Jandarma astsubayın gizli bilgi sızdırma eylemiyle meslekten çıkarma cezasında iki yıllık zamanaşımı sonrası verilen kararın hukuka aykırılığına ilişkin Danıştay 2. Daire içtihadı.
Özet: Bu hukuki evrak, gizli bilgi açıklama fiiliyle suçlanan bir jandarma astsubay başçavuşun meslekten çıkarma cezasına ilişkin davayı incelemektedir; ilk derece ve bölge idare mahkemeleri, cezanın verildiği fiillerin üzerinden iki yıllık zamanaşımı süresi dolduktan sonra cezanın kesinleşmesi nedeniyle işlemi hukuka aykırı bularak iptal ederken, davalı idareler ise cezanın verilme tarihi ile kesinleşme tarihinin farklı kavramlar olduğunu, ceza verme yetkisi süresi içinde kullanıldığını ve davacının kötü niyetli davranışlarla süreyi uzatmaya çalıştığını iddia ederek kararın bozulmasını talep etmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A YİKİNCİ DAİREEsas No : 2022/4457Karar No : 2025/6241TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı [35756-86578-59710] UETS 2-... Komutanlığı [35704-34075-28851] UETSVEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:... K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; Burdur Merkez İlçe Jandarma Komutanlığında jandarma astsubay başçavuş olarak görev yapan davacı tarafından; "Gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan bilgi ve belgeleri görevli veya yetkili olmayan kişilere açıklamak" fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/6-(e) maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine ilişkin ... günlü, ... sayılı Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının disiplin soruşturmasına konu fiilinden dolayı .... Asliye Ceza Mahkemesinin .... günlü, E:..., K:...sayılı kararı ile "Gizliğin İhlali" suçundan beraatine karar verildiği, davacı tarafından işlendiği iddia edilen disiplin cezasına konu fiilin tarihi her ne kadar iddianamede ve ceza yargılamasında farklı belirtilmiş olsa da ceza yargılamasına konu kararın içeriğine göre, fiilin 16/09/2018 ile 12/10/2018 tarihlerinde işlendiği, dolayısıyla davacının en son fiilinin 12/10/2018 tarihinde gerçekleştirildiği hususunun tartışmasız olduğu ve bu tarihten itibaren işlemeye başlayan iki yıllık ceza zamanaşımı suresinin de 12/10/2020 tarihi itibariyle dolduğunun anlaşıldığı, bu durumda cezaya konu en son fiilin işlenmesinden itibaren iki yıllık ceza zamanaşımı süresi dolduktan sonra disiplin cezasının verildiği ve bu cezanın 21/12/2020 tarihli Bakan onayı ile kesinleştiği, ceza verme yetkisi zamanaşımına uğradıktan sonra davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle; dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idareler tarafından; disiplin cezası verilmesi ile disiplin cezasının kesinleşmesinin farklı kavramlar olduğu, 7068 sayılı Kanun’da disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içerisinde disiplin cezasının verilmesinin gerektiğinin düzenlendiği, Merkez Disiplin Kurulu tarafından disiplin cezasına karar verildiği ve bu kararın Yüksek Disiplin Kurulu tarafından uygun bulunduğu, 06/08/2020 tarihi itibarıyla zamanaşımı süresinin geçirilmediği, Bakan Olurunun verildiği tarihin disiplin cezasının kesinleşme sürecine ilişkin bir işlem olduğu, zamanaşımı süresi hesabında dikkate alınmaması gerektiği; davacının disiplin soruşturmasında savunmasının alınması sürecinde kendisine ulaşılmasını güçleştirdiği, ceza verme zamanaşımı süresini kötü niyetli bir şekilde doldurmaya çalıştığı, bu durumun göz önünde bulundurulması gerektiği, dava konusu işlemde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ :...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarelerin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Dava dosyasının incelenmesinden; Burdur Merkez İlçe Jandarma Komutanlığında jandarma astsubay başçavuş olarak görev yapmakta olan davacının, Mersin İl Jandarma Komutanlığı KOM Şube Müdürlüğünde görevli olan ve göçmen kaçakçılığı suçuna yönelik soruşturma yürüten jandarma astsubay kıdemli üstçavuş N.A. ile sürekli iletişim halinde olduğu, anılan şahsın görev yaptığı yerdeki olayları, verilen emirleri ve yapılan operasyonları davacıya sızdırdığı, davacının da patates hat diye tabir edilen hatlar üzerinden hedef şüpheli şahıslar olan D.B., İ.T. ve S.A.'ya, kendilerinin dinlendiğine dair mesajlar attığı, söz konusu iddialara ilişkin başlatılan soruşturma sonucu düzenlenen 25/05/2020 tarihli soruşturma raporunda; davacının 16/09/2018 ile 12/10/2018 tarihleri arsında gerçekleşen söz konusu fiillerinin 7068 sayılı Kanun'un 8/6-(e) maddesindeki "Gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan bilgi ve belgeleri görevli veya yetkili olmayan kişilere açıklamak" kapsamında olduğu değerlendirilerek meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması teklifinde bulunulduğu, Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ile davacı hakkında getirilen teklif doğrultusunda meslekten çıkarma cezası verildiği, Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş için sevk edilen teklifin usul ve yasaya uygun olduğuna karar (... günlü, ... sayılı) verildiği ve bu kararın 21/12/2020 tarihinde Bakan onayıyla uygun görülmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmıştır.İLGİLİ MEVZUAT : 7068 sayılı Kanun'un; 7/1-e maddesinde "meslekten çıkarma"; personelin emniyet, jandarma ve sahil güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılması olarak tanımlanmış; 8/6-e maddesinde de, "Gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan bilgi ve belgeleri görevli veya yetkili olmayan kişilere açıklamak" fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır. Anılan Kanun'un "Jandarma teşkilatı disiplin kurullarının görev ve yetkileri" başlıklı 20. maddesinde; "(1) Jandarma teşkilatı disiplin kurullarının disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları cezalar aşağıda gösterilmiştir. ç) Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulu; 1) Genel Komutanlık merkez teşkilatında görevli yüzbaşı ve altı rütbelerdeki subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve erlere ve diğer sınıflardaki memurlara Devlet memurluğundan çıkarma cezası dışında kalan disiplin cezalarını, 2) Genel Komutanlık merkez teşkilatı ile asayiş kolordu komutanlıkları, komando tugay komutanlıkları, komando alay komutanlıkları, Jandarma Komando Özel Asayiş ve Kurtarma Tugay Komutanlığı, eğitim tugay ve birlik komutanlıkları, il jandarma, ilçe jandarma ve geçici bölge komutanlıkları, eğitim ve öğretim kurumları kadrolarında bulunan binbaşı ve yarbay rütbelerindeki subaylara meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezası hariç diğer disiplin cezalarını, 3) Asayiş kolordu komutanlıkları, komando tugay komutanlıkları, komando alay komutanlıkları, Jandarma Komando Özel Asayiş ve Kurtarma Tugay Komutanlığı, eğitim tugay ve birlik komutanlıkları, il jandarma, ilçe jandarma ve geçici bölge komutanlıkları, eğitim ve öğretim kurumları kadrolarında bulunan yüzbaşı ve altı rütbelerdeki subay, astsubay, uzman jandarma ve diğer sınıflardaki memurlara meslekten çıkarma cezasını, ... verebilir.";"Jandarma teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların kesinleşmesi" başlıklı 21. maddesinde; "(1) Jandarma teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararlardan; ......b) Asayiş kolordu komutanlıkları, komando tugay komutanlıkları, komando alay komutanlıkları, Jandarma Komando Özel Asayiş ve Kurtarma Tugay Komutanlığı, eğitim tugay ve birlik komutanlıkları disiplin kurulu, Genel Komutanlık Merkez Disiplin Kurulu ile eğitim ve öğretim kurumlarındaki disiplin kurullarının meslekten çıkarma cezası dışındaki kararları Jandarma Genel Komutanının onayıyla, meslekten çıkarma cezası kararları Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla, .... kesinleşir."; "Zamanaşımı" başlıklı 29. maddesinde de; "(1) Bu Kanunda sayılan fiilleri işleyenler hakkında bu fiillerin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren; a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kısa ve uzun süreli durdurma cezalarında bir ay içinde, b) Meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezasında altı ay içinde, disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar. (2) Disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar. (3) Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği, zincirleme suçlarda ise son suçun işlendiği tarihten itibaren işlemeye başlar." hükümleri yer almaktadır.HUKUKİ DEĞERLENDİRME :7068 sayılı Kanun'un 29. maddesi incelendiğinde; kanun koyucu tarafından, disiplin kurulunca teklif edilen cezanın Bakanlık makamınca verildiği bir sistemin öngörülmediği, ceza verme yetkisinin doğrudan disiplin kuruluna ait olduğu; ancak sonuç cezanın meslekten çıkarma cezası olması durumunda, personel bakımından ikinci bir incelemeden sonra bu yaptırımın uygulanmasının amaçlandığı anlaşılmakla, anılan maddeye göre disiplin cezası verme konusunda mevzuatla yetkili kılınan disiplin kurulunca takdir edilen cezanın verildiği tarihin iki yıllık zamanaşımı süresinin belirlenmesinde dikkate alınması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.Nitekim, 19/02/1980 günlü, 2261 sayılı Kamu Güvenliğine ve Kolluk Hizmetlerinle İlişkin Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Bunlara Yeni Hükümler Eklenmesi Hakkında Kanun ile 3201 sayılı Kanun'a "Ek Madde 2" olarak eklenen ve daha sonra 11/09/1987 günlü, 291 sayılı KHK ile "Ek Madde 5" olarak teselsül ettirilmiş olan; ancak 7068 sayılı Kanun'la yürürlükten kaldırılmış olmakla birlikte benzer düzenlemeleri içeren maddenin gerekçesinde; "Emniyet örgütünde kurulacak disiplin kurullarının ceza verebilecekleri personel ve uygulayacakları cezalar bakımından yetki sınırlarını belirlemektedir. Maddeye egemen olan görüşe göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunundaki, disiplin kurullarını ceza vermek için sadece görüş bildiren bir yer kabul eden ve ceza verme yetkisini merkezdeki atamaya yetkili amire bırakan sistem bırakılmakta ve disiplin kurulları, gösterilen yetki sınırları çerçevesinde disiplin cezası vermede birer karar yeri durumuna getirilmektedir. Böylece 657 sayılı Kanuna göre bugüne kadar uygulamada karşılaşılan, işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakınca giderilecek ve disiplin işleri büyük bir hız kazanmış olacaktır." şeklinde ifade edilen hususlar ile de bu duruma işaret edildiği, işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakıncanın giderildiği ve disiplin işlerine büyük bir hız kazandırılmasının amaçlandığı göz önünde bulundurularak, iki yıllık zamanaşımı süresinin belirlenmesinde meslekten çıkarma disiplin cezası vermeye yetkili olan disiplin kurulunca cezanın verildiği tarihin dikkate alınması gerektiği gerekçesine dayalı yargı kararları verilmiştir. Bu bağlamda, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 16/06/2025 günlü, E:2025/102, K:2025/1325 sayılı kararıyla disiplin cezası verme konusunda mevzuatla yetkili kılınan disiplin kurulunca takdir edilen cezanın verildiği tarihin iki yıllık zamanaşımı süresinin belirlenmesinde dikkate alınması gerektiği yolundaki bölge idare mahkemesi ısrar kararı onanmıştır.Bu durumda, yukarıda aktarılan mevzuatta, eylem tarihinden itibaren iki yıl içerisinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı kuralına yer verilmiş olmakla birlikte; olayda, il jandarma komutanlıklarında görev yapan yüzbaşı ve altı rütbelerdeki subay, astsubay, uzman jandarma ve diğer sınıflardaki memurlara meslekten çıkarma cezasını verme yetkisine sahip olan Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulunca Kanun'da öngörülen iki yıllık zamanaşımı süresi içerisinde disiplin cezasının davacıya verilmiş olması karşısında; uyuşmazlığın esasının incelenerek karar verilmesi gerekirken, disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğradığından bahisle dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. DAVALI İDARELERİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:... K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 25/12/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Davalı idarelerin temyiz isteminin reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:..., K:...sayılı kararın onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.