketici Mahkemesini' nin görevli olduğu anlaşıldığından, ilk derece mahkemesince görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya uygun görülmüştür.
Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacılar vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-İlk derece mahkemesinin hükmü usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davacılar vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davacılar istinaf başvurusu sırasında adli yardımlı olup harç yatırmadığından alınması gereken istinaf kanun yoluna başvurma harcı olan 2.002,00-TL ve istinaf karar harcı olan 732,00-TL harcın davacılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-İstinaf kanun yolu başvurusunda bulunan tarafça bu aşamada yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-Karar tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iadesi/ikmaline ilişkin işlemlerin mahal mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere 01/0/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.