Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazası kaynaklı araç değer kaybı ve mahrumiyet bedeli talepli haksız fiil tazminat davasının gerekçesi.
Özet: Davalının tam kusurlu olduğu trafik kazası nedeniyle araçta oluşan değer kaybı ve ikame araç bedeli talebiyle açılan tazminat davasında; davacı, aracının hasarlanması sonucu değer kaybı ve onarım süresince oluşan araç mahrumiyeti bedelini talep ederken, davalı sigorta şirketi yetki, zamanaşımı ve taleplerin poliçe teminatı dışında kaldığını savunmuştur; bilirkişi raporu, davalıyı kazada %100 kusurlu bulmuş ancak aracın önceki benzer hasarları nedeniyle değer kaybı oluşmadığını belirtmiş, bununla birlikte makul onarım süresi olan 10 gün için ikame araç bedelini hesaplamış ve mahkeme bu raporu delil olarak kabul etmiştir.

T.C.

ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/214 Esas
KARAR NO : 2026/545
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/03/2025
KARAR TARİHİ : 17/06/2026
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde ...'in, sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ... Kavşağına doğru ... ... Bulvarı üzerinde seyir halindeyken, önünde seyir halinde olan müvekkiline ait... plakalı araca arkadan çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, sigortalı... plakalı araç sürücüsünün kazada tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kaza sonrasında müvekkilinin aracına ilişkin olarak ekspertiz raporu alınmış ve rapor neticesinde tadilatı yapılan, müvekkiline ait ... plakalı araçta KDV dahil toplam ... -TL hasar oluştuğunu, müvekkilin, aracın ilk sahibi olup ve bu zamana kadar aracın tüm bakımlarını zamanında ve yetkili servisinde yaptırdığını, ancak anılı kaza sonrasında aracın arka kısmında büyük hasar meydana geldiğini, kaza sebebi ile müvekkilinin sigorta şirketi ile iletişime geçmesi, ekspertiz raporu tanzimi ve aracın onarım süresi boyunca müvekkilinin araç ihtiyacının doğduğunu, müvekkiline ikame araç temin edilmek zorunda kalındığını, tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla araçta oluşan şimdilik ... TL değer kaybı bedelinin; ... TL ikame araç bedelinin davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet alacağının davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle yetki ve zaman aşımı itirazında bulunduklarını beyanla; davacının hak ve alacağının bulunmamakta olup davanın reddinin gerektiğini, araçta aynı bölge hasarı bulunduğundan başvuran yanın taleplerinin reddinin gerektiğini, müvekkili şirket tarafından davacı yana ait aracın hasara ilişkin tüm zararının karşılandığını, araç mahrumiyet bedeli ve çekici masrafı talebinin ZMMS teminat kapsamında yer almadığını, müvekkili şirketin bu talebe yönelik herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını belirterek açılan haksız davanın müvekkili yönünden reddini savunmuştur.
Diğer davalı ... tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Davalı sigorta şirketine yazılan müzekkere cevap verilmiştir.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.
... ... şirketine yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.
Mahkememizce diğer eksiklikler tamamlanmıştır.
Mahkememizce konusunda uzman bilirkişilerden rapor aldırılmış ve raporlar mahkememizce serbestçe değerlendirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, haksız fiil niteliğindeki trafik kazası nedeniyle açılan değer kaybı ve araç mahrumiyetine dair maddi tazminat istemine ilişkindir.
Davanın niteliği gereği Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak dava konusu aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığına ilişkin tüm bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Davalı sigorta şirketine, müzekkere yazılarak sigorta poliçesi ve hasar dosyası getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Sistem sorgulaması yapılarak davacıya ait aracın kasko sigortacısı ve trafik sigortacısı şirketlere ilişkin rapor dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce kusur oranlarının tespiti ile şartları oluşmuşsa davacının talep edebileceği değer kaybı tazminatının ve araç mahrumiyet bedelinin belirlemesi için dosyamız bir adli trafik-makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş;
Bilirkişi ... tarihli raporda özetle; "gerçekleşen kazada davacının kusurunun bulunmadığı, davalının %100 kusurlu olduğu, dava konusu aracın 9 adet kazasının bulunduğu ve ... ve ... tarihli kazaların aynı bölgeden olduğu ve onarım gördüğü tespit edildiğinden değer kaybının bulunmadığının tespit edildiği ve aracın makul onarım süresinin 10 gün gün, kira bedelinin ise amortismanların düşülmesi ile ... TL olduğu" hususlarında görüş bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosyada alınan raporun dosya kapsamı ile uyumlu olduğu ve mahrumiyet ve değer kaybı hesabının da mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli, yasaya ve oluşa uygun olduğu anlaşılmakla, bilirkişi raporuna itirazların reddine karar verilmiştir.
