2. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen maden ruhsatı devir sözleşmesinden kaynaklanan royalty alacağı davasında, konsantre satış hasılatı ile tüvenan fiyatı arasındaki hesaplama anlaşmazlığı.
Özet: Bu alacak davası, maden ruhsatı devir sözleşmesinden kaynaklanan %6 oranındaki üretim payı (royalty) ödemesinin hesaplanma yöntemi üzerine çıkmıştır; davacı, davalının ruhsat devri karşılığı ödemesi gereken royalty bedelini tüvenan cevher ocak başı fiyatı üzerinden yanlış ve düşük hesaplayarak ödediğini, oysa sözleşmenin ruhu ve maddeleri gereği konsantre cevher satış hasılatı ve Londra Metal Borsası fiyatları baz alınarak çok daha yüksek bir bedelin ödenmesi gerektiğini ileri sürerek, ödenmeyen 4.675.042,62 TL alacağın tahsilini talep etmektedir.
T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/759 Esas - 2025/843
TÜRK MİLLETİ ADINAYARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : 2024/759 EsasKARAR NO : 2025/843..........x..............x.......................x................x........x.........x.................xDAVA : Alacak (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 08/11/2024KARAR TARİHİ : 24/12/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 29/12/2025Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketle davalı arasında varılan anlaşma sonucu 13.07.2021 tarihinde yapılan “Ruhsat Devir Sözleşmesi” ile Giresun İli sınırları içerisinde bulunan 57312 ile 51499 Sicil ve 2454263 ile 2400614 Erişim numaralı İşletme Ruhsatı ve İşletme İzni bulunan Bakır-Çinko ve Kurşun madenlerine ait ruhsatların davalıya devredildiğini, bu devre karşılık ayrıca Sözleşmenin 4.2. maddesi ile; “...Bedele ilaveten devri yapılan sahalardan ...' ün tüvenan üreteceği cevherin (Kurşun, Çinko, Bakır) devlet hakkı ödemesinde MAPEG tarafından açıklanan ve Madde 5.3.2 belirtilen yöntemle hesaplanan ocak başı satış fiyatı üzerinden her bir cevher için ayrı ayrı hesaplanan satış hasılatı tutarının %6 (yüzde altı) oranında üretim payı (royalty) her yıl en geç temmuz ayının son gününe kadar ...'ın belirtmiş olduğu hesaba peşin olarak ödenecektir.” Sözleşmenin 5.2. maddesinde üretim miktarı ile satışa esas miktarların tespiti ve kontrolüne ilişkin düzenleme yapıldığını ayrıca, 5.3.2 maddesi ile de aynen “Royall ödemesine esas birim fiyat MAPEG tarafından her lanan Londra Metal Bi Metal Ortalama fiyatı alınarak hesaplanan, devlet hakkı hesabında kullanılan ortalama ocak başı satış fiyatı, ödemeye esas birim fiyattır.” Şeklinde belirtildiğini ve royalty bedelinin hesap şeklinin de 5.3.3.maddede gösterildiğini, Sözleşmenin 6.2. maddesinde “... ruhsat süresince sözleşmenin 4.2. maddesi ile kararlaştırılan %6 oranındaki royalty” yi yıllara haiz üretim miktarı ve konsantre tenör MAPEG' in her yıl yayınladığı ocak başı satış fiyatı baz alınarak ...'a ödemeye devam edecektir." denildiğini, sözleşmenin yukarıda belirtilen maddelerinde de açıkça belirtildiği üzere; konsantre tenörüne karşılık gelen Londra Metal Borsasındaki baz metal fiyatlarından gidilerek, hesaplanan konsantre fiyatları üzerinden oluşan satış hasılat tutarının sözleşme gereği %6'sının Royalty bedeli olarak hesaplanarak davacıya ödenmesi gerekirken, davalının buna tamamen aykırı olarak davacıya ödenecek %6 oranındaki royalty için bu defa ocakbaşı tuvenan fiyatı ile