İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde, bir işletme devri sonrasında davacının uzun süredir kullandığı markanın davalı tarafından kötü niyetle tescil edilmesi iddiasıyla açılan marka hükümsüzlüğü davası.
Özet: Davacı, uzun yıllardır kullandığı ve kendi yarattığı "..." markasının bir işletmesinin devri esnasında, marka haklarını devretme niyeti olmamasına rağmen, eski çalışanının eşi olan davalı tarafından kötü niyetli bir şekilde kendi adına tescil ettirildiğini iddia ederek markanın hükümsüzlüğünü talep etmiş; davalı ise işyerini yasal yollarla ve bedeli karşılığında devraldığını, markayı da yine yasal süreçlerle kendi adına tescil ettirdiğini ve davacının haksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
T.C.
İZMİR FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ ESAS NO : 2026/29 EsasKARAR NO : 2026/63DAVA : Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 30/12/2021KARAR TARİHİ : 07/05/2026Davacı vekili tarafından 30/12/2021 tarihinde davalı aleyhine açılan dava, mahkememizin esas defterine kaydedilmiş olup, yapılan açık yargılaması sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 2016 yılından bu yana unlu mamul ve şarküteri sektöründe faaliyet göstermekte olduğunu, ticaret hayatına başladığı günden bu yana “...” ismini kullanmakta olduğunu markalaşma adına 2019 yılının Nisan ve Mayıs aylarında reklam ajansı ile marka tasarım sürecine girmiş olduğunu Bahsi geçen marka için tasarlanan logo ile tabela, giydirme, marka etiketi vs. Üretilmiş olduğunu, Daha sonra "... Şarküteri" ismiyle hem...Mahallesi ... Çiğli/İzmir hem de ... Mahallesi ...Cad. No:... Konak/İzmir adreslerinde faaliyet göstermeye başlamış olduğunu, ... Mahallesi... Cad. No:... Konak/İzmir adresinde açılan şarküteri dükkanının dükkan giydirmeleri, tabela ve ürün etiketleri kendi yaratımı olan "..." ismi ve logosuyla yapılmış olduğunu, Bir süre şarküterinin işletmesini kendi sağlayan müvekkil daha sonra yoğun ticari hayatı nedeniyle söz konusu adresteki şarküteriyi işletilmek üzere... isimli davalının da eşi olarak bilinen eski çalışanına devretmiş olduğunu, Müvekkilinin yalnızca ticari anlamda dükkan devri yapmış olduğunu hiçbir şekilde marka kullanımına ilişkin haklarını devretme niyetinde olmamış olduğunu, Eski çalışanı ile şifahen yaptığı konuşmalarda da en kısa sürede marka ve logo içerikli tüm ürünlerin ve tabelaların söküleceğinin beyan edilmiş olduğunu, Davalı tarafın senetleri kefil sıfatıyla imzalamış olduğunu, Bu hususun taraflar arasındaki ticari ilişkinin varlığını kanıtlayacak olduğunu, Müvekkilinin kendi yarattığı bu marka ile ticari faaliyetlerini genişletmeye devam etmiş olduğunu, yine ...ismi ile ... Mah. İzmir ...adresinde restoran işletmesine başlamış olduğunu, bu marka ve isim ile çeşitli ticari faaliyetlere girişmiş, bu isimle yılarca nam salmış olduğunu, Müvekkilinin ticari hayatının yoğunluğu ve markasının son halini oluşturabilmek adına henüz marka tescili sağlamamış olduğunu, şarküteri işletmesini sağlayan davalının şifahen müvekkilinin marka tescilini haksız ve kötü niyetli olarak 18.11.2019 tarihinde markayı kendi adına tescil ettirmek üzere başvurmuş olduğunu, müvekkilinin yaratımı olan markanın 24.04.2020 tarihinde davalı adına tescil olunmuş olduğunu Davalı tarafın, dava konusu marka ve logonun müvekkiline ait tasarımı ve yaratımı olduğunu bilmekte olduğunu, Müvekkilinin Eylül 2020 tarihinde kendi markasını kendi adına tescil ettirmek istediğinde davalının itirazı ile karşı karşıya kalmış olduğunu, 43 Sınıf Kodu Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri türünden markasını tescil ettirememiş olduğunu belirterek, markanın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın dilekçesinde de kabul ettiği gibi, ... Cad. No:... Kahramanlar İzmir adresindeki Şarküteriyi 2019 yılı ekim ayında, davalı müvekkiline devretmiş olduğunu, Devir bedelinin bir kısmının nakit bir kısmının da dava dilekçesi ekinde sunulan senetlerle ödemiş olduğunu, ... Cad. ... adresindeki Şarküterinin, satın alındığı tarihten beri, müvekkili tarafından işletilmekte olduğunu, Müvekkili işletmeyi devraldıkatan sonra,İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı almak için Konak Belediyesine,... ismini tescil ettirmek için de, Türkiye Patent Ve Marka Kurumu'na müracaat etmiş olduğunu, bu başvuruları sonucunda, önce Konak Belediyesinden,... ünvanı ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını almış, işlemler tamamalanınca da Marka ve Tescil Belgesini almış olduğunu, Müvekkili bir süre sonra davacının, Çiğli ilçesindeki Lokanta niteliğindeki işyerinde, kendi adına tescilli olan markasını kullandığını öğrenerek, kullanmaması konusunda, davacıyı uyarmış olduğunu, müvekkilinin tescilli markasını kullanmaması uyarısını alan davacının, markayı kullanmaya devam edebilmek amacıyla bu davayı açmış olduğunu, Davacının, işletmeyi müvekkilinin eşine devrettiği iddiası gibi diğer iddialarının da, doğru olmadığını, Markanın uzun yıllardır davacı tarafından kullanılmış ve tanınmış olduğu iddiasının doğru olmadığını, müvekkilinin marka kullanımının kötü niyetli olmadığını, TTK 49. Maddesine göre, Ticaret unvanının işletmeden ayrı olarak başkasına devredilemeyeceğini, hakkı kötüye kullananın müvekkili değil, davacı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. BİLİRKİŞİ RAPORU: Bilirkişi raporunda özetle; Senetlerin tanzim tarihi olan 03.10.2019 tarihinde henüz işbu davayla hükümsüzlüğü talep edilen markanın tescili için marka başvurusu yapılmadığı ve o tarih itibariyle “...” ibaresinin işletme adından ibaret olduğu, Dosya kapsamında ....nin Esnaf ve Sanatkar Odası'na kaydına ilişkin belge yer aldığı dikkate alındığında, davacının ...ahallesi ...Cad. No.... Konak İzmir adresinde bulunan şarküteriyi işletilmek üzere...a devretmesine ilişkin olarak, TTK m.11/3'ün uygulanma yeri olmadığı kabul edildiğinde, işyerinin devriyle birlikte işletme adı niteliğindeki “... ibaresinin de devredilmemiş olduğu, Davacının “...” ibaresine ilişkin kullanımlarının davalının hükümsü; talep edilen marka başvurusundan öncesine dayandığı, iki ayrı lokasyondaki işyerinde aynı ibarenin kullanılmış olmasının; markanın ihdas ve istimal edildiğinin, bir başka deyişle SMK m.6/3 kapsamında markanın gerçek hak sahipliğinin göstergesi olarak kabul edilebileceği, Davacının “81 vilayet şarküteri” ibaresini işletme adı olarak, 47.29.01 “Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda süt ve süt ürünleri perakende ticareti”, 47.21.03 “Belirli bir Mala tahsis edilmiş zeytin perakende ticareti”, 47.29.11 “Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda yumurta perakende ticareti”, 46.31.05 “Zeytin (işlenmiş) toptan ticareti”... kodlarına ilişkin olmak üzere keza “Depo, gıda satış ve diğer perakende faaliyetler” için kullandığı , davalının hükümsüzlüğü istenilen markası, 29, 30 ve 35.sınıflarda yukarıda marka bilgilerinde belirtilen emtia ve hizmetler kapsamında korunduğu ve bu kapsamda mal ve hizmetlerin benzerliği incelemesinde, davacı kullanımlarıyla davalının tescilli markasının 29 ve 30.sınıfındaki mallar ile 35.sınıf altında bu sınıflardaki mallarla ilgili olarak ve “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için biraraya getirilmesi hizmetleri” kapsamında ayniyet/benzerlik olduğu, Davalının, davacının daha önceden kullandığı “...” ibaresinin aynısına ilişkin olarak marka başvurusunda bulunduğu, davacının kötüniyetli olup olmadı takdiri Sayın Mahkeme'ye ait olduğu beyan etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava markanın hükümsüzlüğü davası olup SMK hükümleri uygulanacaktır. Davalı adına tescill... numaralı "... ibareli markanın SMK 6/3 ve 9'daki nispi ret koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktalarında uyuşmazlık toplanmakta olup, yapılan yargılama sonucunda mahkememizce verilen kararın İzmir... Hukuk Dairesinin...Karar sayılı ilamında özetle; TTK 11/3 uyarınca ticari işletmenin devrinin yazılı olarak yapılmasının sözleşmenin kurucu unsur olması ve somut olayda ticari işletmenin devri için yapılan yazılı bir sözleşmenin bulunmaması nedeniyle TTK'nın 11/3 maddesinin somut olayda uygulanma imkanın bulunmamasına karşın mahkemece çelişkili gerekçeyle TTK 11/3 Maddesi uygulanmış olması davacının SMK 6/3'teki sebebin davacının lehine gerçekleşip gerçekleşmediği tartışılmadan karar verilmesi kaldırma gerekçesi olarak belirtilmiş olup kaldırma kararı kapsamında da yapılan yargılama sonucunda; Davaya konu edilen ... numaralı markanın 29,30 ve 35. Sınıflarda tescilli olup hukuki korumasının devam ettiği TPMK ve İnternet sitesindeki kayıt ile anlaşılmıştır. SMK 6/3. maddesinde "Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir." Davacının önceye dayalı kullanımını ilişkin delil listesinde sunulan 16/08/2019 Esnaf ve Sanatkarlar Sicil Tasdiknamesi ... Mahallesi ... çiğli/İZMİR iş yeri adresin belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda süt ve süt ürünleri perakende ticareti belirli bir mala tahsis edilmiş zeytin perakende ticareti, belirli bir mala tahsis edilmiş yumurta perakende ticareti, zeytin (işlenmiş) toptan ticareti olmak üzere "81 Vilayet Şarküteri" iş yeri unvanı ile tasdik edildiği, yine 19/08/2019 tarihli Konak Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü işletme kayıt belgesinin ... Mahallesi Akıncılar Caddesi No: ... Konak/İZMİR adresi davacı adına (Depo, Gıda Satış ve Diğer Perakende Faaliyetleri) için tanzim edilen belgelerin bulunduğu dosyaya sunulan faturalarda 25,26,28 ağustos 2019 tarihlerini içerdiği "..." akıncılar caddesi no: 45/a Kahramanlar/KONAK/İZMİR temel gıda satışının yapıldığı 23 Ağustos 2019 tarihinde mantilla gıda ... Ltd. Şti. Şirketine, ... Şarküt olarak nakit ödeme yapıldığı yine bu firma için faturalar düzenlendiği 03/08/2019 tarihinde... ismiyle tespo tüketim a.ş'den muhtelif gıda alımları yaptığı dosyada bulunan dükkan cephe tabela ve camekan görsellerinde...i ve 27 mayıs 2019 tarihli bilgisayar ekran görüntüsüne ait delillerin bir bütün olarak değerlendirildiğinde davaya konu edilen markanın başvuru tarihi olan 18/11/2019 tarihinden önce davacı tarafça markanın ciddi yoğun şekilde kullanıldığı dolayısıyla SMK 6/3'te düzenlenen nispi ret koşulunun oluştuğu kanaati hasıl olmuştur. SMK 6/9 Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir. SMK 6/9 bakımından yapılan değerlendirmede kötü niyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilecektir. Kötü niyete ilişkin değerlendirme her somut olayın özelliğine göre belirlenmesi gerekmekte olup, başkasının markasına haksız yere faydalanmak, yedeklemek, marka ticareti yapmak, şantaj vb. Fikir ve eylem içinde davranışlar sergilenebilir. Davacının dava dilekçesinde kötü niyete ilişkin davalının eşi olan ve eski çalışanı dükkanın devrinin yapıldığı marka kullanımına ilişkin devretme niyetinde olmadığı geçmişteki ticari ilişkilerin olduğu davalı tarafça da bu durumun bilindiği iddiası tek başına kötü niyetin varlığı bakımından yeterli olmayıp daha somut bilgi ve belgelere dayanmadığından kötü niyetin koşulları gerçekleşmediği kanaati hasıl olmuştur.Dosyadaki tüm bilgi ve belgeler ve alınan bilirkişi raporu kapsamında ve İzmir 11. Hukuk Dairesinin kaldırma kararı kapsamında davacının davasının SMK 6/3'te düzenlenen nispi ret koşulu oluştuğundan davacının davasının kısmen kabulüne dair aşağıda belirtir şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklanacağı Üzere1-Davacının davasının kısmen kabulü ile, davacı adına tescilli... markanın SMK 6/3 deki koşulu gerçekleştiği kanaati hasıl olmakla 29. Sınıfta yer alan "her nevi işlenmiş et ürünleri, zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler, bitkisel kaynaklı sütler: süt ürünleri (tereyağı dahil) yenilebilir bitkisel yağlar, kurutulmuş konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş, her türlü meyve sebzeler, salçalar, yumurtalar, yumurta tozları ile başlayıp salçalar ile biten yumurtalar, yumurta tozları, 30. Sınıfta "makarnalar, mantılar, erişteler. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar, 35. Sınıfta yer alan müşterilerin malları elverişli şekilde görmesi ve satın alınması için ... Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (Tereyağı) dahil. Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş salamura edilmiş her türlü meyve sebzeler, salçalar, yumurtular, yumurta tozları, makarnalar, mantılar, erişteler. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Sınıfları bakımından kısmen hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, 2-Kötü niyete ilişkin koşul gerçekleşmediğinden tüm sınıflar bakımından talebin ise reddine, 3-Alınması gereken 732 TL harcın davacı tarafından yatırılan peşin 59,30 TL harçtan mahsubu ile eksik 672,70 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 59,30 TL harcın davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,6-Davacı duruşmada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT.'ne göre hesap ve takdir edilen 55.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Davalı duruşmada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT.'ne göre hesap ve takdir edilen 55.000 TL (Tüm Sınıflar Bakımından Red) vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,8-Davada kabul/ red oranını takdiren %60'e - %40 olduğuna yargılama giderlerinin yanlar arasında bu orana göre pay edilmesine,9-Davacı tarafından yapılan toplam 2.410,25 TL yargılama giderinin kabul/ret oranına göre %60'si olan 1446,15 TL'nin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine, kalan yargılama giderinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,10-Davalı tarafından yapılan toplam 3.011,50 TL yargılama giderinin kabul/ret oranına göre %40'ı olan 1.204,60 TL'nin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine, kalan yargılama giderinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına,11-Kalan ve kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili yanlara iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı ve gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren 2 hafta süre içinde, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf yasa açık olmak üzere, mahkememizce yapılan açık yargılama neticesinde verilen karar usulen okunup anlatıldı. 07/05/2026Katip ...E imza Hakim ...eimza