Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, ticari satıştan kaynaklanan itirazın iptali davasında davalının defter ibraz etmemesi üzerine davacı ticari defterlerinin kesin delil kabulüyle sonuçlandı.
Özet: Ticari satıştan kaynaklanan fatura alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan haksız itirazın iptali için açılan bu davada, davacının sattığı ürünlere ilişkin borcun ödenmemesi üzerine başlatılan takibe davalının itiraz etmesi ve arabuluculuk sürecinde uzlaşma sağlanamaması üzerine, mahkeme tarafından davacının usulüne uygun ve eksiksiz tutulan ticari defterlerinin ibraz edildiği, ancak davalının mahkemenin ihtarına rağmen defterlerini ibrazdan kaçındığı tespit edilerek, Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili maddeleri uyarınca davacının iddiasının ispatlanmış sayıldığı bir dava süreci işlenmiştir.

T.C.

ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/1020 Esas
KARAR NO : 2026/573
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/11/2025
KARAR TARİHİ : 24/06/2026
Davacı vekili ihtiyati haciz talepli dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın davalıya satmış olduğu ürünler karşılığında kesmiş olduğu faturalara dayalı cari hesap ekstresine göre takibi konu ... TL tutarında borcun ödenmediğini, Antalya Genel İcra Dairesinin ... /... takip sayılı esas sayılı dosyasından takip müvekkili tarafından davalıya aleyhine takip başlatıldığı, davalının itirazının hukuken dayanaksız olduğunu, cari hesap ekstre ve tarafların defter ve kayıtları incelendiğinde takibe konu borcun ödenmediğinin açıkça görüleceğini, haksız ve kötü niyetli itirazın iptali ile takibin devamına, takibin durduğu ve alacağın likit olduğu göz önüne alındığında kötüniyetli davalının lehine olmamak üzere %20 oranında icra inkar tazminatı ödenmesini, alacağa yeter miktarda borçlunun gayrimenkul ve menkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati haciz konulmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalının davaya cevap vermediği belirlenmiştir.
II. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyası,
Davacı ticari defterleri ve mali müvaşir bilirkişi raporu,
Tarafların bağlı bulunduğu Vergi Dairesinden celp edilen 2025 yılı alış-satış analizleri,
III. DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ
Dava fatura alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.
Davaya konu Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... /... esas sayılı, ... takip tarihli dosyasının incelenmesinden davacının alacaklı davalının borcu, takip aslının ...-.. dönemine ilişkin cari hesaptan kaynaklı ... TL ve ... TL işlemiş faiz talebi olmak üzere takip talep toplamının ... TL olduğu, davalı tarafça takip dayanağı cari hesap ekstresi yasal dayanaktan yoksun olduğu, alacağın hangi faturalara ilişkin olduğu belli olmadığından, asıl alacağa, faize ve icra takibinin tamamına itiraz edildiğinden takibin durduğu ve arabuluculuk aşamasında da bir anlaşma sağlanamaması üzerine işbu itirazın iptali davası açılmıştır.
Taraflar iddia ve savunmalarını ticari defterlere dayandırmış olup, Mahkememizce davalı şirkete ticari defterlerinin ibrazı için TTK 83. ve HMK 220-222 ihtarlı davetiye çıkartılmış, tebliğ edilmiş, ancak davalı yanca ticari defter ve belgelerin ibraz edilmediği tespit edilmiştir.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ticari defterlerin ibrazı ve delil olması başlıklı 222. Maddesi "(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.
(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.
(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.
(4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.
(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır." hükmüne amirdir.
Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; mahkemece taraflara ticari defterlerini sunmaları için süre verilmiş olup, davacının yasal süre defterlerini ibraz ettiği, davalının ise ibraz etmediği görülmüştür.
Davacının mali müşavir bilirkişi aracılığı ile incelenen ticari defterlerinin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, davacı lehine kesin delil teşkil ettiği anlaşılmıştır. Davacının ticari defterlerine göre taraflar arasında davacının davalıya mal satması karşılığında fatura düzenlenmesi şeklinde ticari bir ilişkinin mevcut olduğu, bu ticari ilişki gereğince davacının toplam takip tarihi itibari ile Antalya Genel icra Müdürlüğünün ... /... esas sayılı icra takibi konusu alacağın dayanağı olan cari hesaptan dolayı davacının davalıdan ... tarihi itibariyle olan ... TL alacaklının olduğu, takip konusu ettiği ... -TL asıl alacak itibarı ile davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı yanın ticari defterlerini ibraz etmemesi ile HMK 222/3 maddesi uyarınca davacının alacağını kesin delille ispat ettiği kanaatine varılmış, davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalının icra takibinden önce temerrüde düşürülmemiş olması nedenleriyle takip öncesi işlemiş faiz talebi yönünden davanın reddi gerekmiştir.
İİK’nun 67/2. madde hükmündeki düzenlemeye göre, borçlunun itirazında haksızlığının belirlenmesi ve alacağın likit olması halinde, istem varsa borçlu aleyhine icra inkar tazminatına; alacak likit olsun veya olmasın, böyle bir alacağa dayalı takibin, haksız ve kötüniyetli olması halinde ise istem varsa, borçlu lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerekmektedir.
Alacağın likid olmasından, borçlunun borcun miktarını tereddütsüz bir şekilde bilmesi ya da belirleyebilecek durumda olması anlaşılır. Somut olayda, dava konusu itirazın haklılık nispeti, konusunda uzman bilirkişi marifeti ile saptansa da, dava konusu alacak temelini taraflar arasındaki miktarı muayyen faturaların oluşturmasından boçlunun borcun miktarını tereddütsüz şekilde bilmesi ya da belirleyebilmesi beklenebileceğinden, davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulü gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABUL/KISMEN REDDİ ile; Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... /... esas sayılı icra dosyasına vaki davalı itirazının kısmen iptali ile takibin ... TL asıl alacak miktarı üzerinden devamına,
2-Hüküm altına alınan alacağın %20 sine tekabül eden ... TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli ... TL harçtan alınan ... TL peşin harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin, ... TL başvuru harcı olmak üzere toplam ... TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Kabul edilen miktar yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat-posta-müzekkere masrafı olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davada kabul ve red oranına göre hesaplandığında ... TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ... TL sinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin ... TL sinin davalıdan, bakiye ... TL sinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
8-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMY’nin 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının / vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/06/2026
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır