İktisadi Devlet Teşekkülünün Alt İşveren İşçisinin Mahkeme İlamıyla Ödenen Kıdem Tazminatı ve Yargılama Giderlerinin Hizmet Sözleşmeleri Gereği Yüklenici Firmalardan Rücuen Tahsili Davası.
Özet: 233 sayılı KHKye tabi bir iktisadi devlet teşekkülünün, hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında alt işveren firmaları aracılığıyla çalıştırılan bir işçiye mahkeme kararıyla ödemek zorunda kaldığı kıdem ve ihbar tazminatı ile yargılama giderlerinin, ilgili hizmet sözleşmelerindeki sorumluluk hükümleri uyarınca söz konusu firmalardan rücuen tahsilini amaçlayan bu davada; davalı firmalar ise zamanaşımı, görev ve yetki itirazları ile birlikte, sözleşmelerde kendilerine kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğü getirilmediğini ve dolayısıyla bu ödemelerden sorumlu olmadıklarını savunarak davanın reddini talep etmektedir.
T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/895 Esas - 2025/732
T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINAGEREKÇELİ KARARESAS NO : 2024/895 EsasKARAR NO : 2025/732DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 30/12/2024KARAR TARİHİ : 07/11/2025KARAR YAZMA TARİHİ :24.11.2025Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilin 233 sayılı KHK tabi iktisadi devlet teşekkülü olduğunu, Kuruma bağlı işyerlerinde gerekli görülen hallerde hizmet alımı ihalesi yoluyla alt işveren işçi çalıştırıldığını, hizmet alımı ihalesini kazanan davalı firma bünyesinde çalışan dava dışı ... 'ın ödenmeyen kıdem-ihbar tazminatı iddiasıyla açılan davada ... Mahkemesinin (iş mahkemesi sıfatıyla) 06.07.2022 tarihli, ... sayılı kararı ile Kurumumuz ve davalı şirket aleyhine hüküm kurulduğunu, Kurum tarafından ...E. Sayılı dosyasına 06.09.2024 tarihinde 83.732,75 TL ödeme yapıldığını, Yerel Mahkeme dosyası kapsamında 5.307,36 TL yargılama gideri ödemek zorunda kalmış olup kesinleşme neticesinde kullanılmayan 272 TL gider avansının Kurumumuza iade edilmesi neticesinde Kurumumuzca 5.035,36 TL yargılama giderini zararı oluştuğunu, Davalı ile imzalanan hizmet sözleşmeleri ile hizmet sözleşmesi eki şartnamelere göre işçi alacaklarından davalıların sorumlu bulunduğunu belirterek Bu nedenlerle : Fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydıyla 88.768,11 TL 'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek ri temerrüt (avans) faiziyle birlikte davalılardan — tahsiline, Yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına, Kurumumuz lehine yargılama giderlerine ve vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DAVALI ... ŞİRKETİNİN CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı ... Ltd. Şti. Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle: zamanaşımı itirazında bulunduklarını, hizmet alım ihalelerinin önemli bir kısmına ilişkin şartnamelerde ve sözleşmelerinde, yüklenici tarafından istihdam edilecek personellerin kıdem tazminatlarının hangi tarafça ödeneceğine ilişkin açık bir düzenleme yer almadığını, şartname ve sözleşme ile yükümlendiği, yüklenicinin maliyet unsurları arasında görmediği ve teklif birim fiyatını belirlerken hesaplamaya dahil etmediği kıdem tazminatını eldeki davaya konu etmiştir. Dava ve talep, açık sözleşme hükmüne aykırı olduğunu belirterek Haksız davanın reddine, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. ... Şirketi Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle: Görev, yetki ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını, tüm çalışanların iş sözleşmelerinin tüm hak ve borçları ile devralan firmaya geçtiğini, davacının kıdem tazminatından sorumlu olduğunu belirterek davanın yetki, görev ve usül yönünden reddine, Haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.DAVALI ... ŞİRKETİNİN CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Dosyanın görevli ve yetkili mahkemede açılmadığını, ... Mahkemelerinin görevli olduğunu, dava dışı işçi ...'ın şirketleri uhdesinde 15.02.2018- 16.03.2018, 07.03.2018- 31.12.2018 ve 01.01.2019, 31.12.2019 tarihleri arasında çalıştığını, davacı kurum ile imzalanan sözleşme ile işçilik alacaklarının müvekkili şirket sorumluluğu altında olduğu hususunda herhangi bir düzenleme yapılmadığını, , tüm çalışanların iş sözleşmelerinin tüm hak ve borçları ile devralan firmaya geçtiğini, davacının kıdem tazminatından sorumlu olduğunu belirterek davanın yetki, görev ve usül yönünden reddine, Haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK:Dava; davacının taraflar arasında imzalanan hizmet sözleşmesi kapsamında çalıştırılan dava dışı işçi ...'ın mahkeme ilamı ile hüküm altına alınan işçilik alacakları için icra dosyasında davacı tarafça ödenen işçilik alacaklarının davalılardan rücuen tazmini istemine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz görevine ve yetkisine itiraz EDİLMİŞTİR. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı ... ... Ltd Şti tarafından davaya cevap verilmemiş olup, dava dilekçesindeki tüm hususlar uyuşmazlık konusu olmakla birlikte özellikle, davalılar ... ... Ltd Şti ve ... ... Ltd Şti yönünden zamanaşımı itirazı, davalı ... ... Ltd Şti yönünden mahkememizin görevi ve yetkisi ile tüm davalılar yönünden davalıların davacının yapmış olduğu ödemelerden sorumlu olup olmadıkları, sorumlu iseler sorumlu oldukları miktar ve sorumluluklarının niteliği, faizin başlangıcı ve oranına ilişkin olduğu tespit edildi. DELİLLER: ... Mahkemesine, ... Dairesine yazılan müzekkerelere cevap verildiği, ilgili dosyaların uyap sistemi üzerinden dosyaya gönderildiği, ...'ya yazılan müzekkereye cevap verildiği ve dosya arasına alındığı görüldü. Mahkememizdeki ön inceleme duruşması ile Dosyanın tespit edilen uyuşmazlıklar ve iş bu celse zapta geçen ayrıntılı beyanlar konusunda rapor düzenlenmesi için iş mevzuatında nitelikli hesap uzmanı bilirkişi ...'a tevdine, karar verilmiş ve bilirkişi tarafından sunulan rapor dosyamız arasına alınmıştır. BİLİRKİŞİ RAPORU : Bilirkişi raporunda özetle: Davacı - ... ile davalı şirketler arasında Personel hizmet alımına ait sözleşmeler imzalandığı, imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, -Mahkeme tarafından davacının dava dışı işçi ... ile ilgili ... Hukuk Mahkemesinin 06.07.2022 tarihli,... sayılı mahkeme ilamı gereğince ... Esas sayılı dosyasına 06.09.2024 tarihinde yapılan toplam 88.768,11 TL ödemenin: 75.060,63 TL sini davalı Şirketlerden tazminini talep edebileceği, işletilecek faizin mahkemenin takdirinde olduğu, kanaatine varmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; dava dışı işçinin işçi alacağından dolayı iş mahkemesi kararına göre icra yolu ile ödenen tazminatların, davalılardan rücuen tahsiline ilişkindir.Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. (.... 15/09/2020 tarihli ...Kararı) Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. Bu kapsamda, toplanan delillere, tarafların iddia ve savunmalarına, karar vermeye elverişli bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre; somut uyuşmazlıkta davacı ile davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi mevcut olup, 4857 sayılı Kanunun 2/6. maddesine göre, davacı asıl işverenin davalı alt işverenlerin dava dışı işçisi ...'e karşı, o işyeri ile ilgili İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu tutulduğu, yani kanun kapsamında, asıl ve alt işverenlerin dış ilişki itibariyle işçiye karşı müteselsil sorumlu oldukları, söz konusu düzenlemenin işçi alacağını güvence altına alma amacı taşıdığı, asıl ve alt işverenler arasındaki ilişkide ise, Borçlar Kanunun ve sözleşmeler hukukunun esas alınacaktır.Buna göre somut olayda, davacı ... davalı şirketler ile hizmet alım sözleşmesi imzaladığı görülmüş olup, tarafların, sorumlulukların belirlenmesinde kanuna açıkça aykırı olmadıkça öncelikle sözleşme hükümleri, sözleşme eki teknik şartname ve ihale dokümanları nazara alınacaktır. Sözleşme eki genel şartname uyarınca, yüklenicinin istihdam ettiği işçinin muhatabı ve sorumlusunun yüklenici olmasına, yüklenicinin işçilerine ödemesi gereken kıdem tazminatı, izin ücreti gibi ödemelerdeki aksamalarda her türlü yasal sorumluluğun yükleniciye ait olmasına göre davacının asıl işveren olarak yaptığı ödemeden, işçinin davalı şirketlerde çalıştığı döneme isabet eden kısmı ile sınırlı olmak üzere davalının sorumlu oldukları kanaatine varılmış fakat feshe bağlı hak olan ihbar tazminatından son alt işveren sorumlu olacağından davacı tarafından ödenen ihbar tazminatının son alt işveren ... LTD. ŞTİ.'nden rücuen talep edilebileceği anlaşılmakla karar vermeye elverişli 11.06.2025 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda, davalının hizmet alım sözleşmesi olan dönemle sınırlı olmak üzere davanın kabulüne karar vermiştir. Davacı ödeme tarihi ile zarara uğradığı, davalılarında ödeme tarihi ile zarara katlanmak durumunda kalması nedeniyle ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekmektedir. Ayrıca taraflar tacir olduğundan, rücen tazminat alacağa ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;1-)Davanın KISMEN KABULÜ ile, 75.060,63.TL rücuen tazminatın her bir davalının hizmet alım sözleşmesi olan dönemle sınırlı olmak üzere, a-) 13.669,92 TL ... Şirketi'nden, b-) 25.612,32 TL ... Şirketi'nden,c-) 35.778,39 TL ... Şirketi'ndenOlmak üzere, ödeme tarihi olan 06.09.2024 tarihinden itibaren işleyecek olan AVANS Faizi ile birlikte davalılardan ayrı ayrı tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 5.127,39 TL harçtan, dava açılışında alınan 1.515,94 TL peşin harcın düşülmesi ile kalan 3.611,45 TL657,95 TL'sinin ... Şirketi'nden,1.232,67 TL'sinin ... Şirketi'nden,1.720,83 TL'sinin ... Şirketi'nden alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,3) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin 583,68 TL'sinin davacıdan 3.216,32 TL arabuluculuk ücretinin585,35 TL'sinin ... Şirketi'nden,1.097,83 TL'sinin ... Şirketi'nden,1.533,14 TL'sinin ... Şirketi'nden alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,4) Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvurma harcı, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.075,00 TL posta gideri, 1.515,94 TL peşin harç toplamından oluşan 8.018,54 davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 6.788,90 TL yargılama giderinin1.256,61 TL'sinin ... Şirketi'nden,2.316,35 TL'sinin ... Şirketi'nden,3.236,00 TL'sinin ... Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,5) Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin8.194,50 TL'sinin ... Şirketi'nden,15.354,00 TL'sinin ... Şirketi'nden,21.451,50 TL'sinin ... Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,6) Davalı ... vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 6.534,35 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,7) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANA İADESİNE,Dair, E-duruşma sistemi üzerinden davacı vekili ve E-duruşma sistemi üzerinden davalı vekilinin yüzüne karşı taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/11/2025Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır