Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 4857 sayılı İş Kanununun 30. maddesi uyarınca engelli işçi çalıştırmama idari para cezasında soruşturma zamanaşımı hesaplamasında kanun yararına bozma talebini kabul etti.
Özet: 4857 sayılı İş Kanununun 30. maddesine aykırılık teşkil eden engelli istihdam yükümlülüğünü yerine getirmemesi sebebiyle bir şirkete uygulanan idari para cezasına karşı yapılan itirazın reddi kararının incelenmesi sonucunda, Kabahatler Kanunundaki soruşturma zamanaşımı hükümleri dikkate alınarak, idari para cezasının belirli dönemlerine ilişkin zamanaşımının dolduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, alt mahkemenin itirazı reddeden kararında hukuka aykırılık bulunması sebebiyle, Adalet Bakanlığının talebi üzerine yapılan kanun yararına bozma başvurusu kabul edilmiş ve söz konusu karar bozulmuştur.
7. Ceza Dairesi         2023/4014 E.  ,  2026/7277 K.
"İçtihat Metni"

HÂKİMLİĞİ : ... 4. Sulh Ceza Hâkimliği
SAYISI : 2022/2052 Değişik iş
İNCELEME KONUSU
KARAR : İtirazın reddi
KANUN YARARINA BOZMA
YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması
4857 sayılı İş Kanunu’nun 30. maddesine aykırılık eyleminden dolayı kabahatli ...Toptan Perakende Satış Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. hakkında 178.846,00 Türk lirası idari para cezası uygulanmasına dair Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü ... Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünün 17.08.2021 tarihli ve E-44441152-311.02- 0...2 sayılı idari yaptırım kararına karşı yapılan başvurunun reddine ilişkin ... 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 25.03.2022 tarihli ve 2021/5047 değişik iş sayılı kararına yönelik itirazın ... 4. Sulh Ceza Hâkimliğinin 15.04.2022 tarihli ve 2022/2052 değişik iş sayılı kararıyla reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 09.12.2022 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.12.2023 tarihli ve KYB-2022/156859 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.12.2023 tarihli ve KYB-2022/156859 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “...Dosya kapsamına göre, kabahatli şirketin 2018 yılı Aralık ayında 2 kişi, 2019 yılı Ocak, Mart, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık aylarında toplam 24 kişi, 2020 yılı Ocak, Şubat, Mart, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Kasım, Aralık aylarında toplam 24 kişi engelli kontenjanından işçi istihdamı yapmadığından bahisle 4857 sayılı Kanun'a aykırılıktan aynı Kanunun 30, 1 08... . maddeleri uyarınca Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü ... Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünün 17/08/2021 tarihli ve E-44441152-311.02- 0...2 sayılı kararı ile 178.846,00 Türk lirası idarî para cezası uygulandığı, Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 09/10/2017 tarihli ve 2016/5873 esas, 2017/7831 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, kabahatler bakımından soruşturma zamanaşımı süresinin kabahat tarihinde başlayıp idari para cezasına yönelik başvuru sonuçlanıncaya kadar cereyan edeceği, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "Soruşturma zamanaşımı" kenar başlıklı 20. maddesinin 1 ve 2. fıkralarında yer alan "(1) Soruşturma zamanaşımının dolması halinde kabahatten dolayı kişi hakkında idari para cezasına karar verilemez. (2) Soruşturma zamanaşımı süresi; a) Yüzbin Türk lirası veya daha fazla idari para cezasını gerektiren kabahatlerde beş, b) Ellibin Türk lirası veya daha fazla idari para cezasını gerektiren kabahatlerde dört, c)Ellibin Türk lirasında az idari para cezasını gerektiren kabahatlerde üç yıldır." şeklindeki düzenlemeler nazara alındığında, somut olay bakımından, 4857 sayılı Kanunun 30... . maddelerinde düzenlenen hali ile kabahate konu idari para cezasının çalıştırılmayan işçi sayısı ve çalıştırılmayan ay bazında hesap edilmesi gerektiği, bu halde soruşturma zamanaşımı süresinin idari para cezasının niteliği ve miktarına göre 5326 sayılı Kanunun 20/2-c maddesi uyarınca üç yıl olduğu, 2018 yılı Aralık ayında 2 kişi (2x2.627,00 Türk lirası = 5.254,00 Türk lirası), 2019 yılı Ocak, Mart aylarında toplam 4 kişi (4x3.250,00 Türk lirası = 13.000,00 Türk lirası) idari para cezası yönlerinden merci ... 4. Sulh Ceza Hâkimliğinin 2022/2052 değişik iş sayılı kararının verildiği 15/04/2022 tarihinde soruşturma zamanaşımının dolduğu cihetle, idari para cezasına karşı yapılan itirazın toplam 18.254,00 Türk lirası yönünden kısmen kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir. ” yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
Kabahatli şirketin 2020 yılı Nisan ayında da engelli kontenjan açığının bulunduğunun belirtilerek bu dönem için de idari yaptırım uygulandığının anlaşılmasına karşın, kanun yararına bozma talebinde 2020 yılı Nisan ayının gösterilmemiş olmasının maddi yazım hatası olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;
Kanun yararına bozma müessesesinin uygulanmasında, 5271 sayılı Kanun'un 309/3. maddesindeki "Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar." şeklindeki düzenleme esas alınarak, kanun yararına bozma incelemesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki istem ve gerekçe ile sınırlı olduğu cihetle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki talep yerinde görüldüğünden istemin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
III. KARAR
1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki husus yerinde görüldüğünden talebin KABULÜNE,
2.... 4. Sulh Ceza Hâkimliğinin 15.04.2022 tarihli ve 2022/2052 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
5271 sayılı Kanun’un 309/4-d maddesi uyarınca, muteriz hakkında Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü ... Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünün 17.08.2021 tarihli ve E-44441152-311.02- 0...2 sayılı idarî yaptırım kararıyla uygulanan 178.846,00 Türk lirası idarî para cezasının 18.254,00 TL kısmının kaldırılmasına, anılan idarî para cezasının 160.592,00 TL olarak belirlenmesine ve infazın bu miktar üzerinden yapılmasına, dosyanın Hâkimliğine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 22.06.2026 tarihinde karar verildi.