Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin, santral inşaat sözleşmesinden kaynaklanan gecikme cezası, üretim kaybı ve bakım hizmet bedeli alacağı davasına ilişkin istinaf sonrası yargılama kararı.
Özet: Bu alacak davası, taraflar arasında imzalanan enerji santrali kurulum sözleşmesi kapsamında davacının, davalının yükümlülüklerini yerine getirmemesi sonucu oluşan gecikme cezası, üretim kaybı ve bakım hizmet bedeli taleplerine ilişkindir; davacı, davalının 112 günlük geçici kabul gecikmesi nedeniyle sözleşmedeki şartlar uyarınca 5.000 USD gecikme cezası, 5.000 USD üretim kaybı ve 50 TL bakım bedeli talep ederken, davalı ise borcun doğması için gerekli koşulların oluşmadığını, eserin rezerv konulmadan kabul edildiğini, teslimin 20/12/2017 tarihinde yapıldığını, temerrüt koşullarının oluşmadığını ve bakım yükümlülüğünün yerine getirilememesinde davacının kusurlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir; mahkeme, önceki ret kararının kaldırıldığını belirtmiş ve geçici kabulün 03/04/2018 tarihli olmakla birlikte tutanaklarda tesisin 20/12/2017de tamamlandığı ve eksiksiz teslim edildiğinin anlaşıldığını ifade etmiştir.
T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/447 Esas - 2025/744 Karar
Türk Ulusu Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye YetkiliANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARARESAS NO : 2024/447 EsasKARAR NO : 2025/744DAVA : ALACAKDAVA TARİHİ : 02/12/2019KARAR TARİHİ : 11/11/2025YAZIM TARİHİ : 13/11/2025 Mahkememizde açılan Alacak davasının yapılan yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA :Davacı vekili ; Taraflar arasında 14/08/2017 tarihinde santral yeri ... olan ... santralleri için ... imzalandığını, sözleşme ekinde bulunan sorumluluk tablosunda tarafların sorumluluklarının açık biçimde belirlendiğini, davalı şirketin sözleşmenin 7.3, 7.10 maddelerinde yazılı yükümlülüklerini ile sözleşme ile kararlaştırılan sürede üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediğini, süre geçtikten sonra geçici kabul işlemini yapabildiğini, gecikilen sürenin 112 gün olduğunu, sözleşmenin 9. maddesine göre geç teslimden kaynaklanan gecikme cezasının, gecikmeye bağlı olarak yapılamayan üretimden kaynaklanan üretim kaybının ve davalı tarafından sözleşme kapsamındaki açık hükme rağmen gerekli bakım onarım hizmetinin verilmemesi nedeniyle de bakım hizmet bedelinin davalının ödenmesinin gerektiğini belirterek 5.000 Amerikan doları gecikme cezası, 5.000,00 Amerikan doları üretim kaybı ile 50,00 TL bakım hizmet bedelinin davalıdan temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte karar verilmesini iskemiştir. YANIT :Davalı vekili ; Borcun doğumu için kararlaştırılan geciktirici koşulun gerçekleşmediğini, cezai şart talebine ilişkin sürenin eser sözleşmesinin akdedildiği tarihten başlatılmasının hatalı olduğunu, doğmuş bir teslim borcu ile ifanın iş sahibi tarafından talebinin bulunmadığını, kabul tutanaklarına göre davacı iş sahibi tarafından ifanın cezai şart alacağı saklı tutulmaksızın kabul edildiğini, cezai şart talebinin yerinde olmadığını, eseri teslim borcunun doğmadığını, temerrüt şartlarının gerçekleşmediğini, eserin dava dilekçesinde belirtilen tarihten önce 20/12/2017 tarihinde teslim edildiğini, üretim kaybına ilişkin talebin yüklenicinin kusurunun ispatlanması şartı ile ve cezai şartı aşan kısımla sorumlu olarak hesaplanabileceğini, üretim kaybı talebinin de bu nedenle yerinde olmadığını, sözleşme kapsamında yer alan bakım onarıma ilişkin işlemlerin sözleşme dışı üçüncü şahıs ... tarafından hazırlanan şartnameye göre yapılmasının gerektiğini, gerek davacı şirket tarafından gerekse dava dışı ... tarafından davalıya teslim edilen bir şartnamenin bulunmadığını, bakım onarım işleminin talep üzerine yapılabileceğini, davalı şirket işçilerinin talep olmamasına rağmen bakım onarım için sözleşme konusu işin yapıldığı yere gittiğini, ancak içeriye alınmadıklarını, bu hususta davacıya ihtarname gönderildiğini, diğer yerlere ilişkin düzenlenen bakım onarıma ilişkin faturaların davacı tarafından iade edildiğini, bakım onarım borcuna ilişkin talebin de yerinde olmadığını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER :-14.08.2017 tarihli sözleşme, -... kayıtları,-... bakım onarım şartnamesi,-Banka kayıtları,-Ticaret sicili kayıtları,-Arabuluculuk belgeleri, -Bilirkişi raporu.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Davadaki talep, taraflar arasında imzalanan eser sözleşmesi kapsamında gecikme cezası, üretim kaybı ve bakım onarım bedelinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.Daha önce yapılan yargılama sonucu Mahkememizin 02/12/2019 Tarih, ... sayılı kararı ile davanın reddi karar verilmiş, bu karar davacının istinaf talebinin kabulü sonrası ... Dairesinin 20/05/2024 tarih, ... sayılı KALDIRILMASINA karar verilmiştir.... Şirketi tarafından dosyaya gönderilen davaya konu ...'lere ilişkin tüm yazışmalar ile geçici kabul tutanaklarının incelenmesinde, taraflar arasındaki sözleşmeye konu tüm santrallere ilişkin geçici kabul tarihinin 03/04/2018 olduğu, düzenlenen geçici kabul tutanaklarında tesisin bitirildiği tarihin 20/12/2017 olarak belirtildiği, ayrıca eksik ve özür görülmediğine ilişkin beyanın bulunduğu anlaşılmıştır.Taraflar arasında 14/08/2017 tarihinde imzalanan ... Sözleşmesinin incelenmesinde, davacının işveren (yatırımcı), davalının ... olduğu, sözleşmenin ... santrallerinin mühendislik, satın alma, mobilizasyon, inşaat işleri, mekanik ve elektrik montaj işleri ve devreye alma, demobilizasyon işlerine ilişkin olduğu, sözleşmenin 5.2 maddesi ile işin süresinin 120 gün olarak belirlendiği, 9. maddesi ile iş süresinin aşılması halinde her gün için MWp başına 100,00 Amerikan doları gecikme cezası ödenmesinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin 17 madde ve eklerinden oluştuğu anlaşılmıştır.Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin İşe başlama başlıklı 5.1 maddesi "Yatırımcılar, ... ve ... tarafından iş emri sözleşmesinin (bundan böyle "İş Emri Sözleşmesi" ya da "..." olarak anılacaktır.) imzalandığı tarihte tarafların tüm sorumlulukları ve fiili yapıma dair tarafların hak ve yükümlülükleri başlar." hükmünü, İşin süresi başlıklı 5.2 maddesi "İşin süresi, iş emri sözleşmesinin imzalanmasından itibaren madde 15'de belirtilen mücbir sebepler hariç olmak üzere 120 (yüzyirmi) gündür." hükmünü, Gecikme cezası başlıklı 9. maddesi "İşin bitiş tarihinin belirtilen iş süresini aşması durumunda ... her gün için MWp başına yüz (100) USD gecikme cezası ödeyecektir." hükmünü, Bakım onarım başlıklı 13.3 maddesi "...'in bakım ve onarım hizmeti ... kabulünden sonraki ilk 2 (iki) yıl süre ile ... tarafından verilecektir. İçermektedir. ... ...'in bakım ve onarım hizmetlerini ... tarafından hazırlanmış olan bakım ve onarım şartnamesine uygun olarak yapacaktır." hükmünü, içermektedir.Dosya kapsamına ... Şirketi tarafından CD içerisinde gönderilen belgelerin incelenmesinde, davacı şirket ile dava dışı ... Şirketi arasında 18/06/2018 tarihinde davacı ile davalı arasında imzalanan eser sözleşmesi kapsamında yapılmasına karar verilen ... yönelik olarak Lisanssız Elektrik Üreticileri İçin Dağıtım Sistem Kullanım Anlaşmasının imzalandığı, sözleşmenin 19 maddeden oluştuğu, tarafların hak ve yükümlülüklerinin açıklandığı, yorum gerektiren hallerde hangi hükümlerin uygulanacağının belirlendiği, Yürürlüğe girme başlıklı 19/1. maddesinin "Bu anlaşma, kullanıcının teminatları verdiği tarihte yürürlüğe girer." hükmünü içerdiği, davacı şirket tarafından 25/05/2018 tarihinde sözleşme kapsamındaki teminata ilişkin olarak teminat mektubunun sunulduğu ve böylelikle sözleşmenin yürürlüğe girdiği anlaşılmıştır. Davanın konusu; Taraflar arasında imzalanan enerji santralleri mühendislik ve tedarik yapım sözleşmesi kapsamında, ... davalı şirketin yükümlülüklerini tam ve eksiksiz olarak zamanında yerine getirip getirmediği, davacının geç teslime dayalı gecikme cezası, üretim kaybına dayalı tazminat ile bakım ve onarım taahhüdünün yerine getirilmemesine dayalı tazminat alacağı hakkının doğup doğmadığı, doğdu ise miktarının tespitinden ibarettir. Yargılama sürecinde tarafların gösterdiği deliller toplanılmış, bu kapsamda; taraflar arasında imzalanan Güneş enerjisi mühendislik, tedarik ve yapım ... sözleşmesi, dava dışı ...'ın düzenlediği geçici kabul tutanakları karşılıklı ihtarnameler, dava dışı ... tarafından sistem kullanım yazışmaları ve faturalar ile davalılara ait abone bilgileri, taraflar arasındaki mail yazışmaları, ... çalışanlara dair ... hizmet dökümleri dosyaya temin edilmiş, mahkememizce atanan bilirkişi heyetinden 24/03/2025 tarihli asıl ve itiraz üzerine ek bilirkişi raporu alınmıştır. Davacı şirket, davalı ... şirketin işi geç teslim ettiğini ve bu nedenle gecikme cezası ödemesi gerektiğini, üretim kaybı nedeniyle ayrıca oluşan zararı karşılaması gerektiğini ve sözleşme kapsamında üstlendiği bakım hizmetini yerine getirmemesi nedeniyle tazminat ödemesi gerektiğini iddia etmektedir. Davacı şirket ile davalı arasında 14/08/2017 tarihinde sözleşme düzenlenmiştir. Bu sözleşmeye göre dava dışı şirket tarafından yapılmış olan mühendislik çalışmaları doğrultusunda güneş enerji santralleri yapılacak ayrıca işletmeye alma işlemleri de tamamlanarak davacılara teslim edilecektir. Tesisler aynı sözleşmede tarif edilmiş ve bütün süreçleri birlikte işletilmiştir. Davalının işe fiilen ne zaman başladığı ve işi ne zaman teslim ettiğini gösterir taraflarca imzalanmış bir belge bulunmamaktadır. Davalı yüklenicinin taahhüdü altındaki ... tesisinin geçici kabulünün ... tarafından 03/04/2018 tarihinde yapıldığı, davalının yapımını tamamlayarak davacı şirketlere teslim ettiği ... ile ilgili olarak davacı şirketlerle dava dışı ... A.