konsantre miktarını çarpmak suretiyle oluşan bedelin %6 royalty olarak gösterip ödediğini, buna göre de, gerek sözleşme hükümlerine ve gerekse hayatın doğal akışına tamamen aykırı olarak Bakır ve Çinko için 2023 yılına ait royalty bedelini toplam da 20.585,00 TL gibi çok küçük ve gülünç denebilecek bir miktarda hesaplama suretiyle davacı şirketin banka hesabına 2023 yılı royalty bedeli olarak gönderdiğini, sözleşme hükümleri ile royalty'nin uygulamasına tamamen aykırı olarak royalty uygulamasına, hayatın olağan akışına göre çok düşük miktarda hesaplanan royaltynin kabulü mümkün olmadığı için 09.07.2024 tarihinde gönderilen 20.585,00.-TL royalty bedelinin kabul edilmeyerek davalıya iade edildiğini, ayrıca, davacı şirketçe hesaplanan 20.585,00.-TL royalty bedelinin yanlış olduğu ve sözleşme hükümlerine uygun bir hesaplama yapılmadığı belirtilmiş ise de, davalı tarafından gönderilen cevabi yazıda hesaplanan royaltynin ödendiği belirtildiğini, KDV dahil hesaplanan toplam 4.675.042,62 TL royalty bedeli olduğundan, buna göre düzenlenen 09.07.2024 tarih ve T...........17 numaralı faturanın davalıya gönderilmiş ise de, itiraz edilmek suretiyle iade edildiğini, Sözleşmenin 4.2. maddesinde sözü edilen “satış hasılatı tutarının” konsantre satış hasılatı olarak kabul edilmesi ve hesaplamanın da buna göre yapılması gerektiğini, zira davalının hiçbir zaman tuvenan satmadığını ve konsantre satarak gelir elde etmediğini, bu nedenle de ödenecek royalty için hesaplamasının konsantre satış bedeli üzerinden yapılmasının hukuken zorunlu olduğunu, aksi halde ortaya çok gülünç ve asla kabulü mümkün olmayan, sözleşme hükümlerine ve amaca da tamamen aykırı bir durum ortaya çıkacağını, bu nedenle ... 58. Noterliğinden 11.07.2024 tarih ve 28372 yevmiye numaralı ihtarname keşide edilmek zorunda kalınarak fatura bedelinin 7 gün içerisinde ödenmesi istenilmiş ise de, davalı şirketçe ... 40. Noterliğinin 23.07.2024 tarih ve 20169 yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesi ile kendisine göre gerekçeler göstererek iddiaların kabul edilmediğini bildirildiğini, açıklanan nedenlerle duruşmanın icrasıyla, 4.675.042,62.-TL (Dörtmilyonaltıyüzyetmişbeşbin TürkLirası,altmışikikuruş)'TL'nın ödenmesi için davalıya keşide edilen 11.07.2024 tarihli ihtarnamenin tebliğ edildiği tarih olan 16.07.2024 tarihinden, ödeme için verilen 7 günlük sürenin geçmesinden sonra davalının temerrüde düştüğü 24.07.2024 tarihinden itibaren tahsil tarihine kadar değişecek oranlar gözetilmek kaydı ile, T.C. Merkez Bankasının öngördüğü avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından aşağıda detaylı olarak izah edileceği biçimde sözleşmeye uygun olarak hesap edilerek 05.07.2024 tarihinde 20.585,00 TL royalty ödemesi yapılmış olup davalı şirket tarafından yapılan ödemenin davacı tarafça mesnetsiz iddialarla 09.07.2024 tarihinde davalı şirkete iade edildiğini, davacının sözleşme ile hiçbir şekilde bağdaşmayan biçimde yalnızca kendi talep ve istekleri doğrultusunda yaptığı hesaplama doğrultusunda 09.07.2024 tarih ve TK...............017 nolu faturanın bedelini davalı şirketten talep ettiğini, söz konusu faturanın münderecatının davalı şirket tarafından kabul edilmeyerek söz konusu faturanın davacıya iade edildiğini, davalı şirket tarafından hukuka ve taraflar arasında akdedilen