adana bölge adliye mahkemesi 9. hukuk dairesinin, tarım sektöründe eski çalışan ve rakip şirketlerce haksız rekabet iddialarına dayalı tazminat davası istinaf kararı.

Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin, tarım sektöründe eski çalışan ve rakip şirketlerce haksız rekabet iddialarına dayalı tazminat davası istinaf kararı.

Özet: Tarım sektöründe faaliyet gösteren davacı bir şirketin, eski ziraat mühendisi çalışanının iş akdi sürerken kendisiyle aynı alanda yeni bir şirket kurarak rekabet yasağını ihlal ettiğini ve davalıların ortak hareket ederek müvekkili hakkında gerçeğe aykırı yanıltıcı bilgiler yaymak suretiyle haksız rekabet eylemleriyle zarara uğrattığını iddia ederek haksız rekabetin tespiti, meni ile maddi ve manevi tazminat talebinde bulunduğu; davalıların ise rekabet yasağı süresinin dolduğunu, iddia edilen eylemlerin haksız rekabet niteliğinde olmadığını, davacının gerçek amacının kendilerini piyasadan çıkarmak olduğunu ve davacıyı zarara uğratacak herhangi bir fiillerinin bulunmadığını savunarak davanın reddini talep ettiği bir hukuki uyuşmazlıktır.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1789 - 2026/2226

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/1789

KARAR NO : 2026/2226

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 08/09/2023

NUMARASI : 2021/228 Esas ve 2023/629 Karar

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALILAR : 1-

VEKİLİ : Av.

DAVANIN KONUSU : Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 13/07/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 13/07/2026

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/09/2023 tarih, 2021/228 Esas ve 2023/629 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin tarım sektöründe yıllardır hizmet veren son derece itibarlı, dürüst ticaret ve müşteri memnuniyeti odaklı olarak çalışan bir şirket olduğunu, davalılardan ...'ın 29/11/2010 ile 20/03/2017 dönemleri arasında müvekkili şirkette ziraat mühendisi olarak tam zamanlı şekilde çalıştığını, henüz daha müvekkili şirketle olan iş akdi devam etmekteyken müvekkili şirketle aynı iştigal konusuna sahip davalılardan ... Tarım Limited Şirketi'ni %30 pay ile 13/02/2017 tarihinde kurmak suretiyle rekabet yasağını ihlal ettiğini, davalıların ortak fikir ve eylem birliktelikleriyle birlikte hareket etmek suretiyle muhtelif iş ve eylemleriyle müvekkilinin satış yapmakta olduğu iç piyasa çevresi ile müşterilerine karşı müvekkili hakkında gerçeğe aykırı yanıltıcı bilgiler yayarak müvekkilini zarara uğrattıklarını, bu nedenlerle; davalıların müvekkiline yönelen iş ve eylemlerinin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti ile bu eylemlerin men'ine, davalıların tüm bu eylemleri sebebiyle müvekkiline vermiş oldukları ve belirsiz alacak niteliğindeki maddi ve manevi zararlara esas olmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00.TL'nin, 3095 sayılı yasa gereği tespit edilebilen ilk haksız fiil tarihi olan 13/02/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen alınarak müvekkiline verilmesini istemiştir.

Davalı ... Tarım Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesinde eski çalışanı olan ...'ın 3 yıllık rekabet yasağına dayandırdığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte dosyanın tarafı dahi olmayan ...'in mail tarihi 21/08/2020 olup davalı ...'ın işten ayrılmasından tam 3 yıl 5 ay sonraya tekabül ettiğini, davacının eski çalışanı ...'nın adının geçtiği mail tarihinin ise 08/12/2020 olup davalı ...'nın işten ayrılışının 3 yıl 9 ay sonrasına tekabül ettiğini, bu durumun açıkça davacının davasını dayandırdığı rekabet yasağı süresinde yapılan eylemlere yönelik iddiasını çürüten nitelikte olduğunu, davacının ... isimli kişi tarafından atılan mail içeriğinin TTK hükümlerince haksız rekabet ile alakasının olmadığını, davacının bu dava ile eski çalışanına yönelik husumetine rakip olarak gördüğü müvekkili şirketi de katarak fayda sağlamak niyetinde olduğunu, müvekkilinin ve diğer davalıların TTK 55/a-1,2,5 maddesi anlamında haksız rekabet oluşturacak fiillerinin bulunmadığını, dava dilekçesinde ve eklerinde de davalıların bu maddeleri ihlal ettiği sonucunu doğuracak bir husus görülmediğini, davalıların hiçbir zaman davacıyı kötüleyici, karalayıcı beyan ve iddialarda bulunmadıklarını, davacıyı zarara uğratacak bir fiil gerçekleştirmediklerini, davacının bu davayı açmaktaki amacının uzun yıllardır sektörü bilen profesyonel ve deneyimli olarak sektörde memnuniyetle karşılanan davalıyı piyasa dışına çıkarmaya çalışmak ve faaliyetini engellemek olduğunu, bu nedenlerle; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar ... Tarım Ltd Şti. ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalılardan ... Tarım Ltd Şti'nin 2017 yılının Nisan ayı itibari ile aktif ticaret hayatına girdiğini, davalı ...'ın davacı şirket ile olan iş akdinin Mart 2017 tarihinde sona erdiğini, davalı ...'ın kendisi ve ailesinin uzun yıllardır ziraatle uğraşan insanlar olduğunu, Akdeniz Bölgesi'nde en eski pestisit satıcılarından olduğunu, müvekkili ...'ın davacıya rakip firmalarda çalışmadığını, danışmanlık yapmadığını, görev almadığını, davalıların TTK 55/a-1,2,5 maddesi anlamında haksız rekabet oluşturacak fiillerinin bulunmadığını, dava dilekçesinde ve eklerinde de davalıların bu maddeleri ihlal ettiği sonucunu doğuracak bir husus görülmediğini, davalıların hiçbir zaman davacıyı kötüleyici, karalayıcı beyan ve iddialarda bulunmadıklarını, davacıyı zarara uğratacak bir fiil gerçekleştirmediklerini, davacının bu davayı açmaktaki amacının, uzun yıllardır sektörü bilen, profesyonel ve deneyimli olarak sektörde memnuniyetle karşılanan davalıyı piyasa dışına çıkarmaya çalışmak olduğunu, davalı şirketin kurulduğu günden bu yana piyasada hızla artan ticari itibari ve cirosu nedeni ile davacının davalı şirketi rakip olarak gördüğünü, müvekkilleri tarafından davacı şirketin distribütörü olunduğu belirtilen ... isimli firmaya hiçbir şekilde mail atılmadığını, davalılar tarafından bu firma ile görüşme yapılmadığını, davalılar ... Tarım ve ... tarafından ABD firması ile görüşüldüğüne dair tek bir delil de sunulamadığını, afaki iddialarla dava ikame edildiğini, davacının dilekçesindeki anlatımının bir kurgudan ibaret olduğunu, davacının zararı ya da zarar tehlikesinin mevcut olmadığını, dosyaya kendilerinin sunduğu e-postalardan dahi '... isimli firma ile gayet iyi ticari ilişkileri olduğunun anlaşıldığını, bu nedenlerle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/09/2023 tarih, 2021/228 Esas ve 2023/629 Karar sayılı kararında, davalılardan ...'ın 29/11/2010 ile 20/03/2017 dönemleri arasında davacı şirkette ziraat mühendisi olarak çalıştığını, iş akdi devam ederken davacı şirketle aynı iştigal konusuna sahip davalılardan ... Tarım Lİmited Şirketi'ni %30 pay ile 13/02/2017 tarihinde kurduğunu ve rekabet yasağını ihlal ettiğini, davacı şirketin müşterilerine davalı ... Tarım Ltd. Şti’nin yaptığı satışlar sebebiyle taraflar arasındaki iş sözleşmesindeki rekabet yasağı düzenlemesinin ve TTK m. 55/1.d. hükmünün ihlal edildiğini ve yapılan satışlar sebebiyle davacı şirketin uğradığı zarar tutarının bilirkişi raporu ile 77.681,14.TL olarak belirlendiğini, bu nedenlerle; davacının davalı ... Tarım... şirketi yönünden haksız rekabetin tespiti ve meni, maddi ve manevi tazminat davasının reddine, davacının davalı ... ve ... Tarım... Şirketi yönünden haksız rekabetin tespiti ve meni davasının kabulüne, davalı ... ve ... Tarım... Şirketi'nin davacı şirket ile aynı iştigal sahasında faaliyet göstererek gerçekleştirdiği davacı şirketin müşterilerine yaptığı satışlar nedeniyle oluşan haksız rekabetin tespiti ve önlenmesine, davacının davalılar ... ve ... Tarım... Şirketi aleyhine açtığı maddi tazminat davasının kabülüne, 77.681,14.TL maddi tazminatın davalılar ... ve ... Tarım... Şirketi'nden 5.000,00.TL'sinin dava tarihi olan 30/03/2021 tarihinden itibaren 72.681,14.TL'sinin ıslah harç tarihi olan 31/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının davalılar ... ve ... Tarım... Şirketi aleyhine açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddine, 5.000,00.TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... Tarım... Şirketi'nden dava tarihi olan 30/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının bu davalılar aleyhine fazlaya ilişkin manevi tazminat davasının reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin 03/07/2023 tarihli beyan dilekçesi ile tarafınca hem maddi tazminat talebinin hem de manevi tazminat talebinin arttırıldığı düşüncesi ile manevi tazminat talebinin bölünemezliği ilkesi gereği geriye kalan tutar üzerinden red kararı vermesinin kanuna ve hukuka aykırı olduğunu, davanın ilk aşaması olan dilekçeler aşamasında cevaba cevap dilekçesi ile belirtilen 1.000.000,00.TL'lik manevi tazminat talebinin davanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağına girmeden, ıslah kapsamında değerlendirilmeden dikkate alınması gereken bir husus iken mahkemece göz ardı edildiğini, bilirkişice müvekkil şirketin uğradığı zararı yanlış bir çerçeveden eksik şekilde yapıldığını, yapılan hukuka aykırı eylemlerin müvekkil ile davalı ...'ın imzaladığı rekabet yasağı sözleşmesini de ihlal eder mahiyette olduğunu, davalı ...'ın müvekkil şirket bünyesinde halihazırda çalışmakta iken kendi nam ve hesabına kazanç sağlamak adına müvekkil şirketin iştigal konusu olan aynı alanda diğer davalı ... Tarım şirketine kurucu ortak olduğunu, davalıların 2017 yılından beri devam eden hukuka aykırı eylemleri müvekkil şirketin kazancını hala etkilediğini, bilirkişilerce yapılan inceleme neticesinde davalı ... şirketinin müvekkilin müşterileri olan firma ve şahıslara yaptığı satışların incelendiğini, ve 2017 yılından 2019 yılına kadar yalnızca 2 yıllık zaman süresinde 1.942.028,44.TL satış yapıldığının tespit edildiğini, dinlenen tanıkların müvekkil şirketle olan ticari ilişkilerini kestiklerini, müvekkil şirketin bir önceki yıla oranla %50 gibi büyük bir oranında satışlarının azaldığını belirttiğini, her 3 davalının birbirine organik bağ ile bağlı olduğunu, grup şirketler olduklarınu, aynı fikir ve eylem birliği içerisinde birlikte hareket ettiklerini, bu nedenlerle; istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesince verilen karardaki aleyhe olan dava konularından ilki olan davalı ... Tarım şirketi yönünden haksız rekabetin tespiti ve meni, maddi ve manevi tazminat davasının reddi kararının kaldırılmasına, davalılar ... ve ... Tarım Şirketine yönelik manevi tazminat talebinin 5.000,00.TL'sini kabulü ile geri kalan kısmın reddine yönelik kısmen kabul kısmen red kararının kaldırılmasına, müvekkilin temadi şekilde sonuç doğuran zararlarının tamamının giderilmesini talep etmiştir.

DAVALILAR ... TARIM LTD ŞTİ VE ... TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalılar ... Tarım Ltd Şti ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; görev itirazının kabul edilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken görevli olmayan mahkemede davaya devam olunarak karar verildiğini, davacı tarafça ıslah dilekçesinin 27/06/2023 tarihinde mahkemeye sunulduğunu, ıslah dilekçesinde dava değerinin maddi tazminat olarak 5.000,00.TL den 77.681,14.TL 'ye ıslah edildiğini, davacının ıslah harcını bir haftalık süre içerisinde tamamlamayıp yaklaşık iki ay sonra tamamladığını, manevi tazminatın bölünemezliği hususu dikkate alınmadan karar verildiğini, mahkemece manevi tazminat isteminin tümden reddine karar verilmesi yerine kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, bilirkişi heyetinin hukuki görüş açıkladığını, bu raporun hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, zamanaşımı itirazının göz önüne alınmadan karar verildiğini, davaya konu rekabet sözleşmesi incelendiğinde müvekkile yönelik 3 yıllık zaman kısıtlaması yapıldığını, yapılmaması gereken işlerin neler olduğunun belirtildiğini, bu kısıtlamaların nerelerde yapılmaması gerektiğinin belirtilmediğini, davalı müvekkiller tarafından davacının iş sırları hukuka aykırı olarak ifşa edilmediğini, bilirkişi raporunda davacının müşterilerine yapılan satışlar ile kar kaybı hesaplaması yapıldığını fakat söz konusu müşterilere sadece müvekkil şirketin mal satışı yapmadığının göz ardı edildiğini, bu nedenlerle; yerel mahkeme kararının ortadan kaldırılmasına, davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/09/2023 tarih, 2021/228 Esas ve 2023/629 Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, haksız rekabetin tespiti, meni ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş işbu karara karşı davacı ve davalılar vekilince istinaf kanun yoluna başvuruda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamındaki dava dilekçesinin incelenmesinde davacı tarafın haksız rekabetin meni talebinin yanı sıra tek bir meblağ göstererek maddi ve manevi tazminat talebinde bulunduğu, ancak talep edilen 5.000,00 TL lik tazminat tutarının ne kadarının maddi tazminata ne kadarının manevi tazminata ilişkin olduğunun ayrı ayrı belirtilmediği anlaşılmıştır.

