Danıştay 2. Daire, Jandarma Astsubay Meslek Yüksekokulu öğrencisi davacının akademik dönem sonu yeterlilik sınavında başarısızlık sebebiyle ilişiğinin kesilmesi işleminin iptali talebinin reddi kararının temyizi.
Özet: Jandarma astsubay adayının, akademik eğitim sonunda girdiği yeterlilik sınavının sözlü bölümünde başarısız olduğu gerekçesiyle öğrencilikle ilişiğinin kesilmesi işlemine karşı açtığı iptal davasında, ilk derece ve bölge idare mahkemeleri, davacının atış ve spor sınavlarına itiraz etmediğini, sözlü sınavda yöneltilen sorulara verilen yetersiz cevapları, komisyon üyelerinin değerlendirme kriterlerine uygun ve tutarlı puanlama yaptığını, ilgili yönetmelik hükümlerine göre yapılan sınavda davacının altmış puanın altında kalarak başarısız olduğunu tespit ederek, davacının ilişiğinin kesilmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığına karar vermiş; davacı ise komisyon puanlamasının objektif olmadığını ve sınav konularının önceden belirlenmesi gerektiğini iddia etmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A YİKİNCİ DAİREEsas No : 2024/1852Karar No : 2025/6246TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... [16445-44274-12792] UETSKARŞI TARAF (DAVALI) : ... Komutanlığı [35704-34075-28851] UETSVEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Bursa Işıklar Jandarma Astsubay Meslek Yüksekokulanda sözleşmeli astsubay adayı olan davacı tarafından, akademik eğitim dönemi sonunda gerçekleştirilen yeterlilik sınavında başarısız olduğundan bahisle ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... günlü, ... sayılı Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : .... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, yeterlilik sınavının atış ve spor sınav aşamalarına karşı herhangi bir itirazda bulunmadığı, atış sınavından üç hedefi de vurması neticesinde tam puan ile takdir edildiği, spor sınavının ise 3.000 metrelik mesafeyi ne kadar sürede koştuğuna bağlı olarak değişen (12:40 ve daha aşağı süre 100 puan; 12:41-14:00 dakika arası 60 puan; 14:01 dakika ve üzeri 0 puan) objektif puanlama kriteri ile icra edildiği, bu kapsamda da davacının kendisine önceden tebliğ edilen Sınav Uygulama Emri ve Sınav Esaslarında bulunan bu kriterlere göre (anılan mesafeyi 13:57 dakikada koşması sebebiyle) 60 puan ile değerlendirildiği, bununla birlikte 24/01/2023 tarihinde yapılan sözlü sınavda, davacıya toplam dört adet soru sorulduğu, ilk olarak davacıya çektirilen 137 numaralı sorunun "7068 sayılı Kanuna göre oluşturulan disiplin kurullarında personelin rütbesine göre verilebilecek disiplin cezaları nelerdir?" şeklinde olduğu, davacının "Uyarma, Kınama, Uzaklaştırma, Aylıktan Kesme, Meslekten Çıkartma" cevabını verdiği, bunun üzerine davacıya 80 numaralı "Belgenin dosyalanmasında kullanılan klasörler kaça ayrılır?" sorusunun sorulduğu, bu soruya davacı tarafından "Anımsayamadım" şeklinde cevap verildiği, akabinde "Kayıp çocukların araştırılmasına yönelik usul ve tedbirleri açıklayınız" şeklindeki 105. sorunun sorulduğu, bu soruya davacının "Anımsayamadım" cevabını verdiği, son olarak 2. Komisyon Üyesi tarafından davacıya "İkmal maddeleri kaça ayrılır? Örnekleriyle açıklayınız." şeklindeki sorunun sorulduğu, anılan soruya cevaben "Sarf malzeme, yiyecek, içecek. Başka aklıma birşey gelmedi." şeklinde yanıt verdiği, Yönetmelik hükmü uyarınca düzenlenen sözlü sınav değerlendirme formunda "Mesleki bilgi ve uygulama düzeyi; Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü; Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı; Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu" konularında her bir komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin ayrı ayrı gösterildiği, davacı hakkında her bir üye tarafından yapılan değerlendirme sonucu verilen puanlar arasında bariz bir farklılık bulunmadığı ve sözlü sınav sırasında kurul üyeleri tarafından değerlendirme tutanaklarının her bir kriter yönünden ayrı ayrı düzenlendiği, öte yandan davacıya sorulan sorular, bu sorulara davacı tarafından verilen cevaplar, kılık-kıyafet durumu, komisyona karşı tutum ve tavrı, özgüveni, ikna kabiliyeti, muhakeme gücü, heyecan durumu gibi değerlendirildiği, kriterlere ilişkin hususların yeterince detaylı bir şekilde her bir komisyon üyesi tarafından ayrı ayrı tutanağa bağlandığı, anılan tutanakların komisyon başkanı ve üyeler tarafından imzalandığı görüldüğünden, 30/04/2020 günlü ve 31114 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'ne uygun olarak yapılan yeterlilik sınavından, davacının yüz tam puan üzerinden altmış puanın altında (44,30 puan) not alması sebebiyle başarısız sayılarak öğrencilikle ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, komisyon üyelerinin sınav puanlarını objektif ve somut kriterlere göre belirlemediği, sözlü sınav konularının puan değerlerinin hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri gereğince önceden öngörülebilir şekilde Yönetmelik ile düzenlenmesinin zorunlu olduğu, sübjektif değerlendirmeyle takdir edilen notun gerekçelerinin belirtilmediği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ :...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Bursa Işıklar Jandarma Astsubay Meslek Yüksekokulunda sözleşmeli astsubay adayı olan davacı tarafından, akademik eğitim dönemi sonunda gerçekleştirilen yeterlilik sınavında başarısız olduğundan bahisle ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... günlü, ... sayılı Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.