sözleşmeye uygun olarak yapılan ödemenin iade edilmesi ve akabinde düzenlenen hukuki mesnetten fatura bedelinin talep edilmesinin davacı tarafın kötüniyetli olduğunun açıkça ispatı olduğunu, davacı tarafın sözleşmenin emredici hükümlerine aykırı olarak kendilerince ortaya konulan hukuki dayanağı olmayan hesaplama metodu ile talep ettiği meblağın kabulünün mümkün olmadığını, Türk Ticaret Kanunun 18. Maddesi "Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir." hükmüne havi olup basiretli bir tacir olan davacı tarafın 13.07.2021 imza tarihli sözleşme ile bağlı olduğunu, davacı tarafça sözleşme hükümleri dışında yapılan dayanağı olmayan hesaplamanın kabulünün mümkün olmadığını, Türk hukuk sisteminde sözleşmenin, belirli bir hukuki sonucu meydana getirmek için tarafların karşılıklı ve birbirlerine uygun irade beyanlarından oluşan hukuki işlemdir(Tekinay, Selahattin Sulhi/ Akman, Servet/Bucaoğlu, Haluk/Altop, Atilla, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, İstanbul 1993, s. 43 vd.). karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde alacaklının kararlaştırılan alacağı sahip olur, borçlu ise alacaklıya karşı belirlenen edimi yerine getirmek zorunda kalır. Sözleşme ilişkisi geçerli olarak kurulduktan sonra, borçlu yararı bulunmadığı gerekçesi ile ifadan kaçınamaz. Zira sözleşmelerin temel prensibi tarafların taahhüt ettikleri edimi ifa etmekle yükümlü olmasıdır. Buna "sözleşmeye bağlılık” (ahde vefa, pactasuntservanda) ilkesi denir (YHGK 2019/19-58 Esas, 2020/40 Karar ve 25.01.2022 K.T.). Sözleşme hukukunda egemen olan sözleşmeye bağlılık (ahde vefa) ilkesi, hukukumuzda da kabul edilmiştir. Bu ilkeye göre, sözleşme yapıldığı andaki gibi aynen uygulanmalıdır. Sözleşmeye bağlılık ve saygı esastır. Her talep vukuunda sözleşmeyi değişen hal ve şartlara uydurmak mümkün değildir. Aksi halde özel hukuk sistemimizde geçerli olan “irade özgürlüğü", "sözleşme serbestiliği" ve "sözleşmeye bağlılık" ilkelerinden sapma tehlikesi ortaya çıkar (Yargıtay 3. HD. 2017/7432 Esas, 2019/397 Karar ve 22.01.2019 K.T.). İşbu hususlar uyarınca davalı şirketin sözleşmeye bağlılığınıahde vefa) ortaya koyduğunu ve sözleşmenin emredici hükümleri uyarınca ortaya çıkan bedeli taraflarına gönderdiğini ancak, söz konusu bedel davacı tarafça hukuka aykırı olarak iade edilmiş olup davacı tarafın alacaklı temerrüdüne düştüğünü, davacı tarafça sözleşme hükümleri bağlamından koparılarak sözleşmeden bağımsız ve hukuka aykırı bir hesaplama yapıldığını, taraflar arasında akdedilen Maden Ruhsatı Devir Sözleşmesinin Madde 4.2. hükmü"...devir yapılan sahalardan ... Madenin tüvenan üretileceği cevherin devlet hakkı ödemesinde MAPEG tarafından açıklanan ve Madde 5.3.2'de belirtilen yöntemle hesaplanan ocakbaşı satış fiyatı üzerinden her bir cevher için ayrı ayrı hesaplanan satış hasılat tutarının 626 oranında Royalty, her yıl Temmuz ayı sonuna kadar ...'ın belirtmiş olduğu hesaba peşin ödenecektir.” biçiminde düzenlenmiş olup işbu hüküm uyarınca 2023 yılı için bahsi geçen sözleşmenin 5.2.1, 5.3.2., 5.3.3. maddelerinde belirtilen hususlar doğrultusunda üretimi yapılmış olan bakır ve çinko cevheri için ayrı ayrı hesaplama yapıldığını ve ekte yer alan dekontlarda görüldüğü üzere Royalty ödemelerinindavalı şirketçe yapıldığını, 13.07.2021 tarihli Maden Ruhsatı Devir Sözleşmesinin 5.3.2. maddesi hükmü "Royalty ödemesine esas birim fiyat MAPEG tarafından her yıl yayınlanan Londra Metal Borsasındaki Baz Metal Ortalama Fiyatı alınarak hesaplanan devlet hakkı hesabında kullanılan Ortalama Ocak Başı Satış Fiyatı, ödemeye esas birim fiyattır." hükmünü ihtiva etmekte olup söz konusu hüküm uyarınca ortalama ocak başı satış fiyatı hesaplandığını, 24.04.2024 tarih 101322 ve 101329 sayılı İFR ler ile MAPEG'e sunulduğunu, hesaplanıp MAPEG onayına sunulan Ocak Başı Satış Fiyatları yapılacak ilk denetimde kontrol edilecek, MAPEGce kabul edilmeyip yükseltilmesi durumunda da ilgili sözleşmenin 5.3.4. maddesi"MAPEG tarafından yapılan mali denetimlerde devlet hakkının eksik ödendiğinin tespit edilmesi halinde, eksik ödenen devlet hakkına haiz miktarın satış tutarı üzerinden her bir cevher için ayrı ayrı sözleşme gereği %6 pay ödemesi ...'a yapılacaktır." maddesi gereği aradaki fark oluşması durumunda, fark ödemesi ileriki tarihlerde yapılacağını, davacı tarafça atıfta bulunulan sözleşmenin 4.2. maddesinde"..devlet hakkı ödemesinde MAPEG tarafından açıklanan ve Madde 5.3.2.'de belirtilen yöntemle hesaplanan ocak başı satış fiyatı üzerinden..." denilerek sözleşmenin 5.3.2. maddesine gönderme yapıldığını, Madde 5.3.2."Royalty ödemesine esas birim fiyat MAPEG tarafından her yıl yayınlanan Londra Metal Borsasındaki Baz Metal Ortalama Fiyatı alınarak hesaplanan devlet hakkı hesabında kullanılan Ortalama Ocak Başı Satış Fiyatı, ödemeye esas birim fiyattır." hükmü ile Royalty hesabında esas alınacak hususun devlet hakkı hesabında kullanılan ortalama ocak satış fiyatı olduğu belirtilmiş olup, davalı şirket tarafından yapılan ödemelerde kullanılan hesaplamaların buna göre yapıldığını, Maden Kanununun 14/3. Maddesi “Tüvenan madenin, herhangi bir zenginleştirme işlemine tabi tutulduktan veya bir prosesten geçirildikten sonra satış fiyatının oluştuğu durumlarda ocak başı satış fiyatı, madenin ocakta üretiminden ilk satışının yapıldığı aşamaya kadar oluşan nakliye, zenginleştirme ve varsa farklı prosese ait kullanılan tesis ve ekipman amortismanı dahil giderler çıkarılarak oluşan fiyattır." biçiminde düzenlendiğini ayrıca, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından internet sitesinde her yıl yayınlanan Ocak Başı Satış Fiyatları ile ilgili olarak 2023 yılına ait veriler 04.04.2023 tarihinde yayınlanmış olduğunu, ST(TL)- NB(TL) * TM(TL) / OBSF - TÜM(Ton) hesaplama yöntemi ile MAPEG işletme faaliyeti şeklinde olup davacı tarafça sözleşme hükümleri dışında bir formülle hesaplama yaptığını, davalı şirket tarafından sözleşmeye uygun olarak hesaplanarak yapılan ödemelerin davacı tarafça kötüniyetli olarak iade edilmiş olup davacı tarafın hukuka ve yasaya aykırı olarak haksız menfaat elde etmeye çalıştığından huzurdaki davanın reddi gerektiğini, haksız ve kötüniyetli davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine hükmedilmesini talep etmiştir.GEREKÇE:Dava, maden ruhsatı devir sözleşmesinden kaynaklanan royalty bedeli istemine ilişkindir. Taraflar arasında 13/07/2021 tarihli maden ruhsatı devir sözleşmesinin düzenlendiği, davacının devreden davalının ise devralan olduğu hususlarının ihtilaflı olmadığı, aradaki ihtilafın söz konusu devir sözleşmesine göre davalının davacıya ödemesi gereken 2023 yılı royalty bedelinin ne miktar olduğundan kaynaklandığı anlaşılmıştır.Taraflar arasında düzenlenen maden ruhsatı devir sözleşmesinin hükümleri incelendiğinde; sözleşmenin; "Madde 1 - TARAFLAR VE TANIMLAR: Bir taraftan ... Teknik Elektrik Madencilik Turizm San. Ve Tic. A.