Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinde üst işverenin arabuluculukla ödediği işçilik alacaklarını taşeron yüklenicilerden rücuen tazminat talebiyle açtığı davanın gerekçeli kararı.
Özet: Davacı şirket, taşere ettiği peyzaj işlerinde çalışan bir işçinin işçilik alacakları nedeniyle üst işveren sıfatıyla arabuluculukla ödemek zorunda kaldığı ve kendi hakedişinden kesilen tazminat miktarını, bu işçiyi çalıştıran davalı alt yüklenici şirketlerden rücuen tahsilini talep etmektedir; davalılar ise arabuluculuk sürecine dahil edilmediklerini, hukuki dinlenilme haklarının ihlal edildiğini, alacakların zamanaşımına uğradığını, işçilik alacaklarının eksiksiz ödendiğini ve takas-mahsup talepleri bulunduğunu savunmaktadır.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/665 Esas - 2025/800

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/665 Esas
KARAR NO : 2025/800
...
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 27/04/2023
KARAR TARİHİ : 19/11/2025
KARAR Y.TARİHİ : 26/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan Rücuen Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin dava dışı ... ihale ile iş aldığını, ve ihale ile aldığı ... genelindeki peyzaj işlerini hizmet alım sözleşmeleri ile davalı yüklenicilere yaptırdığını, taşeron firmalarda çalışan işçi ... lehine hükmedilen ilamın icrası soncunu tarafından işçilik alacakları için üst işveren ... karşı arabuluculuk yoluna başvurduğunu, arabuluculuk neticesinde, kıdem, ihbar, fazla mesai, ubget, haftalık tatil, yıllık izin ve arabuluculuk ücret için toplam 9.127,86 TL ödendiğini, ödeme tutarının davacı şirket hakediş alacaklarından 25/08/2022 tarihinde kesildiğini davalı şirketlerin rücu taleplerini kabul etmediğini beyan ederek şimdilik 9.127,86 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 27/06/2025 uyap kayıt tarihli ıslah dilekçesi ile tazminat taleplerini toplam 42.105,09 TL'ye yükseltmiş 42.105,09 TL'sinin;
3.511,74-TL'sinin ...... Ltd. Şti.'den
519,32-TL'sinin ...... Ltd. Şti.'den
10.114,82 TL’nin ...… Ltd. Şti'nden
7.592,30 TL’nin davalı ...... AŞ'den
8.948,94 TL’nin davalı ...... Ltd.Şti'nden
6.049,74 TL’nin davalı ...... Ltd.Şti'nden
5.408,23 TL’nin davalı ...... Ltd.Şti'nden 25.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı ... Madencilik vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı işçi ..., asıl işveren olarak ... Belediyesi Başkanlığına karşı arabuluculuk başvurusunda bulunduğunu ve bu sürecin anlaşma ile sonuçlandığını, davalı şirketin arabuluculuk sürecine dahil edilmediğini, hukuki dinlenilme hakkını ve savunma hakkını kullanmasını engelleyen bu arabuluculuk süreci ve arabuluculuk sonucu kararlaştırılmış olan ödemeyi kabul etmediklerini, ayrıca anlaşma tutanağına dayanılarak davacı şirketin hak edişlerinden kesinti yapılması ve davacının bu kesintilere itiraz etmemesinin kendi kusurundan kaynaklandığını, davalı şirkete yönelik alacakların zamanaşımına uğradığını, dava dişi işçinin iş akdini kendi isteğiyle herhangi bir haklı nedeni bulunmaksızın sonlandırdığından, kıdem tazminatı şartlarını sağlamadığını, dava dışı işçinin davalı şirkette çalıştığı dönemde işçilik alacaklarının eksiksiz ödendiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalılar ... İnş., ... Park İnş. ve ... Peyzaj vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davacı tarafın ödediğini belirttiği tutarın hangi işçilik alacak kalemlerinden ne miktarda oluştuğunu ve ne kadarının hangi şirketten talep ettiğini belirtmediğini, davacının davasını ve talebini somutlaştırması için süre verilmesini, arabuluculuk sürecinden davalı şirketlerin haberdar edilmediğini, ödemenin kusurlu olduğunu, davalı şirketlere rücu edilecek bir tutar bulunmadığını, davacı işveren ile davalı şirketler arasında taşeron sözleşmesi akdedildiğini, davalı firmaların yükümlülüklerini yerine getirdiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının alacaklı olduğu tutarın tespiti halinde, söz konusu tutarın davalıların davacıdan olan alacaklarından takas mahsubunu talep ettiklerini, takas mahsup definde bulunduklarını, dava dışı işçi ...'ın, işçilik alacaklarının banka hesabına ödendiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, çalıştığı döneme ilişkin varsa hak ve alacakları zamanaşımı uğradığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalı şirketler adına dava dilekçesi tebliğ edilmiş, davaya yanıt vermemişler, davalı ... vekili yargılama sırasında davanın reddini istemiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, davacı ile davalılar arasındaki hizmet alım sözleşmesi düzenlendiği, işçiyi çalıştıran üst işveren Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından işçiye ödenen tazminatın davacını hakedişinden kesildiği iddiasına dayalı hakediş kesintisinin davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkin olduğu, davalılar tarafından rücu edilebilir bir uyuşmazlık bulunmadığı ve takas mahsup definde bulunulduğu anlaşılmıştır.
... ve dava dışı işçi ile imzalanan Arabuluculuk Son Tutanağı, Arabuluculuk Ücret Makbuzu, Sözleşme ve teknik şartname örnekleri, ... kayıtları, icra dosyalarının uyap evrakları, iş mahkemesi dosyalarının uyap evrakları, ödeme dekotları, bilirkişi raporları ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Davacı şirket ile davalı şirketler arasında imzalanmış sözleşmelerde; "Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin; İş Kanunu,... mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da yüklenicidir. Yüklenici işçilerinin 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmeliklerden doğan tüm ekonomik ve sosyal (özlük) haklarını yerine getirmekle yükümlüdür. Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin herhangi bir sorumluluk ihale makamı olan idareye yüklenemez.” hükmüne yer verildiği açıklamalara göre iç ilişkide sorumluluğun tamamen alt işverenlere ait olup, davacı şirket dava dışı işçiye ödediği tutarın tamamını, Borçlar Kanununun ve ihale sözleşmelerinin yukarıda yazılı hükümleri uyarınca alt işverene rücu edebileceği anlaşılmıştır.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
Taraflar arasındaki sözleşmeler dikkate alınarak davacı tarafından yapılan ödemenin rücu koşulları ve ödeme tarihi itibariyle yapılan ödemenin denetlenmesi için bilirkişi raporu alınmış; alınan raporlarında özetle, davalılar ile davacı arasında hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı, hizmet alım sözleşmeleri kapsamında davalı alt işverenler bünyesinde çalışmış olan dava dışı işçi ...'ın ihtiyari arabuluculuk başvurusu sonucunda kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin alacağı, ubgt alacağı, fazla mesai ve hafta tatili alacağı yönünden anlaşma sağlandığı, dosyadaki .... Tahsilat Dökümü ve Hakediş Kesinti Listesi”nden 25.08.2022 tarihinde davacı .... “çeşitli gelirlerinden” (hakediş alacağından) 16.410.380,00-TL toplam kesinti yoluyla tahsilat yapıldığı, bu kesintinin 57.585,89-TL'nin dava dışı işçi ... ile ilgili olduğu ve belgede işçinin çalışma dönemi olarak 23.06.2012-15.05.2019 tarihlerinin yazdığı ve bilginin işçinin ... kayıtları ile uyuştuğu, rapor kapsamında, dava konusu 57.585,89-TL'nin ... tarafından işçiye ödendiği kabulü ile değerlendirme ve hesaplamalar yapıldığı, davalılar tarafında yapılan ödemelerin rücu hesabı yapılırken yasal faizi ile güncellenerek davalıların hafta tatili ve fazla mesai sorumluluk tutarlarından indirildiğini, ihbar tazminatından ve yıllık izin alacağından son alt işveren sorumlu olduğundan ve dava dışı işçiye ödeme yapılan hizmet dönemine denk gelen son alt işveren ... A.Ş. olduğundan yıllık izin alacağı, ihbar tazminatı ve dava dışı alt işveren ... A.Ş.'ye düşen diğer tutarların toplam rücu hesabına dahil edilmediği, davacı ile davalılar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri uyarınca işçilik tazminatının davalılardan rücuen talep edilebileceği, yapılan hesaplamalar sonucunda davacının rücu edebileceği alacak tutarından; 3.511,74 TL’sinden davalı ... .. Ltd.Şti'nin 519,32 TL'sinden davalı ... ... Ltd.Şti’nin, 10.114,82 TL'sinden ...… Ltd. Şti'nin 7.592,30 TL'sinden davalı ... .. AŞ'nin, 8.948,94 TL'sinden davalı ... .. Ltd.Şti’nin 6.049,74 TL'sinden davalı ... .. Ltd.Şti’nin 5.408,23 TL'sinden davalı ... .. Ltd.Şti’nin sorumlu olarak hesaplandığı bildirilmiştir.
