**Yargıtay 12. Hukuk Dairesinden, borçlu şirketin dokuma makinelerini alacaklılardan kaçırma amacı güden tasarruf işleminin iptali ve üçüncü kişinin sorumluluğu hakkında karar.**
Özet: Alacaklının açtığı tasarrufun iptali davasında, borçlu şirketin ticari işletmesinin önemli bir bölümünü oluşturan sekiz adet dokuma makinesini alacaklılardan mal kaçırma kastıyla üçüncü bir şirkete devretmesi üzerine, ilk derece mahkemesi tarafından bu tasarrufun iptaline ve makinelerin bir kısmının üçüncü şirketin elinden çıkması nedeniyle davalı üçüncü şirketin belirli bir miktar ile sorumlu tutulmasına karar verilmiş; bu karar, davalıların aynı sektörde faaliyet göstermesi, borçlunun mali durumunun üçüncü şirketçe bilinmesi ve tasarrufun alacaklılara zarar verme kastıyla yapıldığı tespitiyle bölge adliye mahkemesince hukuka uygun bulunarak onanmıştır.
MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkikinin davalı ....San. ve ....Şti. vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü: Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin davalı ... Şirketinden olan alacağı ile ilgili olarak.... İcra Müdürlüğünün 2016/6541 Esas sayılı icra takip dosyasından işlem başlatıldığını, davalı borçlu ... Şirketinin fabrika binası adresine 28.10.2016 tarihinde ihtiyati hacze gidildiğini, yapılan haciz sırasında haczi kabil mal bulunamadığını, fabrika binasında bulunan 8 adet dokuma makinesinin (4 adet jakarlı) davalı ... şirketine kaçırıldığını, bunun üzerine sonrasında ... şirketine ait fabrika binasına hacze gidildiğini, davalı ... şirketi fabrika binasında bulunan 8 adet dokuma makinesinin (4 adet jakarlı) haczedilerek şirket yetkilisi...’a yedi emin olarak bırakıldığını, haczedilen makinelerin bir kısmının ... Şirketi tarafından da kaçırıldığını, bu makinelerin değerinden ... şirketinin sorumlu olduğunu beyan ederek; 07.10.20 16... 3 seri numaralı 402.781,20 TL miktarlı faturaya konu 8 adet dokuma makinesi (4 adet jakarlı) ile ilgili olarak yapılan tasarrufun iptaline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... Şirket vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin sadece dokuma yapan bir şirket olmadığını, aynı zamanda Tekstil Makineleri alıp satan şirketlerden olduğunu, 2014/2016 yılları arasında 559 adet toplamda tekstil makinesi alışı ve satışı yaptığını, ... ....San. ve ....Şti. yetkilisi ...'ün 8 adet dokuma makinesini satmak istediğini ve bunun için müvekkili şirkete müracaat ettiğini, müvekkili şirket ile....San. ve ....Şti. yetkilisi ...'ün, makine bedeli ve ödemeleri konusunda anlaşma sağladıklarını, makinelerin alım satımının gerçekleştiğini, makinelere haciz geldiğinin anlaşılması üzerine taraflar arasındaki alışverişin 27.10.2016 günü iptal edildiğini ve müvekkili şirketin vermiş olduğu çeki de iade aldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.Davalı ... San. ve .... Şti.; davaya cevap vermemiştir. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı borçlu ...'in dokuma kumaş işi ile iştigal ettiği, devri yapılan 8 adet dokuma makinesi haricinde başkaca makine ve teçhizatına rastlanılmadığı, bu durumda tasarrufa konu bu 8 adet makinenin borçlu şirket işletmesinin mühim bir kısmını teşkil ettiği ve devri durumunda şirketin iştigal konusunun da imkansız hale geleceği, bu nedenle tasarrufun iptali gerektiği, iptaline karar verilen 07.10.2016 tarihli satışa konu 8 adet makineden 5 adedinin ............. kuru şase olarak ... İcra Müdürlüğünün 2017/6 talimat dosyası (.... İcra Müdürlüğünün 2017/252 Esas) üzerinden dava dışı şirkete alacağına mahsuben ihale edildiği, 1 adedinin (...) davacı alacaklının alacaklı olduğu.... İcra Müdürlüğünün 2016/6541 Esas sayılı dosyası üzerinden fiili haciz altına alındığı, diğer 2 adet makinenin ise (..... ) nerede olduğunun bilinmediği gerekçesiyle davanın kabulü ile; davalılar arasında yapılan .... seri numaralı dokuma makinelerinin devrine ilişkin tasarruf işleminin iptaline, ... seri numaralı makine dışında kalan 7 adet makinenin 3. kişi alıcı ... Ltd.Şti. elinden çıkmış olması sebebiyle İİK 283/2. maddesi gereğince, bu davalı tarafından temlik bedeli olarak 150.000 EURO ve davacı tarafın .... İcra Müdürlüğünün 2016/6511 ve.... İcra Müdürlüğünün 2016/6541 Esas sayılı dosyalarındaki alacak ve fer'ileri ile sınırlı olmak üzere nakden sorumlu tutulmasına, fiilen haciz altına alınan ... seri numaralı makinenin.... İcra Müdürlüğünün 2016/6541 Esas sayılı dosyası üzerinden satışının talep edilebileceği gerekçesiyle bu tasarruf ile ilgili ayrıca bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ....San. ve ....Şti. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İİK'nın 280. maddesinde ifade edilen şekilde her iki davalının aynı sektör içerisinde çalışması ve dosya kapsamında toplanan deliller nazara alındığında davalı borçlunun içinde bulunduğu mali durumun diğer davalı 3. kişi ....Şti. tarafından bilindiğinin kabulü ile dosyada yer alan ve aciz vesikası niteliğinde sayılan haciz tutanakları incelendiğinde davaya konu dokuma makinelerinin davalılar arasında devrine yönelik tasarrufi işlemin davalı borçlu şirketin ticari işletmesinin mühim bir kısmına isabet edecek nitelikte bulunduğu nazarıyla davalıların alacaklılara zarar verme kastıyla hareket ettiğine yönelik ilk derece mahkemesi kararında isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davalı ...San. ve ....Şti. vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ....San. ve ....Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.Dava, İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.1.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı ....San.ve ....Şti. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2.İİK'nın 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır. Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK md.283/1). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nispi nitelikte, yasadan ... bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir. İİK'nın 282. maddesi gereğince iptal davaları borçlu ve borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından kendilerine ödeme yapılan kimseler ile bunların mirasçıları aleyhine açılır. Ayrıca, kötü niyetli üçüncü şahıslar hakkında da iptal davası açılabilir. Somut olayda, dava konusu makinelerden 5 tanesinin.......... seri numaralı) davalı borçlu ....San. ve ....Şti.'nin dava dışı başka bir alacaklıya olan borcu nedeniyle .... İcra Müdürlüğünün 2017/252 esas sayılı dosyasında yapılan icra takibi gereği ... İcra Müdürlüğü'nin 2017/6 Talimat sayılı dosyasından yapılan ihale sonucu satıldığı anlaşılmaktadır. Bu tür davalarda dava konusu mal borçlunun borcu nedeniyle davalı üçüncü kişinin elinden çıkmış ise üçüncü kişi cebri icra sonucu yapılan satıştan elinde artı bir para kalır ise o miktar ile sorumlu olur. Somut olayda borçlunun borcu nedeniyle yapılan cebri satış sonucu üçüncü kişi konumundaki davalı ....San. ve ....Şti. mamelekinde kalan bir para olmadığı da anlaşıldığından sözü edilen bu 5 adet makine .......seri numaralı) yönünden davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi, yalnızca geriye kalan 2 adet makine (408 78... seri numaralı) yönünden bedele hükmedilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle hüküm tesisi isabetli görülmemiştir.SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı .... San. ve ....Şti. vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının HMK 371. maddesi gereğince BOZULMASINA; HMK 373/1. maddesi gereğince dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan harcın istek halinde ilgiliye iadesine, 29.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.