Ş. (kısaca ... olarak adlandırılacaktır) ile diğer taraftan ... Maden San. ve Tic. A.Ş. (kısaca ... olarak adlandırılacaktır) arasında aşağıda belirtilen koşullarla maden ruhsatı devir sözleşmesi yapılmıştır.Madde 2 - SÖZLEŞMENİN KONUSU: İş bu sözleşmenin konusu ...’ın Giresun ili sınırları içinde bulunan ve aşağıda Sicil (S) ve Erişim(ER) Numaraları belirtilen (Ek-1) 2(iki) adet Maden İşletme Ruhsatı ile Maden İşletme İzinlerini kapsayan maden sahalarının ...'e devir hususlarına ilişkindir.Sözleşmeye Konu Ruhsat Bilgileri:2.1- Giresun ili. Merkez İlçe S:57312, ER: 2454263 no’lu IV. Grup 29.06.2017 tarihli 742,12 Hektar, Bakır+Çinko+Kurşun’a ait İşletme Ruhsatı ve İşletme İzni,2.2- Giresun ili, Doğankent İlçesi S:51499, ER: 2400614 no’lulV.Grup (c ) 01.03.2021 tarihli 1468,91 Hektar Bakır+Çinko+Kurşun’a ait İşletme Ruhsatı ve İşletme İzni.Madde 3 - TARAFLARIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ: 3.1- ... tarafından yakandaki maden ruhsat sahalarına(bundan böyle “SAHALAR” olarak anılacaktır) ilişkin raporların incelenmesi ve teyit edilmesi amacıyla en fazla 2 (iki) ay süre ile ...’e iletecektir. ...’e verilen rapor, bilgi ve belgelerin teyidi için ... yapacağı her türlü sondaj, analiz ve diğer çalışmaları kapsayan işlerin bedeli kendisi tarafından karşılanmak şallıyla araştırma yapabilecektir. ... sahaya ilişkin yapacağı inceleme ve araştırma ile ilgili olarak devir gerçekleşse de gerçekleşmese de, ...’ tan herhangi bir bedel talepte bulunamayacaktır.3.2- Bu sözleşme taraflarca imzalandıktan ve ...’e verilen 2 (iki) aylık inceleme ve araştırma süresinin tamamlanmasından sonra, taraflar ruhsatların devri konusunda mutabık kaldıkları taktirde Bakanlık onayının alınması için başvuruda bulunacaklardır.3.3-... inceleme süresi sonunda, devre mutabık kalması halinde, devrin gerçekleştirilmesinden sonra SAHALAR’IN durumunu mevcut haliyle bilerek, kendi incelemesi ve kararıyla kabul etmiş sayılacaktır.3.4- ...’e verilen 2 (iki) aylık araştırma ve inceleme süresi sonunda mutabık kalınmadığı taktirde sözleşme geçersiz sayılıp, ruhsat devri gerçekleşmeyecektir.3.5- Devir işlemi öncesi, yapılması zorunlu olan resmi kurumlardaki işlemlerin yürütülmesi için sözleşme konusu ruhsatlarla ilgili olarak sınırlı bir vekaletname ... tarafından ...’ e verilecektir.Madde 4 -DEVİR ŞARTLARI: 4.1- Sözleşmenin karşılıklı olarak imza altına alınmasıyla her iki saha için 2.000.000 (îki milyon) USD (İki Milyon Amerikan Dolan) ... tarafından ...' a, peşin olarak ödenecektir. ...’e verilen 2 (iki) aylık araştırma ve inceleme süresi sonunda mutabık kalınmadığı taktirde sözleşme geçersiz sayılıp, alınmış olan 2.000.000 (İki milyon) USD (İki Milyon Amerikan Doları) ...’e iade edilecektir.4.2- Ayrıca yukarıdaki 4.1. maddede belirtilen bedele ilaveten devri yapılan sahalardan ...’ün tüvenan üreteceği cevherin (Kurşun-Çinko-Bakır) devlet hakkı ödemesinde MAPEG tarafından açıklanan ve Madde 5.3.2. de belirtilen yöntemle hesaplanan ocak başı satış fiyatı üzerinden her bir cevher için ayrı ayrı hesaplanan satış hasılat tutarının % 6 (yüzde altı) oranında Üretim Payı (Royalty), her yıl en geç temmuz ayının sonuna kadar ...’ın belirtmiş olduğu hesaba, peşin olarak ödenecektir.4.3- Ruhsatların devrine ilişkin olarak doğacak her türlü vergi, resim, harç, gider ve masraflar, devir işlemi gerçekleşse de, gerçekleşmese de ... tarafından karşılanacak, bu konuda ...’tan her hangi bir talepte bulunulmayacaktır.4.4- Devir işleminde; sahalara’a ait işletme izinleri, maden ve tesis çed belgeleri, varsa teşvik belgeleri ve diğer izinler devir aşamasına kadar korunarak devir esnasında ...’e verilecektir.4.5- Devir işlemi yapıldığı tarihten önce doğan ya da doğabilecek tüm borç ve idari para cezalan ...’ a ait olacaktır.Madde 5 -DEVİR SONRASI ŞARTLAR VE İŞLEMLER:Madde 5.1 Ölçüm Kontrol Teşkilatı İşlemleri: 5.1.1PARK devri gerçekleşen sahalardaki madencilik faaliyetlerinin başlamasına müteakip, ölçüm işlemleri için daimi ekip bulundurabilecek veya istediği zaman ve kendi belirleyeceği periyodik aralıklarla, sahaya ölçüm ekibi gönderebilecektir. Ölçüm esnasında ... sahada ölçüm yapılması için tüm kolaylığı sağlamakta yükümlüdür. ...’ın yaptığı ölçümler sonrasında ölçüm datalarında fark olduğu tespit edilmesi halinde ...’ın ölçüm dataları doğru sayılacaktır.Madde 5.2 Üretim Miktarı ve Satışa Esas Miktarların Tespiti ve Kontrolü:5.2.1. Üretim Miktarı ocak çıkışında(galeri ağzı) tüvenan cevher üzerinden hesaplanacaktır. Sözleşmeye konu ruhsat sahalarından üretilen tüvenan maden içerisindeki satışa esas her bir cevherin miktarı aşağıdaki gibi hesaplanır.P2 = Pı(1-N) x R x Tı / T2,P2: Royalty Ödemesine Esas Üretilen Kuru Cevher Miktarı,Pı: Ocaktan Çıkarılan Tüvenan Cevher Miktarı,N: Tüvenan Cevher Ağırlıklı Ortalama % Nem Miktarı,Tı: Tüvenan Ağırlıklı Ortalama Cevher Tenörü,T2: Satışlan Ürüne Esas Ağırlıklı Ortalama Konstanre Tenörü,R: Cevher Kazanım Oranı (Flotasyon Tesis Verimi),R değeri tesis kurulumu tamamlanıp, deneme üretimleri yapıldıktan sonra nihai üretim aşamasındaki tesis verimi karşılıklı mutabakat sonunda alınacaktır.5.2.2 ... firması ocak çıkış miktarının belirlenebilmesi için bant veya kamyon kantarı kuracaktır. Bu kantarlarda yapılan tartım işleri ... elemanlarınca (on-line veya eleman bulundurmak) izlenebilecek ve denetlenebilecektir. ... ve ... firmaları tartım prosedürü oluşturacaktır.5.2.3 Kantardan çıkan tüvenan maden için MAPEG’E sevk fişi düzenlenecektir.5.2.4 Ocak çıkışı tüvenan üretim tenorunun belirlenmesi için yapılan analizler ... kontrol elemanları ile tutanak altına alınacaktır.Ayrıca satışı yapılan konsantre tenörü ile miktarını belirtir faturanın bir nüshası ... kontrol elemanlarına imzalı olarak verilecektir.5.2.5 ... akredite bir analiz firmasında teyit analizleri yaptırıp yaptırmamakta serbesttir. Yapılan teyit analizleri ...’ün belirttiği analizlerden yüksek olması durumunda yüksek olan hesaplamalarda kabul edilecektir. ... ve ... firmaları numune alım prosedürü oluşturacaktır.5.2.6 Ayrıca ...’ın talep etmesi halinde ... sahalara ait MAPEG’e sunulan uygulama-işletme projelerini, satışı yapılan her bir cevher için MAPEG’e verilen İşletme Faaliyet Raporunu (İFR), imalat planlarını, ölçüm datalarını ve MAPEG tarafından düzenlenecek saha denetim raporlarını paylaşmakla yükümlüdür.Madde 5.3 Ödemeye Esas Fiyatının Belirlenmesi:5.3.1- Devre konu ruhsat sahaları içerisinde bilinen cevherler haricinde yeni bulunacak olan cevherlerde satışa esas tutulacak ve bu madenlere ilişkin ödeme içinde Madde 4.2. geçerli olacaktır.5.3.2- Royalty ödemesine esas birim fiyat MAPEG tarafından her yıl yayınlanan Londra Metal Borsasında ki Baz Metal Ortalama Fiyatı alınarak hesaplanan devlet hakkı hesabında kullanılan ortalama ocak başı satış fiyatı, ödemeye esas birim fiyattır.5.3.3- Her bir cevher için yılık ödenecek royalty bedeli aşağıdaki gibi hesaplanır.YRB = P2 x RBF x %6,YRB : Yıllık ödenecek royalty bedeli,P2: Royalty Ödemesine Esas Üretilen Kuru Cevher Miktarı,RBF: Royalty Ödemesine Esas Birim Fiyat (MAPEG tarafından hesaplanan ocakbaşı satış fiyatı),5.3.4- MAPEG tarafından yapılan mali denetimlerde devlet haklarının eksik ödendiğinin tespit edilmesi halinde, eksik ödenen devlet hakkına haiz miktarın satış tutarı üzerinden her bir cevher için ayrı ayrı sözleşme gereği %6 pay ödenmesi ...’a yapılacaktır." hükümlerinin yer aldığı anlaşılmaktadır.Mali müşavir bilirkişi s...........t ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi Prof.DR.Ha.............. tarafından düzenlenen 22/05/2025 tarihli kök raporda özetle; taraflar arasında akdedilmiş olan 13.07.2021 tarihli “Maden Ruhsatı Devir Sözleşmesi” hükümleri göz önüne alınarak raporun 7. Bölümünde yapılmış olan değerlendirme ve hesaplamalara göre, davalı firma (...) tarafından davacı firmaya (...), özetle;*İşletme faaliyet raporlarına göre; 2023 yılında 51499 ruhsat nolu sahadan 1.000 ton tüvenan kompleks üretim gerçekleştirilmesi, sahada 2022 yılından devreden 2.000 ton stok ile birlikte toplam 3.000 ton yaş olan tüvenan kompleks madenin tesis alınına sevk edildiği, 2023 yılında stok alanında tüvenan miktarının 20.413 ton olduğu, 3.000 metal kompleks (yaş) %4 nem kaybı ile 2.880 ton (kuru) olarak tesise beslendiği, (Tesise 57312 nolu ruhsat tesisin bulunduğu sahadan sevk edilen tüvenan malzeme 46.251 (yaş) tondur.), (57312 nolu diğer sahadaki tesisten toplamda 1.579,70 ton konsantre çinko, 441,48 ton bakır üretimi gerçekleştirilmiştir.), devlet hakkı bilgilerinin ise; Ocak Başı Satış Fiyatı (OBSF) : Birincil Sülfürlü Çinko Tüvenan : 188,29 TL, Birincil Bakır Tüvenan:103,21 TL, 2023 Tılı Tesis Giderleri (Toplam) : 33.511.275 TL, Yıllık Tesise Beslenen Cevher Miktarı (İki Ruhsat) : 49.251,99 ton, Yıllık Tesis Sonrası Elde Edilen Konsantre (Kuru) : Bakır: 441,48 ton - Çinko: 1579,70 ton olduğu, • Davaya konu 2023 yılı dönemi için anılan sözleşmenin 4.2. Maddesi hükmü gereği ve 5.3.2. Maddesinde belirtilen yöntemle yapılacak hesaplamaya göre, üretim payının (royalty) ödenmesi gerektiği,• Anılan sözleşmenin raporun 5.3.2. Maddesinde yer verilmiş hesaplama yöntemi ile yapılmış olan hesaplamalara göre, 2023 yılı dönemine ilişkin Yıllık Royalty Bedeli (YRB) tutarının (her iki saha ve cevher için);■ Bakır Konsantre: YRB= 441,48 Ton (P2) x 1.614,27 $/Ton (RBF) x 0,06 = 42.760,07 $,■ Çinko Konsantre: YRB= 1.579,70 Ton (P2) x 1.277,62 $/Ton (RBF) x0,06 = 121.095,38 $,■ Bakır + Çinko Konsantre Toplam:YRB = 42.760,07 $ + 121.095,38 $ = 163.855,45 $,YRB = 163.855,45 $ x 23,79 TL/$ = 3.898.121,16 TL [KDV (%20) Hariç],YRB = 3.898.121,16 TL x 1,2 (%20 KDV) = 4.677.745,39 TL (KDV Dahil) olduğu hususlarının belirlendiği anlaşılmaktadır.Davalı vekilinin itirazı üzerine bu defe bilirkişi kuruluna metalurji&mal.müh.böl.