İLGİLİ MEVZUAT : 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun "Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi" başlıklı 13/A maddesinde "...Akademi bünyesindeki tüm birimlerde öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayanların subay ve astsubay nasbedilmeleri için Akademi tarafından yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olması gerekmektedir. Yeterlilik sınavına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir... ... yapılan yeterlilik sınavından başarılı olamayanlar ise eğitim öncesi statülerine geri dönüş yaparlar." hükmüne yer verilmiştir. 30/04/2020 günlü, 31114 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi bünyesinde teşkil edilen Eğitim Merkezi Komutanlığı sorumluluğunda öğrenci ve kursiyerlere verilecek eğitim ve öğretime ilişkin usul ve esasları belirlemektir." hükmü, "Yeterlilik sınavı" başlıklı 25. maddesinde, "(1) Temel Kolluk Eğitimini başarı ile tamamlayan öğrenciler, subay veya astsubay olarak naspedilmeden önce yeterlilik sınavına tabi tutulur. Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir. (2) Yıllık çalışma takviminde planlanan yeterlilik sınavının yerleri ve saatleri sınav tarihinden en az bir hafta önce ilan edilir. (3) Sınav, Temel Kolluk Eğitiminin tamamlanmasını müteakip en geç iki hafta içinde yapılır. (4) Sınav ile ilgili komisyonların kurulması, görevlendirme ve çalışma esasları Senato tarafından belirlenir. (5) Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının veya evlatlıklarının katıldığı sınavda görev alamazlar." hükmü, "Yeterlilik sınavının icrası" başlıklı 26. maddesinde, "(1) Senatoda alınan kararlar doğrultusunda tespit edilen alanların her biri için ayrı komisyonlar oluşturulur. Komisyonların sınavla ilgili usul ve esasları Senato tarafından belirlenir. (2) Sınav komisyonu tarafından yapılacak sözlü sınavda öğrenciler; a) Mesleki bilgi ve uygulama düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, hususları açısından yüz tam puan üzerinden değerlendirilirler. (3) Sözlü sınavlarda, soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanarak bastırılan sorular arasından öğrencilere soru kartı çektirilerek cevaplamaları istenir. Sınav komisyonu tarafından öğrenciye konu ile ilgili ilave sorular sorulabileceği gibi ilave uygulamalar da yaptırılabilir. (4) Sınav komisyonu üyeleri tarafından verilen puanlar ayrı ayrı puan değerlendirme karar formuna işlenir. Komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş oldukları puanların aritmetik ortalaması alınarak öğrencilerin sınav puanı tespit edilir. (5) Yeterlilik sınavı başarı notu; sözlü sınav notunun %70’i, spor sınav notunun %15’i, atış sınav notunun %15’i alınarak belirlenir. Öğrencinin sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az altmış puan alması gerekir. Başarısız olan öğrencinin aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir. Sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonuna bildirilir ve sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonu tarafından ilan edilir. (6) Sınavda başarısız olan öğrenciler; subay veya astsubay naspedilmezler, akademik program kapsamında sertifika ve öğrenim belgeleri verilir ve kıta kaynaklı olanlar kıtalarına gönderilir, dış kaynaktan temin edilenlerin ise ilişiği kesilir. (7) Değerlendirme karar formları Akademi Başkanlığınca ilgili mevzuat çerçevesinde muhafaza edilir. (8) Sınav komisyonu kararlarına itirazlar değerlendirilmeye alınmaz." hükmü düzenlenmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Uyuşmazlık; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Bursa Işıklar Jandarma Astsubay Meslek Yüksekokulunda sözleşmeli astsubay adayı olan davacının, eğitim sonunda gerçekleştirilen yeterlilik sınavında başarısız olduğundan bahisle ilişiğinin kesilmesi işleminden kaynaklanmaktadır. Uyuşmazlığa konu yeterlilik sınavı, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Eğitim-Öğretim Yönetmeliği uyarınca yapılmış olup, anılan Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fırkasında yer alan "...Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." cümlelerinin ve 26. maddesinin 1, 2, 3, 5 ve 6. fıkralarının iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin 13/11/2025 günlü, E:2023/3328, K:2025/5155 sayılı kararında yer alan "...Dava konusu düzenlemeler ile Senato tarafından belirleneceği öngörülen hususların, genel, objektif ve somut kriterler çerçevesinde belirlenmesi gerektiği, bu kapsamda anılan kuralların, hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri çerçevesinde önceden öngörülebilir şekilde genel düzenleyici işlem olan yönetmelikle yapılmasının zorunlu olduğu, her yıl değiştirilmeye müsait şekilde Senato kararı ile belirleneceğinin öngörülmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır..." gerekçesiyle, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 25. maddesinin 1. fıkrasındaki "...Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." hükmü ile 26. maddesinin 1. fıkrasının iptaline karar verilmiştir. Bu durumda, hukuka aykırılığı yargı kararıyla saptanarak iptaline karar verilen Yönetmelik hükümlerine dayalı olarak gerçekleştirilen yeterlilik sınavı sonucunda başarısız sayılma nedeniyle tesis edilen dava konusu ilişik kesme işleminde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren .. Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 25/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.