Davacı taraf, dava değerini, tamirde geçen süre (araç mahrumiyet) bedelini ... TL olarak arttırarak harcını yatırmıştır.
Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1 maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Yargıtay 4. Ve 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları dikkate alınarak araç değer kayıpları için kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmektedir. (Yargıtay 4. H.D'nin 16/11/2020 tarih, 2019/5555 Esas ve 2020/7040 Karar; 29/09/2021 tarih 2021/16438 Esas, 2021/5771 Karar; Yargıtay 17. HD. 16/11/2020 2019/5555 Esas, 2020/7040 Karar)
Davacının, aracından makul tamir süresi boyunca mahrum kaldığı ve en az araç kira parası kadar zarara uğradığı dosya kapsamından anlaşılmakta olup, bu yöndeki zararın da tazmin edilmesi gereklidir (Bkz: Yargıtay 17.HD.nin 08.12.2016 tarih ve 13531/11340 sk.). ZMMS Genel Şartlarına göre gerçek zarar kapsamında olmayan ve dolaylı zararlardan kabul edilen araç mahrumiyet zararının davalı sigorta şirketinden talep edilmesi mümkün değildir (Yargıtay 17. HD.nin 19.04.2018 tarih ve 5631/4390 sk.).
Bu itibarla, dosya kapsamında bulunan deliller ile mahkememizce alınan bilirkişi raporu hep birlikte incelenip değerlendirildiğinde; davalı ile davacının sevk ve idaresindeki araçların karıştığı hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, kazada davacının kusurunun bulunmadığı, davacıya ait aracın değer kaybının dava konusu aracın 9 adet kazasının bulunduğu ve... ve ... tarihli kazaların aynı bölgeden olduğu ve onarım gördüğünden oluşmadığı, dava konusu aracın makul onarım süresinin 10 gün olduğu, bu süreçte aracı kullanamamaktan kaynaklı davacı zararının ... TL olduğu tespit edilmiş ve mahkememizce kabul edilmiştir.
Buna göre, davacının araç mahrumiyet bedeline ilişkin talebi davalı ... bakımından kabul edilmiş, değer kaybı talebi reddedilmiştir.
Faiz başlangıcı yönünden; davalı ... yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsiline dair davanın kabulü yönünde hüküm kurulmuştur. Davalı tarafa ait sigortalanan aracın hususi nitelikte olduğu gözetilerek yasal faize hükmedilmiştir. Açıklanan gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Davadan önce arabulucuya başvurulduğu görülmekle, Bakanlık bütçesinden karşılanan arabulucu ücretinin kimden tahsil edileceğine dair;
Antalya BAM 13. HD'nin 2025/383 esas, 2026/65 karar sayılı ilamı ile Ankara BAM 26. HD'nin 2025/546 esas, 2025/876 karar sayılı ilamı uyarınca, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18. fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı, yine davalı sürücü/işleten hakkındaki davanın 6098 sayılı TBK'nin 49 ve devamı maddeleri uyarınca haksız fiil hükümlerine dayalı olarak açıldığı ve davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu, davalı sürücü/işleten yönünden arabuluculuk dava şartı bulunmadığı, bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalılara yükletilemeyeceği gözetilerek, arabuluculuk ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına dair karar vermek gerekmiştir.
Açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; DAVANIN KISMEN KABULÜNE;
1-Değer kaybı isteminin reddine,
2-Araç mahrumiyet bedeli olarak ... TL maddi tazminatın davalı ...'den kaza tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte işbu davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harçtan peşin olarak yatırılan ... TL ve sonradan tamamlanan ... TL olmak üzere toplam ... TL harcın mahsubu ile eksik kalan ... TL harcın davalı ...'den alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacı tarafça dava açılışta yatırılan ve sonradan tamamlanan toplam ... TL harcın davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi ücreti gideri vb. yargılama gideri toplamı ... TL'nin; davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan ... TL'sinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalılardan ... Sigorta A.Ş. Vekili kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
8-Arabuluculuk faaliyeti nedeniyle sarf edilen ... TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/06/2026
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza