Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi, İİK m.89 menfi tespit davasında görevli mahkemenin asliye hukuk olduğu gerekçesiyle ilk derece kararını kaldırarak iade etti.
Özet: Bu hukuki metin, 89/3 maddesine dayalı haciz ihbarnamelerine karşı açılan menfi tespit davasında, ilk derece mahkemesinin zorunlu arabuluculuk şartı eksikliği nedeniyle davayı usulden reddetmesi üzerine yapılan istinaf başvurusunu incelemiştir; Bölge Adliye Mahkemesi ise, uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklandığı ve tarafların tacir olmasının mahkemenin görevini etkilemediği gerekçesiyle davanın asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiğine karar vererek, ilk derece mahkemesinin kararını kaldırmış ve dosyanın görevli mahkemeye gönderilmek üzere yeniden yargılama yapılması için ilk derece mahkemesine iadesine hükmetmiştir.
T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 5. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : 2024/536 KARAR NO : 2024/617 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : 18.01.2024NUMARASI : 2024/36 E. 2024/63 K.DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... [16457-54883-85022] UETSDAVALILAR : 1 -... - ... VEKİLİ : Av. ... 2 -... - [25888-80835-66300] UETSDAVANIN KONUSU : Menfi TespitİSTİNAF KARAR TARİHİ : 15.04.2024KARAR YAZIM TARİHİ : 15.04.2024Yukarıda bilgileri yazılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun incelenmesi neticesinde; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA: Davacı vekili, davalı ... tarafından Bursa 10.İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile davalı borçlu .... hakkında kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatıldığını, söz konusu takip kapsamında müvekkil şirkete haciz ihbarnameleri tebliğ edildiğini, müvekkil şirkete yapılan tebligatların usulsüz olduğunu, ayrıca müvekkilinin borçlu şirkete hiçbir borcunun bulunmadığını ileri sürerek haciz ihbarnamelerinden dolayı borçlu olunmadığının tesbitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : İlk derece mahkemesince, davanın mahiyeti ve yasa maddesi ile getirilen tarafların arabuluculuk yolu ile üzerinde müzakere edip anlaşmaları mümkün bulunan bir miktar alacağa ilişkin olması nedeni ile iş bu dava hakkında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartı olarak öngörülmüş olup; davacı yanca arabuluculuk yoluna başvurulmaksızın iş bu davanın açılmış olduğu anlaşılmakla, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından süresi içerisinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; İİK m.89/3 uyarınca gönderilen haciz ihbarnamesine yönelik açılan menfi tespit davasının mahiyeti, müvekkilinin davalı ile arasında herhangi bir ticari ilişkisi bulunmadığı ve bu kapsamda ortada herhangi bir alacaktan bahsedilemeyeceğinden işbu davanın dava şartı arabuluculuk şartına tabi olmadığını belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir. İNCELEME VE GEREKÇE Dava, İİK'nun 89. maddesine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmadığından dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dosyanın tevzi edildiği Bursa 3. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 13.12.2023 tarihli ve 2023/746 E-2023/1018 K. sayılı kararıyla davaya bakmakla görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğundan bahisle görevsizlik kararı verildiği, kararın istinaf edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkların çözümünde asıl olan bir davanın genel mahkemelerde görülmesidir. Özel mahkemede görüleceğine dair açık bir kanuni düzenleme bulunmayan her davanın, genel mahkemelerde görülmesi esastır. 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkeme konusunda Kanun 'da özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Buna göre davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmamaktadır (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin “Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Dairelerinin Kesin Nitelikteki Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi” konulu 06.11.2023 tarihli 2023/5228 E-2023/6468 K. sayılı ilamı). Açıklanan bu nedenlerle davaya bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesi olduğundan ilk derece mahkemesince görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1.a.3 maddesi uyarınca kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, kararın mahiyetine göre diğer istinaf sebeplerinin incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile; Davacı /vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE;1- Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 18.01.2024 tarih 2024/36 Esas 2024/63 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2-HMK 353/1-a-3 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için DOSYANIN İLK DERECE MAHKEMESİNE İADESİNE, 3-Davacı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, peşin alınan istinaf karar harcının davacıya iadesine,4-Davacı tarafından istinaf yargılama gideri yapılmadığından, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 5-Kararın tebliği ve harç işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oy birliği ile kesin olarak karar verildi. 15.04.2024 ...Başkan...¸e-imzalıdır ...Üye...¸e-imzalıdır ...Üye*...¸e-imzalıdır ...Katip...¸e-imzalıdır