Ş. Arasında 18/06/2018 tarihinde sistem kullanım anlaşması imzalanarak santrallerin elektrik üretim sistemine dahil edildiği müzekkere cevaplarından anlaşılmaktadır. Sözleşmenin 5.maddesinde davalı yüklenicinin "iş emri sözleşmesinin" imzalanmasına müteakip 15 gün içinde karşılıklı mutabakatla işe başlayacağı ve iş emri sözleşmesinin imzalanmasından itibaren sözleşmenin 15.maddesinde belirtilen mücbir sebepler hariç olmak üzere 120 gün içinde işi teslim edeceği kabul edilmiştir. Sözleşme hükmü incelendiğinde 120 günlük sürenin başlaması için "iş emri sözleşmesi" düzenlenmelidir. Taraflar arasında iş emri sözleşmesi düzenlenmediğinden 120 günlük sürenin hangi tarihti başladığı ve işin tamamlanma tarihine göre belirlenen sürenin aşılıp aşılmadığının tespiti mümkün değildir. Her iki tarafta tacir olup basiretli davranmakla mükelleftirler. İş süresinin başlangıcı "iş emri sözleşmesi" düzenlenmesine bağlandığı için tarafların öncelikle "iş emri sözleşmesini" imzalamaları ve 120 günlük sürenin bu şekilde başlatılması gerekirken işin fiilen başladığı tarih gözetilerek süre aşımının söz konusu olup olmadığının belirlenmesinin sözleşmeye aykırılık oluşturacağı, davalının iş emri sözleşmesi imzalanmadan önce işe başlamasının henüz işe başlama yükümlülüğü doğmadığı halde taahhüdünü kararlaştırılan tarihte yerine getirmek amaçlı ön hazırlıkları ve bir kısım imalatları yapmak amacıyla olduğu değerlendirildiğinden davacı tarafın bu yöndeki iddiasına itibar edilmeyerek davalının işi geciktirmediği bu nedenle geç teslime dayalı olarak gecikme tazminatı ve üretim kaybı zararının talep edilemeyeceği gibi bunun yanında, Sözleşmenin 9.maddesinde kararlaştırılan gecikme cezasının, ilgili hüküm incelendiğinde TBK.179/2.maddesinde yer alan ifaya ekli ceza niteliğinde olduğunun kabulü gerekmektedir. Davacılar tarafından söz konusu imalat teslim alınırken her hangi bir çekince kileri sürülmediği için TBK.179/2.madde kapsamında davacının artık cezai şart talep edemeyecekleri kabul edilmiştir. Davacının bir diğer bir talebi, ...'ın kabulünden sonraki iki yıl süreyle bakım ve onarım hizmetinin davalı tarafça verileceği, buna rağmen davalının bakım ve onarım hizmeti vermediğine dayalı tazminat istemi olup, sözleşmenin 13.3.2.maddesi incelendiğinde bakım ve onarım hizmetinin ücretsiz yapılacağına dair bir düzenleme olmadığı gibi dava dışı ... tarafından hazırlanacak bakım ve onarım şartnamesinin hazırlanıp davalıya bildirilmesinin gerektiği ve bu koşulunda yerine getirilmediği anlaşıldığından işbu nedene dayalı tazminat talebininde reddinin gerektiği değerlendirilmiş ve neticede tüm talepler yönünden davanın reddine dair aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur, vekalet ücreti hesabında ... Dairesinin ... sayılı ilamında kabul edildiği üzere karar tarihindeki ... açıkladığı efektif satış kur karşılığı esas alınmıştır.HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere; 1-) Davanın REDDİNE,2-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL harçtan, dava açılışında alınan 986,99 TL peşin harcın düşülmesi ile fazla 371,59 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde YATIRANA İADESİNE,3) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin DAVACIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,4-) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,5-) Davalının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,6-) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak İADESİNE,Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin YÜZÜNE KARŞI, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.11/11/2025Katip ... Hakim ...e - imzalıdır e - imzalıdırBu gerekçeli karar güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.