öğr.üyesi bilirkişi Prof.Dr.H.......... da eklenerek aynı bilirkişi kurulundan alınan 23/09/2025 tarihli ek rapor da ise; 22.05.2025 tarihli (Kök) Bilirkişi Heyet Raporu’nun, dava konusu 2023 yılı Royalty Bedeli ödenmesine ilişkin detaylı bir şekilde gerekçeleri ile birlikte gerekli değerlendirmelere yer verilmiş ve sonucunda da uygun parametrelerin kullanılmış olması suretiyle gerekli hesaplamaların doğru şekilde yapılmış olması göz önüne alındığında, uygun ve yerinde olduğu, dolayısıyla da rapor sonucunun aynen muhafaza edildiği ve değişmediği, sonuç olarak davacının davaya konu sözleşme kapsamında davacının davalıdan 2023 yılına ilişkin olarak 4.677.745,39 TL (KDV Dahil) royalty bedeli talep etme hakkının bulunduğunun belirlendiği anlaşılmaktadır.Yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; davanın, maden ruhsatı devir sözleşmesinden kaynaklanan royalty bedeli istemine ilişkin olduğu, taraflar arasında akdedilmiş olan 13.07.2021 tarihli “Maden Ruhsatı Devir Sözleşmesi” hükümleri göz önüne alınarak kök raporun 7. bölümünde yapılmış olan değerlendirmelere ve hesaplamalara göre, davalı firma (...) tarafından davacı firmaya (...), özetle; davaya konu 2023 yılı dönemi için anılan sözleşmenin 4.2. maddesi hükmü gereği ve 5.3.2. maddesinde belirtilen ve az yukarıda detaylı olarak açıklanan yöntemle yapılacak hesaplamaya göre, üretim payının (royalty) ödenmesi gerektiği, alınan bilirkişi raporu ve ek raporu ile; işletme faaliyet raporları da dikkate alınarak; anılan sözleşmenin 5.3.3. maddesinde yer verilmiş hesaplama yöntemi ile yapılmış olan hesaplamalara göre, 2023 yılı dönemine ilişkin Yıllık Royalty Bedeli (YRB) tutarının (her iki saha ve cevher için); Bakır Konsantre: YRB= 441,48 Ton (P2) x 1.614,27 $/Ton (RBF) x 0,06 = 42.760,07 $,Çinko Konsantre: YRB= 1.579,70 Ton (P2) x 1.277,62 $/Ton (RBF) x0,06 = 121.095,38 $,Bakır + Çinko Konsantre Toplam:YRB = 42.760,07 $ + 121.095,38 $ = 163.855,45 $,YRB = 163.855,45 $ x 23,79 TL/$ = 3.898.121,16 TL [KDV (%20) Hariç],YRB = 3.898.121,16 TL x 1,2 (%20 KDV) = 4.677.745,39 TL (KDV Dahil) olduğu hususlarının belirlendiği anlaşılmakla, davacının talebi de dikkate alınarak, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre davacının 2023 yılı için toplam 4.675.042,62 TL royalty bedeli talep hakkının bulunduğu sonuç ve kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilip aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Açıklanan nedenlerle;1-Davanın KABULÜ ile, toplam 4.675.042,62 TL'nin temerrüt tarihi olan 24/07/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,2-Alınması gerekli 319.352,16 TL harçtan peşin alınan 79.838,05 TL harcın mahsubu ile bakiye 239.514,11 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,3-Davacı tarafından yatırılan 79.838,05 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 628.254,69 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,5-Davacı tarafından yapılan 18.147,50 TL (bilirkişi ücreti, posta gideri vs. olmak üzere) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,6-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde taraflara İADESİNE,7-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... BAM'da itiraz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/12/2025