vinçle taşınan chiller ünitelerinde meydana gelen hasar sonrası sigorta şirketinin yaptığı ödemenin ex gratia sayılması ve poliçe teminat dışı kalması nedeniyle itirazın iptali ve rücu talebinin reddi kararına yönelik istinaf incelemesi.

Vinçle taşınan chiller ünitelerinde meydana gelen hasar sonrası sigorta şirketinin yaptığı ödemenin ex gratia sayılması ve poliçe teminat dışı kalması nedeniyle itirazın iptali ve rücu talebinin reddi kararına yönelik istinaf incelemesi.

Özet: Davacı sigorta şirketi, davalının çatıya chiller montajı esnasında kanca çarpmasıyla sigortalısının emtiasına verdiği zararın bir kısmını ödemesi üzerine, davalı aleyhine başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamını ve icra inkar tazminatını talep etmiş; ancak ilk derece mahkemesi, hasarın poliçedeki "vinç ile yapılacak taşıma işleri" teminat dışı klozu kapsamında olduğunu ve davacının sigortalısına yaptığı ödemenin lütuf mahiyetinde bulunduğunu belirterek davanın reddine karar vermiş, davacı vekili ise bilirkişi raporunun hatalı olduğunu ve davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.

T.C. ... BAM . HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No

T.C.

...

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO :

KARAR NO :

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... ....

NUMARASI : ... Esas,

DAVACI : ..

DAVALI : ...

İHBAR OLUNAN :

DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ :

KARAR YAZIM TARİHİ :

... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Sigortalı bulunan .... Yat. Ortaklığı'na ait emtiaların 15/05/... tarihinde ... ile inşaat çatısına çıkartılırken, soğutma grubu ürünlerinin (... ürünü) çatıya yerleştirilmesi anında ... kancasının emtiaya çarpması sonucu maddi hasar meydana geldiğini, meydana gelen zarardan davalı tarafın sorumlu olduğunu, olay nedeniyle ekspertiz incelemesi sonucu 43.323,04 TL hasar tazminatının belirlendiğini, müşterek sigorta dağılımı nedeniyle ...Sigorta A.Ş'nin %13 oranında payı dikkate alınarak müvekkili tarafından sigortalıya 5.632,00 TL ödendiğini, rücuen tazmini amacıyla davalı şirket aleyhine ... .... İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyası ile takip başlattıklarını, davalının takibe haksız biçimde itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, belirterek itirazın iptaline ve takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ile ... Ortak Girişimi'nin “... Montajı Çalışması Yapılması” konusunda anlaştıklarını, müvekkilinin söz konusu çalışma işlemini hiçbir kaza ve zarar meydana getirmeden gerçekleştirdiğini, yapılan çalışmaya ilişkin olarak ... numaralı çalışma puntajının düzenlendiğini, 15/05/... tarihinde chiller montajının gerçekleştirildiğini, puantaj da şantiye şefi ... tarafından imzalandığını, yine davalı tarafça dava dışı ... Ortak Girişimi firmasına düzenlenen ...Seri numaralı 16/05/... tarihli faturanın da sigortalı tarafından itiraza uğramadığını ve fatura borç ödemelerinin hiçbir ihtirazi kayıt konulmadan yapıldığını, işin yapılmasından ve iş yapan makinanın iş alanından ayrılmasından sonra tanzim edilen ve müvekkilinin imzasını taşımayan belgelerle müvekkiline kusur yükletilmeye çalışıldığını, ekspertiz raporu düzenlenirken müvekkili personellerinin ya da yetkililerinin beyanlarının alınmadığını, davacı yanın sigortalısının da tacir olduğunu, hizmet ayıbını TTK 23 maddesi gereğince kanunda gösterilen süreler içerisinde bildirmek zorunda olduğunu, belirterek davanın reddini ve davanın müvekkilinin sigorta şirketi olan ... Sigorta ya ihbarını talep etmiştir.

İhbar olunun ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde; ... Acen. Tah. Tah. Ulus. Nak. ... ve Liman İşl. San. ve Tic. A.Ş.'nin müvekkili şirket nezdinde ... no.lu .../07/... – .../07/... vadeli Üçüncü Şahıs Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe özel ve genel şartları dahilinde olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere, müvekkili şirketin poliçeden dolayı sorumluluğunun, sigortalının kusurunun ve sorumluluğunun ispat edilmesi halinde başlayacağını, davacı tarafından sigortalının kusur ve sorumluluğunun ispatlanması gerektiğini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; 05/04/2021 tarihli bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda; dava konusu hasarın ... ile yapılan taşıma esnasında gerçekleştiğinden teminat dışı olduğu, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin ex gratia niteliğinde olduğundan davalı şirketten rücu edilemeyeceği, dava konusu ile zararın yapılan incemelerde uyumlu olduğunun belirtildiği, hüküm kurmaya elverişli olan .. tarihli bilirkişi kurulu raporuna ve tüm dosya kapsamına göre; 44398521/0 no.lu İnşaat Bütün Riskler sigorta poliçesinin 3. sayfasında; “... ile yapılacak yatay ve düşey taşıma işleri nedeniyle meydana gelebilecek her türlü hasar, poliçede aksi belirtilmedikçe, teminat haricidir.” şeklinde istisnaya yer verildiği, dava konusu hasarın ... ile yapılan taşıma esnasında gerçekleştiğinden teminat dışı olduğu, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin ex gratia niteliğinde olduğundan davalı şirkete rücu edilemeyeceğinden teminat kapsamı dışında kaldığı, bu nedenle davalı sigorta şirketine rücu edilemeyeceğinden; davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, müvekkili şirket sigortalısına ait emtialarda meydana gelen hasardan davalının sorumlu olduğunu, bilirkişi tarafından poliçede bulunan ... ile taşıma işlerinin aksine anlaşma olmaması halinde teminat dışı olduğuna ilişkin kloz doğrultusunda meydana gelen hasarın teminat dışı olduğu belirtilmiş ise de söz konusu hasarlanmanın poliçede belirtilen klozun aksine ... ile taşıma esnasında meydana meydana gelmediğini, emtiaların taşınması ve yerleştirilmesi ve istiflenmesi tamamlandıktan sonra ... kancasının çıkartılması esnasında meydana geldiğini, meydana gelen hasarın poliçe teminatı kapsamında olduğunu ve yapılan ödemenin ex gratia niteliğinde olmadığını, yapılan ödemeyi halefiyet hükümleri gereği rücu hakkı bulunduğunu, Ekspertiz raporlarının delil niteliği taşıdığını belirleyen yasa kuralı ile sigorta eksperlerinin sigortalayan ve sigorta ettirene karşı tarafsız ve bağımsız çalışma ilkeleri gereği tazminat yükümlüğünü doğuran olayların nedenlerini de ortaya koyan raporlarının hukuken geçerli belge niteliği taşıdığının kabulünün zorunlu olduğunu,

Ayrıca kararda hükmolunan vekalet ücretinin de, usul ve yasaya aykırı olduğunu, Şöyle ki; gerekçeli kararın 5. Nolu hükmünde "Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 39.470,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine" karar verilmiş ise de işbu hüküm Avukatlık asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümleri 13/4 uyarınca aykırı olduğunu, Kabul anlamına gelmemek kaydıyla; davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi halinde 3.400,00 TL olarak hüküm kurulması gerektiğini belirterek kararın davacı şirket lehine kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:

Dava, sigortalıya ödenen sigorta tazminatının hasar sorumlusundan rücuen tahsili istemine ilişkin başlatılan icra takibine yönelik yapılan itirazın iptali davasıdır.