HMK'nın 31. maddesinde hakimin davayı aydınlatma görevi düzenlenmiş olup, “Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir.” düzenlemesi mevcuttur. Söz konusu düzenlemelere göre, hakim tarafından öncelikle dilekçelerde yazılı vakıalarla ilgili açık olmayan, belirsiz gördüğü hususları davacıya açıklattırmalı ve daha sonra HMK 194. maddesi gereğince tarafların ileri sürdüğü iddia ve savunmaların somutlaştırılması istenilmelidir.

6100 Sayılı HMK'nın 119/1 maddesinde dava dilekçesinin içeriğinde nelerin bulunması gerektiği düzenlenmiş olup, maddenin (ğ) bendi gereğince davacının talep sonucunun açık şekilde dava dilekçesinde bulunması gerekir. Dava dilekçesinde eksikliklerin bulunması halinde hukuki sonuçlarının ne olacağı maddenin 2 fıkrasında düzenlenmiş olup, birinci fıkranın (a), (d), (e), (f) ve (g) bentleri dışında kalan hususların eksik olması hâlinde hakimin davacıya eksikliği gidermek üzere 1 haftalık kesin süre vereceği, kesin süre içerisinde eksikliğin giderilmemesi halinde davanın açılmamış sayılacağına karar verileceği belirtilmiştir.

Maddi ve manevi tazminat talepleri, hukuki nitelikleri, şartları, ispat kuralları ve ferileri bakımından birbirinden bağımsız davalardır. Taleplerin açık olmaması hem mahkemenin inceleme alanını belirsiz kılmakta hem de davalının hukuki dinlenilme hakkını kısıtlamaktadır.

Bu itibarla ilk derece mahkemesince öncelikle HMK’nun 31. Maddesi uyarınca davacı tarafa süre verilerek talep edilen tazminat miktarının ne kadarının maddi ne kadarının manevi tazminata ilişkin olduğu hususunun açıklattırılması, şayet talep miktarı eksik harçlandırılmışsa eksik nispi harcın tamamlatılması, sonrasında uyuşmazlığın esasına girilerek karar verilmesi gerekirken, talep sonucu somutlaştırılmadan eksik usuli işlem ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

Açıklanan bu nedenlerle HMK’nun 353/1-a-6 maddesi kapsamında, esasa yönelik istinaf itirazları bu aşamada değerlendirilmeksizin, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :

1)-Davacı vekili ve davalılar ... Tarım Ltd Şti ve ... vekili tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/09/2023 tarih, 2021/228 Esas ve 2023/629 Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/09/2023 tarih, 2021/228 Esas ve 2023/629 Karar sayılı kararının HMK'nin 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

3)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,

4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak alınan 269,85.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,

4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak alınan 1.413,00.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davalılar ... Tarım Ltd Şti ve ...'a İADESİNE,

5)-Davalılar ... Tarım Ltd Şti ve ... tarafından istinaf için yapılan yargılama giderlerinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,

6)-Davacı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderlerinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,

7)-6100 Sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,

8)-İnceleme dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

9)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesi'nce taraf vekillerine TEBLİĞİNE,

Dair, 6100 sayılı HMK'nin 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere 13/07/2026 tarihinde karar verildi

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır