Orman Kanunu 2/b kapsamında orman dışına çıkarılan taşınmazların kullanım kadastrosu tespiti ile kullanıcı şerhi verilmesi talepli davanın temyiz incelemesi.
Özet: 2/B vasıflı taşınmazlarda kullanıcı tespiti talebiyle açılan davada, davacı, kadastro tutanağının beyanlar hanesine fiili kullanımına ilişkin şerh düşülmesini istemiştir. İlk derece mahkemesi, mahallî bilirkişi raporları ve mirasçılara ait tapu kayıtları ışığında davacının taşınmazları uzun süredir kullandığı ve fındık ağaçları diktiği tespitini yaparak, taşınmazların davacı adına kullanıcı şerhiyle Hazine adına tesciline karar vermiştir. Davalı Hazinenin istinaf başvurusu üzerine, bölge adliye mahkemesi, esasen davacının kullanım tespitini haklı bulmakla birlikte, Hazinenin harç muafiyeti ve diğer davalılar aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmesi noktasında ilk derece kararını düzelterek yeniden hüküm kurmuştur. Hazine, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufunda olduğunu ve aleyhine yargılama gideri hükmedilemeyeceğini belirterek bu kararı temyiz etmiştir.
8. Hukuk Dairesi         2025/4018 E.  ,  2026/1433 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/491 E., 2025/459 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bulancak Kadastro Mahkemesi
SAYISI : 2023/3 E., 2023/14 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Kullanım kadastrosu sırasında, ... ili ... ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan 3 52... parsel sayılı 160,63 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kadastro tutanağının beyanlar hanesine "6831 sayılı Orman Kanunu'nun (6831 sayılı Kanun) 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışına çıkarıldığı ve 1995 yılından beri ...'in kullanımında bulunduğu" şerhi yazılarak ve 3 52... parsel sayılı 251,19 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın ise kadastro tutanağının beyanlar hanesine "6831 sayılı Kanun’un 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışına çıkarıldığı ve 1989 yılından beri ...'in kullanımında bulunduğu" şerhi yazılarak fındık bahçesi vasıflarıyla davalı Hazine adına tespit edilmişlerdir.
2. Davacı ... dava dilekçesinde; 3 52... ve 2 parsel sayılı taşınmazların kendi fiili kullanımında bulunduğu iddiasına dayanarak, taşınmazların kullanıcı tespitlerinin iptali ile adına kullanıcı şerhi verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "keşif esnasında dinlenen mahalli ve tespit bilirkişilerinin davaya konu taşınmazların davacı ... tarafından kullanıldığını, davalıların taşınmazlarda kullanımının olmadığını, muris ...'ten taraflara intikal eden ayrı ayrı taşınmazların bulunduklarını beyan etmeleri, söz konusu beyanları teyit etmek amacıyla dosya arasına alınan mirasçılara ait tapu ve kadastro tutanaklarının incelenmesi ile ... köyünde bulunan müşterek tapulu taşınmazların paylaşıma dahil edilmediği ancak ... köyünde bulunan murise ait taşınmazların mirasçılar tarafından paylaşıldığı ve taksime tüm mirasçıların katıldığı, kullanım kadastrosu tespit tarihine kadar taşınmazların davacı ... tarafından kullanıldığı, üzerinde bulunan fındık ağaçlarının davacı tarafından dikilmesi birlikte değerlendirildiğinde taşınmazın yapılan taksim neticesinde davacıya isabet ettiği" gerekçesiyle; davanın kabulüne, ... ili ... ilçesi ... köyü 3 52... ve 2 parsel sayılı taşınmazların kullanım kadastrosu tespitinin iptaline taşınmazların tapu kayıtlarının beyanlar hanesine "6831 sayılı Kanun'un 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırı dışına çıkarılmış olup, işbu parsel ...'in kullanımındadır" şerhi yazılarak fındık bahçesi vasfıyla kadastro tutanağında gösterilen yüzölçümü ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Hazine vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "davalı Hazine vekilinin dosyaya sunduğu 27.04.2023 tarihli bilirkişi raporuna itiraz ve beyan dilekçesinde yeralan "davacılar tarafından taşınmazların kullanım durumları yeterli delillerle ispat edilemediğinden davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz" şeklindeki beyanlarıyla davaya açıkça karşı çıkmış olmasına ve tüm dosya kapsamına göre, davalı Hazine vekilinin sair istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. Buna karşılık, davalı Hazine harçtan muaf olmasına rağmen başvurma harcının yargılama giderlerine dahil edilerek davalı Hazineden tahsiline karar verilmesi, ayrıca davanın kabulüne karar verilmesine rağmen Hazine dışındaki diğer davalılar aleyhine karar ve ilam harcına hükmedilmemesi de isabetsiz olduğu" gerekçeleriyle davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm tesis edilerek esasa yönelik hükümler hakkında aynı şekilde hüküm kurulması suretiyle davalı Hazinenin başvurma harcından muaf tutulmasına ve diğer davalılar aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmesine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; Hazine'nin bu tür dosyalarda yasal hasım konumda olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği, Hazine aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulduğunu, dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerden olduğunu ve özel mülkiyete konu olamayacağını belirterek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazlarda davacının kullanım hakkı olup olmadığına, davalı Hazine aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmesinin gerekip gerekmediğine ilişkindir.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri bulunmadığına göre, Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA,
Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.