Ticari nitelikteki hizmet sözleşmesinden doğan kıdem tazminatının asıl işveren tarafından alt işverene rücuen tahsili için açılan itirazın iptali davası kararı.
Özet: Asıl işveren, bünyesinde taşeron firmalar aracılığıyla çalıştırılan bir işçiye ödediği kıdem tazminatının taşeronlardan rücuen tahsili amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş; mahkeme, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerindeki sorumluluk hükümleri, işçilik alacaklarının sözleşme bedeline dahil olması ve iç ilişkide tam sorumluluğun alt işverenlere ait bulunması nedeniyle asıl işverenin ödediği tazminatın tamamını ve ferilerini alt işverenlerden talep etme hakkı olduğuna hükmetmiştir.
T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/765 Esas - 2025/804
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : 2024/765 EsasKARAR NO : 2025/804 ...DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 25/10/2024KARAR TARİHİ : 19/11/2025KARAR Y.TARİHİ : 26/11/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,İDDİA :Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ....hizmet birimlerinde temizlik işlerini yürütmekte olan firmalardan...nezdinde çalışmış olan ...'a banka tarafından net 322.451,19-TL ödeme yapıldığını, kıdem tazminatı ödemelerinden sorumluluğun asıl işverene ait olmadığını, kendi dönemlerine isabet eden tutarın tamamından yüklenici firmaların sorumlu olduğunu, ödenen kıdem tazminatının 27.583,72-TL'sinden davalı ... şirketinin, 843,54-TL'lik miktarından davalı .. ... sorumlu olduğunu, alacağın tahsili için .. sayılı dosya kapsamında icra takibi başlatıldığını, yüklenicilerden ... şirketinin takibe haksız itirazı üzerine takibin durdurulduğun belirterek, itirazın iptaline takibin devamına, icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA : Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: yetki ve zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, tüm işçilerin işe alımlarında, işten çıkarılmalarında tek yetkilinin davacı olduğunu, kanun değişikliği ile kamu kurumu bünyesinde çalışması olan işçilerin işçilik alacaklarının asıl işveren konumundaki kurumlar tarafından ödeneceğinin kesinlik kazandığını, işçilik alacaklarından davacı idarenin sorumluluğunda olduğunu, davacı tarafa herhangi bir borçlarının bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Diğer davalı ... usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilmiş, savunma hakkını kullanmamıştır. YARGILAMA VE GEREKÇE :Dava, davacı ile davalılar arasındaki hizmet alım sözleşmesi uyarınca davacı tarafından üçüncü kişi işçiye ödenen işçilik alacağının davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir. Sözleşme ve teknik şartname örnekleri, ... kayıtları, ... sayılı icra dosyası, Arabuluculuk tutanakları ödeme dekotları, bilirkişi raporları ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.Davalı vekili zamanaşımı definde bulunmuş ise de, yanlar arasındaki ilişki hizmet sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, uygulanması gereken zamanaşımı süresi 10 yıldır ve bu süre dava açma hakkının doğduğu davaya konu ödeme tarihinde başlayacağından def'inin reddi gerekmiştir.Davalı vekili tarafından yetki itirazında bulunulmuş ise de, sözleşmede yetkili yer olarak ... belirlendiğinden itirazın reddi gerekmiştir.Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.Davacı şirket ile davalı şirketler arasında benzer hükümlerden oluşan hizmet alım sözleşmeleri düzenlendiği, sözleşmelerde; "Sözleşmelerin 23. Maddesinde "Yüklenicinin sözleşme konusu işle ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin altıncı bölümünde belirlenmiş olup; yüklenici aynen bunlara uymakla yükümlüdür" hükmü yer almaktadır." hükmüne yer verildiği, açıklamalara göre iç ilişkide sorumluluğun tamamen alt işverenlere ait olup, davacı şirket dava dışı işçiye ödediği tutarın tamamını, Borçlar Kanununun ve ihale sözleşmelerinin yukarıda yazılı hükümleri uyarınca alt işverene rücu edebileceği anlaşılmıştır.Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır....asıl alacak ve ferileri olmak üzere toplam 1.153,01 TL diğer davalı ... asıl alacak ve ferileri olmak üzere toplam 37.703,36 TL yönünden takip başlatıldığı, takibin davalıların süresinde yaptığı itiraz ile durduğu ve davanın İİK'nın 67. Maddesine göre süresinde açıldığı görülmüştür. Dosyada mevcut dekont örneğinin incelenmesinde, davacı banka tarafından 27.04.2023 tarihinde dava dışı işçi ... hesabına 322.451,19-TL net kıdem tazminatının ödendiği anlaşılmaktadır. Dava dışı işçi için ödenen işçilik alacaklarının ödeme tarihi itibari ile hesaplanarak belirlenmesi ve taraflar arasındaki sözleşme ve şartname hükümleri uyarınca rücu koşullarının değerlendirilmesi konusunda bilirkişi raporu alınmış; alınan bilirkişi raporunda özetle, davacı banka tarafından davalı ve dava dışı başka alt işverenler bünyesinde çalışan işçi ... 322.451,19-TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı, bu ödemenin tahsili için davacı banka tarafından dava konusu takibin başlatıldığı, başlatılan icra takibinde davacı banka tarafından ödeme tarihi ile icra takip tarihi arasındaki dönem için işlemiş faiz talep edildiği, faiz talebinin kabulü halinde yapılan hesaplama sonucunda davacı banka tarafından ödenen 322.451,19-TL kıdem tazminatının 1.153,01 TL'sinden davalı ..., 37.701,73 TL'sinden davalı ... sorumluluğunun bulunduğu bildirilmiştir. Tüm dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde; taraflar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri dikkate alındığında davalı şirketlerin çalıştırılan işçinin çalışma dönemi ile sınırlı olarak kıdem tazminatından sorumlu olacağı, düzenlenen bilirkişi raporu ile sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak hükme esas alınmış ve davalı şirketler yönünden belirlenen miktar üzerinden davanın kabulü ile hesaplanan tutar yönünden takibin devamına, alacak likit olduğundan icra inkar tazminatına karar verilmiş aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : 1-Davanın kabulüne,... sayılı icra dosyasında takibe itirazın iptali ile takibin davalı ...yönünden; 843,54 TL asıl alacak, 309,47 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.153,01 TL üzerinden asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte takibin devamına, Hükmolunan alacağın % 20’si oranında hesaplanan 230,60 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine Davalı... şirketi yönünden davanın kısmen kabulüne takibe yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 27.582,54 TL asıl alacak, 10.119,19 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 37.701,73 TL üzerinden asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte takibin devamına, Fazlaya ilişkin istemin reddine, Hükmolunan alacağın %20’si oranında hesaplanan 7.540,34 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine 2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.654,17-TL harçtan 663,57-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.990,60-TL harcın; -59,07 TL'sinin davalı ... -1.931,53 TL'sinin davalı ... tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 1.125,00 TL, bilirkişi ücreti olarak 5.000,00 TL olmak üzere toplam 6.125,00 TL yargılama giderinin; -112,76 TL'sinin davalı ... -5.943,25 TL'sinin davalı ... tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın başvuran üzerinde bırakılmasına, 4-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, vekalet harcı olmak üzere toplam 1.151,97 TL yargılama harcının -34,18 TL'sinin davalı .... -1.117,79 TL'sinin davalı ... tahsili ile davacıya ödenmesine, 5-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince -1.153,01 TL'sinin davalı ... -37.701,73 TL'sinin davalı .... tahsili ile davacıya ödenmesine, 6-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin -112,76 TL'sinin davalı... -3.687,24 TL'sinin davalı... tahsili ile hazineye gelir kaydına,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/11/2025 ....