İlk derece mahkemesince, davanın reddine karar verilmiş olup, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı şirket nezdinde düzenlenen 31/01/...-31/12/... tarihlerini kapsayan dönem için "İnşaat Bütün Tehlikeler" sigorta poliçesi ile sigortalandığı, sigorta ettiren bilgilerinde işveren olarak ... Gayr.Yat.Ortaklığı, mütahit olarak ;... Ortak Girişimi ve/veya alt taşeronları, sigorta ettiren olarak yer aldığı, davalı firma ... ... ...şirketi tarafından ... Ortak Girişimi adına 700 ton kapasiteli ... montajı çalışma karşılığı 16/05/... tarihli proforma fatura düzenlendiği ve 700 ton ve 300 ton kapasiteli ... montajı çalışma karşılığı 28.949,38 TL (KDV dahil) 16/05/... tarihli fatura kesildiği, sabittir. Yine davalı firma tarafından 15/05/... tarihli olarak düzenlenen "... alımı" açıklaması ile düzenlenen iş makinaları çalışma puantajı nda kiralayan firma olarak ...-... , firma yetkili ... (Formen) olarak düzenlendiği, çalışma yerinin "......" ve operatör adının Özcan Akartürk olarak gösterildiği anlaşılmıştır.

Davacı sigorta şirketi soğutma sistemi chiller ünitesinin davalı şirket tarafından ... ile çatıya yerleştirilmesi esnasında meydana gelen hasar sebebiyle sigortalıya yapılan ödemenin, TTK 1472 gereği rücuen tazmini amacıyla başlatılan ... ....İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyaya yapılan itiraz üzerine eldeki itirazın iptali davasını açmıştır.

Mahkemece makina mühendisi ve sigorta-aktüerya uzmanı iki kişilik bilirkişi heyetinden alınan ilk rapor ve ek raporda, poliçe kapsamında doğan zarardan %13 kapsamında sorumluluğun söz konusu olduğu, davacının gerçek zararının 5.632,00 TL olduğu, davacının bu hakkını düzenlenen sigorta poliçesi kapsamında elde ettiği beyan ve mütalaa edilmiş, davalı vekilinin itirazları üzerine mahkemece iki makine mühendisi bir sigorta hukukçusu üç kişilik bilirkişi heyetinden alınan raporda ise; "İnşaat Bütün Riskler Sigorta Poliçesinde" 3. sayfada " ... ile yapılacak yatay ve düşey taşıma işleri nedeniyle meydana gelebilecek hertürlü hasar, poliçede aksi belirtilmedikçe, teminat haricidir" şeklinde istisnaya yer verildiği, dava konusu hasarın ... ile yapılan taşıma esnasında gerçekleştiğinden teminat dışı olduğu, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin ex gratia niteliğinde olduğundan davalı şirkete rücu edilemeyeceğinin değerlendirildiği, ayrıca ekspertiz raporu ve diğer bilgi ve belgelere göre emtiadaki hasar bulgusunun ekspertiz raporunda hasarın nedenine ilişkin yapılan tespite ve hasar miktarına uyumlu olduğu beyan ve mütalaa edilmiştir.

Bununla birlikte olay nedeniyle düzenlenen Kaza Tespit Tutanağında, ... Formeni olarak ...'ın imzasının bulunduğu, davalı tarafça ...'ın davalı işyeri çalışanı ve operatör olmadığının ileri sürüldüğü, davacı tarafça bu yönde başkaca delil sunulmadığı gibi, davalı firma tarafından 15/05/... tarihli olarak düzenlenen iş makinaları çalışma puantajında kiralayan firma olarak ..., firma yetkilisi ... (Formen) olarak düzenlendiği, ve operatör adının Özcan Akartürk olarak gösterildiği nazara alındığında olay nedeniyle davalı şirket operatör veya yetkilisinin katılımı ile düzenlenmiş bir kaza tespit tutanağınnın varlığından söz edilemeyeceğinin kabulü gerekmiştir.

Davacı tarafça sunulan "İnşaat Bütün Riskler Sigorta Poliçesinde" ... ile yapılacak yatay ve düşey taşıma işleri nedeniyle meydana gelebilecek hertürlü hasar, poliçede aksi belirtilmedikçe, teminat haricidir" şeklinde düzenleme bulunduğu, her ne kadar davacı tarafça bilirkişi raporuna itiraz ve istinaf dilekçesi ile, söz konusu hasarlanmanın poliçede belirtilen klozun aksine ... ile taşıma esnasında meydana gelmediği, emtiaların taşınması ve yerleştirilmesi ve istiflenmesi tamamlandıktan sonra ... kancasının çıkartılması esnasında meydana geldiği, iddia edilmekte ise de ,dava dilekçesinde "... ile inşaat çatısına çıkarılırken ve çatıya yerleştirme esnasında" ... kancasının emtiaya çarpması nedeni ile hasarın meydana geldiği ileri sürülmüştür. Her halde de emtianın inşatta ait olduğu yere montajı için ... ile taşındığı ve yine ... ile yerine yerleştirilmesi esnasında hasarın meydana geldiği, ekspertiz raporunda ki tespitlerinde bu doğrultuda olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre Poliçe Şartlarına göre hasarın teminat dışı olmasına rağmen davacı sigortacının yaptığı ödemenin hatır ödemesi niteliği taşıdığı, hatır ödemesine dayalı olarak davacının halefiyetine dayalı rücu imkanı olamayacağı nazara alınarak, Mahkemece davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Yine davanın reddine karar verildiğinden, AAÜT'nin 13 maddesinin .... bendine göre "(...) Bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fıkrası, 10 uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12 nci maddenin birinci fıkrası, 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir." hükmü nazara alınarak tarifenin 2. Bölümünde belirtilen o tarihteki tarifeye göre maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken 13. maddenin 2 bendine göre vekalet ücretinin belirlenmesi doğru olmamıştır. Bununla birlikte davacı vekilinin istinaf dilekçesinde belirttiği "39.470,00 TL vekalet ücretinin başka bir dilekçesinden kalan miktar olduğu, mahkemece bu miktarda hüküm altına alınan bir vekalet ücreti bulunmadığı anlaşılmış ise de hüküm altına alınan vekalet ücretinin usul ve yasaya aykırı olduğu değerlendirilmekle davacı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazının kabulüne karar vermek gerekmiş, ancak dairemizce dava ile ilgili karar kaldırılarak yeniden karar verildiğinden ve verilen karar tarihi itibariyle AAÜT dikkate alınarak tarifenin 13/2 maddesi gereğince hükmedilen ücret reddedilen kısmı geçemeyeceğinden 5.944,92 TL maktu vekalet ücreti hükmedilmesi yoluna gidilmiştir.

Ayrıca mahkemece kısa kararda davacının kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmiş ise de, gerekçeli kararda bu yönde bir hüküm kurulmadığı, bu haliyle kısa karar ile gerekçeli kararın çeliştiği anlaşılmış, bu suretle kısa karar ile hüküm arasında çelişki yaratılması doğru görülmemiştir.

Somut olayda davacının kötü niyet tazminatına mahkumiyetine dair ağır kusurunun varlığı ve kötüniyetinin ispatlanamadığı dikkate alınarak, davalı tarafın kötü niyet tazminatının reddinin gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin vekalet ücreti yönünden istinaf talebinin kabulü ile ve davalı tarafça bu yönde bir istinaf talebi bulunmadığı görülmekte ise de kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki bulunması nedeniyle kamu düzeni nedeniyle ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, dairemizce davanın reddine, davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine dair yeniden karar verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;

...-Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ ile;

2-... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...sayılı kararının KALDIRILMASINA, kaldırılan karar yerine geçmek üzere yeniden HÜKÜM TESİSİ İLE,

3-Davanın REDDİNE,

4-Davacının kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından davalı tarafın yasal şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine,

5-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL harcın peşin alınan 101,53 TL'nin mahsubu ile bakiye 326,07‬ TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

6-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

7-Davalı tarafından yapılan (1800,00 TL Bilirkişi ücreti ve 85,00 TL posta masrafı) olmak üzere toplamda ....885,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

...-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca takdir olunan 5.944,92 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

9-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,

İstinaf Yargılaması ve Harç Yönünden;

...-İstinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine,

2-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan 26,00 TL masrafın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, artan gider avansının talebi halinde iadesine,

3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti hakkında karar verilmesine yer olmadığına,

4-6100 sayılı HMK. 359/4. maddesine göre kararın tebliği ve harç işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oy birliği ile kesin olarak karar verildi.

Başkan

Üye

Katip