Tüm dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeler ve teknik şartname dikkate alındığında çalıştırılan işçinin çalışma dönemi ile sınırlı olarak kıdem tazminatlarından sorumlu olacakları, üst işveren .... ile dava dışı işçi arasında yapılan ihtiyari arabuluculuk görüşmesi sonrasında belirlenen ve davacı tarafından ödenen işçilik alacağının davalılardan hangi miktarda rücu edilebileceğine yönelik bilirkişi raporu sunulan kanıtlar, sözleşme hükümlerine durumuna uygun bulunarak, raporda belirlenen miktarlar üzerinden davanın kabulüne, takas mahsup definin davalının alacak miktarı ve varlığı belirli olmadığından, hukuki ilişkinin tek bir işçiye yönelik olmaması nedeniyle asıl iş sahibinin teminattan kesintiye zorlamayacağı değerlendirilerek reddine, ödenen tazminata kesinti tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM :
1-Davanın kabulüne
3.511,74 TL’nin davalı ... .. Ltd.Şti’nden
519,32 TL’nin davalı ... ... Ltd.Şti’nden
10.114,82 TL’nin ...… Ltd. Şti’nden
7.592,30 TL’nin davalı ... .. AŞ’den
8.948,94 TL’nin davalı ... .. Ltd.Şti’nden
6.049,74 TL’nin davalı ... .. Ltd.Şti’nden
5.408,23 TL’nin davalı ... .. Ltd.Şti’nden 25.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile alınarak davacıya ödenmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.878,93-TL harcın ıslahla alınan 702,65 -TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.176,28 TL harcın;
129,70 TL’nin davalı ... .. Ltd.Şti’nden
26,81 TL’nin davalı ... ... Ltd.Şti’nden
522,30 TL’nin ...… Ltd. Şti’nden
392,05 TL’nin davalı ... .. AŞ’den
462,10 TL’nin davalı ... .. Ltd.Şti’nden
312,40 TL’nin davalı ... .. Ltd.Şti’nden
279,27 TL’nin davalı ... .. Ltd.Şti’nden tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yargılama boyunca yapılan 702,65 TL ıslah harcı, 60,80 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 763,45 TL harçtan;
63,61 TL’nin davalı ... .. Ltd.Şti’nden
9,40 TL’nin davalı ... ... Ltd.Şti’nden
183,22 TL’nin ...… Ltd. Şti’nden
137,54 TL’nin davalı ... .. AŞ’den
162,10 TL’nin davalı ... .. Ltd.Şti’nden
109,59 TL’nin davalı ... .. Ltd.Şti’nden
97,96 TL’nin davalı ... .. Ltd.Şti’nden tahsili, tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 2.979,00 TL, bilirkişi ücreti olarak 2.000,00 TL olmak üzere toplam 3.179,00 TL'den
593,70 TL’nin davalı ... .. Ltd.Şti’nden
87,79 TL’nin davalı ... ... Ltd.Şti’nden
1.709,99 TL’nin ...… Ltd. Şti’nden
1.283,54 TL’nin davalı ... .. AŞ’den
1.512,89 TL’nin davalı ... .. Ltd.Şti’nden
1.022,76 TL’nin davalı ... .. Ltd.Şti’nden
914,30 TL’nin davalı ... .. Ltd.Şti’nden tahsili, tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince
3.511,74 TL’nin davalı ... .. Ltd.Şti’nden
519,32 TL’nin davalı ... ... Ltd.Şti’nden
10.114,82 TL’nin ...… Ltd. Şti’nden
7.592,30 TL’nin davalı ... .. AŞ’den
8.948,94 TL’nin davalı ... .. Ltd.Şti’nden
6.049,74 TL’nin davalı ... .. Ltd.Şti’nden
5.408,23 TL’nin davalı ... .. Ltd.Şti’nden tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 3.280,00-TL arabuluculuk ücretinin,
273,30 TL’nin davalı ... .. Ltd.Şti’nden
40,41 TL’nin davalı ... ... Ltd.Şti’nden
787,19 TL’nin ...… Ltd. Şti’nden
590,88 TL’nin davalı ... .. AŞ’den
696,47 TL’nin davalı ... .. Ltd.Şti’nden
315,17 TL’nin davalı ... .. Ltd.Şti’nden
420,90 TL’nin davalı ... .. Ltd.Şti’nden tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Dair davacı vekilinin ve davalılar ..., ... ve ... şirketleri vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.19/11/2025
bbb