Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi, araç motor arızası sonrası eser sözleşmesinden doğan alacak davasında garanti kapsamı, kullanım hatası ve tazminat taleplerini inceliyor.
Özet: Bu dava, davacı şirketin, yetkili servis tarafından değiştirilen motorun bir yıl içinde tekrar arıza vermesi ve bu arızanın garanti kapsamında değerlendirilmeyip kullanım hatasına atfedilmesi üzerine, aracın tamir bedeli, kiralama masrafı ve ticari kazanç kaybı gibi alacaklarının tahsili amacıyla, motoru değiştiren yetkili servis ile aracın ithalatçısı aleyhine açtığı bir alacak davasıdır; davalılar ise arızanın sürücü kusurundan kaynaklandığını, ithalatçının doğrudan eser sözleşmesinin tarafı olmadığını ve sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmektedir.
T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/295 Esas - 2025/791
T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINAGEREKÇELİ KARARESAS NO : 2024/295 EsasKARAR NO : 2025/791DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 04/05/2024KARAR TARİHİ : 21/11/2025KARAR YAZMA TARİHİ :12.12.2025Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkil şirket adına kayıtlı olan ... şase numaralı ve ... plakalı araçta 2022 yılının Aralık ayında ortaya çıkan motor arızası sebebiyle, 310.126 kilometrede iken 31.12.2022 tarihinde yetkili servis sıfatına haiz davalı ... Şirketi- ... Şubesi tarafından sandık motor değişimi gerçekleştirildiğini, Sandık motorun değişiminden 14.09.2023 tarihine kadar aracın tüm periyodik bakımları yetkili serviste yapıldığını, 14.09.2023 tarihinde normal şartlar altında 7-10 ton yük çekme gücüne sahip araç, belirtilen tarihte 3 tonluk yük ile tamamen düz bir yol olan ... - ... yolunda seyir halinde iken aracın motor arızası vermesi sebebiyle 410.357 kilometrede iken durduğunu, şoför tarafından müvekkil şirket yetkililerine haber verilmek suretiyle aynı gün arıza mahalline en yakın yetkili servis olan dava dışı ... Şirketine çekici ile gönderildiğini, ... motorun 1 yıl garantisi olmasına karşın, davalı ... Şirketi talimatları doğrultusunda dava dışı ... Şirketi tarafından aracın teslim edilmesinden (14.09.2023) yaklaşık 26 gün sonra düzenlenen 10/10/2023 tarihli tutanakta; "... Yapılan kontrolde aracın 407.406 km ve daha sonra 410.352 km motor yağ basınç uyarısı vermesine rağmen dikkat edilmemesinden dolayı arıza vermiştir. Onarım müşteri tarafından kabul edilmediği için yapılmamıştır" şeklinde belirtilmek suretiyle aracın iki defa yağ basınç uyarısı vermesine karşın aracın kullanılmasından ötürü arızanın meydana geldiğini ve bu arızanın kullanım hatasından ötürü gerçekleştirildiğini öne sürerek arızanın garanti kapsamında değerlendirilemeyeceğini belirttiklerini, ... D. İş sayılı dosyası ile arızanın neden gerçekleştiğinin, yağ basınç uyarı lambasının yanıp yanmadığının, onarım bedelinin ne kadar olduğunun vb. tespiti için başvuru yapıldığını, davanın kabulüne, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, araç onarım bedeli için şimdilik 1.000,00-TL’nin, ödeme tarihi olan 15.01.2024 tarihinden işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte, araç kiralama bedeli alacağı için şimdilik 1.000,00-TL'nin son tutanak tarihi olan 26.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte, ticari kazanç kaybı alacağının şimdilik 1.000,00-TL'nin son tutanak tarihi olan 26.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte, delil tespiti dosyasında gerçekleştirilen masraf ve yargılama giderleri için 7.719,95 TL'nin son tutanak tarihi olan 26.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesine, yargılama giderlerinin ve arabuluculuk vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir. CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı ... A.Ş. vekiline ait 19.05.2024 tarihli cevap dilekçesinden özetle: Davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, Diğer davalı yetkili servis ile araçta meydana gelen hasarın onarımına ilişkin bir "eser sözleşmesi" kurulduğunu, Davalı müvekkil şirket ise bu eser sözleşmesinin tarafı olmadığını, Servis hizmetini veren şirkete karşı açılacak olan ayıplı hizmet konulu bir davada, eser sözleşmesi ve ayıplı hizmet iddiası varken, bu firmayı aşarak müvekkil ithalatçı firmadan talepte bulunulması hukuken mümkün mümkün olmadığını, Müvekkil şirket, aracın ithalatçısı olarak garanti belgesi vermekle garanti yükümlülüğü altına girmiş olsa da, bu garanti yükümlülüğünün kaynağı imal veya ithal etmiş olduğu parçaların kalitesi bakımından olduğunu, Araçta meydana gelen arıza ile ilgili olarak davalı müvekkilin taraf ehliyeti bulunmadığını, fazlaya ilişkin her türlü savunma, hak, alacak ve talepleri saklı kalmak kaydıyla, dava konusu edilen ... plakalı araca ait servis kayıtlarının ... Oto. San. ve Tic. A.Ş. 'den celbine, keşif ve inceleme yapılmak suretiyle üniversitelerden seçilecek bilirkişilerden oluşan 3 kişilik bilirkişi heyeti 'nden rapor alınmasına, , davanın hukuki yarar yokluğundan reddine, davanın husumet yönünden reddine, davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süre nedeniyle reddine, davanın usulden reddine, davanın esastan reddine, yargılama masraflarının karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep etmiştir. CEVAP DİLEKÇESİ : Davalı ... Ticaret Türk A.Ş. vekilinin 03.06.2024 tarihli cevap dilekçesinden özetle: Dava konusu araç 03.10.2022 tarihinde 310.126 km. ‘de “Motordan ses geliyor” açıklaması ile müvekkile ait ... yetkili servisine giriş yaptığını, Yapılan kontrollerde aracın motoru indirilerek dağıtılmış ve motor iç kısmında çeşitli hasarlar olduğu tespit edildiğini, davacının da onayı ile diğer davalı ... Türk A.Ş. (...) ’den ... Motor temin edilerek onarım işlemi tamamlandığını, Yapılan onarım işlemi müşteri ödemeli olmasına rağmen ... müşteri ilişkileri bölümü müşteri memnuniyeti kapsamında oransal (%10) destek sağlandığını, Aracın işlemleri tamamlanarak 31.12.2022 tarihinde davacıya sorunsuz bir şekilde teslim edildiğini, Araç daha sonra yaklaşık 100,000 km sonra ...’da arızalanarak, Erzurum’da bulunan başka bir yetkili servisinden hizmet aldığını, Müvekkilinin 80 yılı aşkın süredir ... ve ... ... iştiraki araçların yetkili servisi olarak hizmet verdiğini, Davacı davayı makul sürede ikame etmediği gibi belirsiz alacak davası olarak açmasında hukuki yararı olmamasından dolayı HMK ilgili maddeleri gereği davanın usulden reddinin gerektiğini, Zira araçta yapılan motor revizyon işlemi 31.12.2022 tarihinde motor değişimi yapıldığını, Davacı aracı sorunsuz bir şekilde satın aldığını, Aracın ayıplı hizmet sonrasında 100.000 KM yol gitmesi hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, netice ve talep olarak; karşı dava ve yasal hakları saklı kalmak kaydıyla; işbu yasal dayanaktan yoksun mesnetsiz davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep etmiştir.DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK:Dava, davacı adına kayıtlı aracın davalı ... üretiminde olan sandık motor değişiminin davalı ... AŞ servisi tarafından değişimi sonrasında arıza yapması ile ayıplı hizmet ve ayıplı ürün verilmesi nedeniyle davacının motor onarım bedeli, araç kiralama bedeli, ticari araç kazanç kaybı ve bu hususların tespiti için değişik iş dosya yargılama gideri ve masrafından kaynaklı alacak istemine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine itiraz edilmemiştir. Uyuşmazlığın; davanın belirsiz alacak davası olarak açılıp, açılamayacağına ilişkin hukuki yarar, davalı ... yönünden husumet itirazı, süresinde ve usulüne uygun ayıp ihbarında bulunulup bulunulmadığı, zamanaşımı ve hak düşürücü süre, davacının aracında meydana gelen arızada kusur, arıza nedeniyle davacının alacak/tazminat talebinde bulunup bulunamayacağı, bulunabilmesi halinde bu taleplerinden kaynaklı alacak miktarlarının tespiti, alacaklardan davalıların sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ile bulunması halinde, sorumluluklarının niteliğinin tespiti, aracın ikinci el olarak satın alınmasının tarafların sorumluluklarına etkisi, faizin başlangıcı ve oranına ilişkin olduğu tespit edilmiştir. DELİLLER: ...'ye yazılan müzekkereye cevap verildiği, ilgili değişik iş dosyasının fiziken mahkememize gönderilmiş olduğu ve dosyamız arasına alındığı, ... Sanayi A.Ş'den davaya konu davacının aracının servis kayıtlarının dosya arasına alındığı, mahkememiz ön inceleme duruşması ile osyanın tespit edilen uyuşmazlıklar konusunda rapor düzenlenmesi için kusur ve hasar konusunda uzman ve akademisyen makine mühendisi bilirkişiye tevdi ile rapor düzenlenmesinin istenilmesine, karar verilmiş ve dosya bilirkişiye teslim edilmiştir. Bilirkişi ...'ın raporu ile ; Davaya konu ... plakalı araçta dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler mevcudiyetinde belirtilen hususlar dikkate alındığında, yağ basınç uyarıları vermesine rağmen kullanıcı yönünden dikkat edilmemesinden dolayı arıza vermiş olduğu, bu duruma bağlı olarak da davacı taraf araç kullanıcısının doğrudan sorumluluğunu teşkil edeceği, Söz konusu bu araçta oluşum gösteren son arızası nedeniyle 12.01.2024 tarihli ... San.ve Tic. A.Ş. tarafından, davacı tarafa kesilen e-Fatura’da, motor onarım ve işçiliklerle birlikte indirim uygulanarak toplam KDV (%20) dahil 645.678,40 TL tutarlı bu fatura değerlendirildiğinde; mali yönden öne çıkan parça/ malzeme ve yapılan işçilikler detaylandırılmamış olsa da indirimler uygulanarak yapılan tamir işlemleri neticesi, bu tutarla ilgili yapılan inceleme ve araştırmalarda (ilgili servisler, tamirhaneler, internet vb.) uygun olduğu,... plakalı araçla ilgili olarak bu davada araç mahrumiyet yönünden bakıldığında araç kiralama faturaları olarak; 31.10.2023, 07.12.2023 ve 30.12.2023 tarihli faturalar toplamı olan KDV (%20) dahil 3 x 84.000,00 TL = 252.000,00 TL tutarın, ... firmasından davacı tarafa fatura edildiği, ancak her ne kadar davacı tarafa davalılarca araç ikame edildiği belirtilmişse de ve ayrıca davacı tarafın kazanç kaybı yönünden de dava dosyasında herhangi bir belge bulunmadığından değerlendirme yapılamadığı, kanaatine varmış ve raporunu sunmuştur. Mahkememizdeki yargılama ile tarafların itirazlarını karşılar şekilde ek rapor düzenlenmesi için dosya tekrardan bilirkişiye tevdi edilmiştir. Bilirkişi ek raporunda kök raporundaki tespitlerini değiştirir bir husus olmadığı konusunda rapor düzenlemiştir. Mahkememizce yapılan değerlendirmeler sonrasında dosya yeni bir bilirkişiye tevdi edilerek raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmesi amaçlanmıştır. Bilirkişi ... raporunda; Davacı “... Şirketi'nin işleteni olduğu ... plakalı araç motor arızasının, araç kullanıcılarından kaynaklı meydana geldiği ve bu bağlamda davalılara izafe edilecek herhangi bir kusurun olmayacağı, Davacı şirkete ait ... plakalı araç Motor revizyonu onarım bedelinin KDV dahil 645.678,40 TL olacağı, Davacıya ait araç Ticari bir araç olarak kullanılmakla, davacının tamir süresi kazanç kaybının ancak davacının defter kayıtları üzerinde bir mali müşavir / hesap Uzmanı tarafından yapılacak inceleme sonucunda denetime elverişli şekilde belirlenebileceği, kanaatine varmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, davacı adına kayıtlı aracın davalı ... üretiminde olan sandık motor değişiminin davalı ... AŞ servisi tarafından değişimi sonrasında arıza yapması ile ayıplı hizmet ve ayıplı ürün verilmesi nedeniyle davacının motor onarım bedeli, araç kiralama bedeli, ticari araç kazanç kaybı ve bu hususların tespiti için değişik iş dosya yargılama gideri ve masrafından kaynaklı alacak istemine ilişkin olduğu görüldü. Davacı tarafından alınan delil tespiti ve dosyamız kapsamında alınan 20.10.2024 tarihli kök rapor ve itiraz üzerine alınan 27.12.2024 tarihli ek raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için 28.04.2025 tarihli ikinci bir uzman bilirkişiden rapor alınmış olup dosyamız kapsamında alınan raporlar arasında çelişki olmadığı, davaya konu hasar ve ayıp konusunda davalıların kusurunun bulunmadığı tespit edilmiştir. Buna göre: "Dava konusu ... plakalı araç ... marka, ... ... ... tipi, ... model, ... şasi numaralı, ... Şirketi adına kayıtlı ... Kasalı bir Kamyondur. Davalı “... Tic. A.Ş.” tarafından davacı “... Şirketi” adına düzenlenmiş olan 03.10.2022 tarihli İş Emri Kapanış Formundan da anlaşıldığı üzere, dava konusu araç davacı “... Şirketi” tarafınca, tamir servisi olan davalı “... Tic. A.Ş.” servisine Motordan ses geliyor şikayeti ile getirilmiş olup, davalı tamir servisi olan “... Tic. A.Ş.” tarafından da araç üzerinden yapılan tespit sonucu 31.12.2022 tarihli İş Emri Formunda belirtildiği üzere araç motorunun komple değiştirilerek onarımının gerektiği değerlendirilerek ... motor değişimi yapılmış ve bu doğrultuda davalı “... Tic. A.Ş.” tarafından davacı “... Şirketi” adına düzenlenmiş olan 31.12.2022 tarihli e-FATURA ile yapılan onarım karşılığı KDV dahil 305.000,00 TL olarak faturalandırılmıştır. Dava dışı “... San ve Tic. A.Ş.” tarafından düzenlenmiş olan 16.09.2023 tarihli iş emri formunda görüldüğü üzere, dava konusu araç 16.09.2023 tarihinde de, araç çalışmıyor şikayeti ile dava dışı “... San ve Tic. A.Ş.”ne getirilmiş ve dava dışı ... tarafından yapılan ... sonucu düzenlenen 10.10.2023 tarihli TUTANAK’ta da belirtildiği üzere; “... şasi numaralı, ... plakalı araç servisimize 18.09.2023 tarihinde motor arızası şikayeti ile gelmiştir. Yapılan kontrollerde aracın 407.406 km. ve daha sonra 410.352 km. motor yağ basınç uyarısı vermesine rağmen dikkat edilmemesinden dolayı arızayı vermiştir....” şeklinde belirtilmiştir. Özetlenecek olunur ise; 03.10.2022 tarihinde Motordan ses geliyor şikayeti ile araç 310.126 km.de iken ...’e götürülmüş 31.12.2022 tarihinde 305.000,00 TL karşılığında ... tarafından motor değiştirilmiş, 407.406 km.de Yağ Basınç Uyarısı vermiş. ... San ve Tic. A.Ş.” tarafından yapılan tespit sonucunda 410.352 km.de Yağ Basınç Uyarısı vermiş. ... San ve Tic. A.Ş.” tarafından yapılan tespit sonucunda 16.09.2023 tarihinde 410.353 km.de araç çalışmıyor şikayet ile “... San ve Tic. A.Ş.”ne getirilmiş. Yine dava dışı “... San ve Tic. A.Ş.” tarafından yapılan ... testinde aracın aynı gün yani 16.09.2023 tarihinde YAĞ BASINCI DÜŞÜK kaydı verdiği de belirtilmiş ve buna ilişkin belge de dosyaya sunulmuştur. Dava konusu araç Motor’u davalı “... Tic. A.Ş.” tarafından 310.126 km.de iken değiştirilmiş ve 410.353 km.de yani motorun değiştirilmesinden sonra 100.227 km. yaptıktan sonra yağsız kalmaktan dolayı arızalandığı anlaşılmıştır. Şöyle ki; Dava konusu araç 407.406 km.de ve 410.352 km.de iken YAĞ BASINÇ UYARISI vermiş olup, araç sürücüsü tarafından bu hususlar dikkate alınmamış veya fark edilmemiş olup araç ancak 2947 km. sonra 410.353 km.de iken araç çalışmıyor şikayeti ile dava dışı “... San ve Tic. A.Ş.” tamir servisine getirilmiştir. Esasen motor yağı eksikliğinde araç motoru genelde daha gürültülü çalışacağı gibi gösterge panelinde yağ ışığı da yanar ve egzozdan çıkan dumanın rengi de değişebilir. Araçlar conta sızıntısı, piston segmanı aşınması, eksik ve kalitesiz yağ kullanılması veya yüksek sıcaklıklar gibi nedenlerle yağ kaybedebilirler. Araç motoru normalden daha da gürültülüyse ve tıkırtı veya vuruntu sesleri duyuluyorsa araçta yağ seviyesi düşük olabilir. Motor yağının az olması durumunda hazneye yeterli yağlama sağlanamayacağı için metal ısınması ve genişlemesi ve dolayısıyla sürtünmesi ile aşınmaya neden olur. Motor aşırı ısınabilir veya durup kendini koruyabilir. Motorda yağ kalmaması durumunda ise motor yatağı sıkışabilir ve yatak sarması olayı meydana gelip motorun devre dışına çıkılmasına neden olunur. Dava konusu araçta ise yağ pompasından veya tespit edilemeyen motor yağ kaçağına neden olan bir husustan dolayı araç motor yağı azalmış ve sürücü tarafından da bu husus gerek panelden gerekse de aracın kullanımı esansında oluşacak muhtemel belirtilerden dolayı fark edilmeyerek kullanıcı hatasından dolayı araç motorunun revize edilmesi ile sonuçlanan husus meydana gelmiştir. Keza dosya muhtevasına göre araç panelinde arıza olduğu hususunda herhangi somut bir tespit de bulunmamaktadır. Bu bağlamda arıza olayının oluşumu hususunda, sayın mahkemeye sunulan 26.10.2024 tarihli Bilirkişi Kök Raporu ile 27.12.2024 tarihli Bilirkişi Ek Raporlarında belirtilen benzer sonuca varılmıştır. Davacıya ait araç arıza giderimi hususunda dava dışı “... San ve Tic. A.Ş.” tarafından davacı “... Şirketi” adına düzenlenmiş olan 12.01.2024 tarih, ... numaralı e-FATURA’da motor arıza giderimi de 8 kalem olarak KDV dahil 645.678,40 TL olarak belirlenmiş olup, faturada belirtilen hasar giderim işlemlerinin dava konusu araç motor revizyonu için olabilecek işlemleri oldukları gibi fiyatlarının da piyasa rayiçlerine uygun oldukları değerlendirilmekle, arıza giderim tutarının KDV dahil 645.678,40 TL olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. Yoksunluk kaybı yönünden tespitler ve değerlendirme: Dava konusu araç makul onarım süresinin 20 iş günü olarak esas alınabileceği değerlendirilmiştir. Davacı şirkete ait ... plakalı araç Ticari bir araç olarak kullanılan bir araç olmakla, bu bağlamda kazanç kaybının da salt dosyaya sunulan araç kiralama fatura bedelleri üzerinden hesaplanmayıp, davacı tarafından yapılan giderler de mahsup edildikten sonra salt kazanç kaybı olarak defter kayıtları üzerinden bir Mali Müşavir / Hesap Uzmanı tarafından belirlenebileceği değerlendirilmiştir. " davalı bayi ve ithalatçı firmanın kusuru tespit edilememiş olup bu sebeple onarım bedeli, araç kiralama bedeli ve kazanç kaybını davacının isteyemeyeceği anlaşılmış olup davacı davasını ıslah etmediğinden dava açarkenki miktarlar dikkate alındığında reddi gerekmiştir.H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;1-Davacının davasının REDDİNE,2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL harçtan, dava açılışında alınan 427,60 TL peşin harcın düşülmesi ile kalan 187,80 TL harcın DAVACIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,3) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin DAVACIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,4) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,5) Davalıların vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 10.719,95 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALILARA VERİLMESİNE,6) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANA İADESİNE,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı vekilinin yokluğunda taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/11/2025Katip ... e-imzalıdır Hakim ...e-imzalıdır