İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde, eski genel müdürün şirket bünyesinde geliştirdiği fikri ve sınai haklardan (marka, patent, faydalı model) kaynaklanan alacak iddiasının, mevzuat gereği tahkim yoluyla çözümlenmesi gereken bir uyuşmazlık olarak değerlendirilmesi.
Özet: Eski genel müdür ve hissedar olan davacının, çalıştığı dönemde şirkete kazandırdığı iddia edilen marka, patent ve faydalı modeller nedeniyle alacak talep ettiği, davalı şirketin ise davacının iddialarını reddederek bu hakların şirket tarafından geliştirildiğini ve davacının istifası sırasında talepte bulunmadığını belirttiği davada, mahkeme tarafların iddialarını ve delillerini inceleyerek, çalışan buluşlarından kaynaklanan bedel alacağı uyuşmazlıklarının yürürlükteki yasal düzenlemeler uyarınca tahkim yoluyla çözümlenmesi gerektiğini vurgulamıştır.
T.C.
İZMİR FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ ESAS NO : 2026/13 EsasKARAR NO : 2026/44DAVA : Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 31/05/2019KARAR TARİHİ : 03/03/2026Davacı vekili tarafından 31/05/2019 tarihinde davalı aleyhine açılan dava, mahkememizin esas defterine kaydedilmiş olup, yapılan açık yargılaması sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...un...San. Tic. A.Ş’de 2004 yılı Eylül ayında çalışmaya başlamış olduğunu, ... A.Ş.... tarafından kurulmuş ve hayata geçirilmiş Türkiye’nin 2. büyük mobilya fabrikası haline getirilmiş olduğunu, müvekkilinin anonim şirketi hissedarı olduğunu, genel müdür olarak görev yaptığını, şirketin marka, patent, faydalı model gibi tüm yeniliklerinin müvekkili tarafından yapılmış olduğunu, marka patent başvurularının TPMK nezdinde yapılmış başvurular, alınmış hakların müvekkili tarafından gerçekleştirilmiş olduğunu, ... San. Tic. A.Ş. tarafından kullanılmış ve yararlanılmış olduğunu, yapılan tasarım, faydalı model patent sayısının yaklaşık olarak 500 adet olduğunu, Davacının şirkete kazandırdığı marka, patent, faydalı model ve benzeri TPE belgeleri anlamında yararlanma hakkının ... San. Tic. A.Ş.’de kaldığı için bu işler nedeniyle alacak istemlerinin olduğunu dava etmiştir. SAVUNMADavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının müvekkili şirkette 2014 yılı Ekim ayında çalışmaya başlamış olduğunu, Müvekkili şirket nezdinde sadece genel müdür olarak görev yapmamış, ticaret sicil kayıtlarından ve imza sirkülerinden anlaşılacağı üzere davacı şirket hissedarı olup aynı zamanda şirketi tek başına temsil ve ilzama yetkili yönetim kurulu üyesi olarak görev yapmış olduğunu, Davacının 20.04.2017 tarihli istifaname başlıklı Urla Noterliği'nin ... Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile istifa etmiş olduğunu, istifa metninde de dava konusu talep alacakları olduğuna dair bir talebe yer vermemiş olduğunu, Müvekkili şirketin de ihtara karşılık Gaziantep... Noterliği'nin 26/04/2017 tarih,... Yevmiye numaralı ihtarname ile davacının iddialarının doğru olmadığını ve şirketi tek başına imza yetkilisi olarak 20.04.2017 tarihli istifa beyanı doğrultusunda işlem yapılacağını ifade etmiş olduğunu, Müvekkili şirket markasının "...", Davacının çalıştığı dönemden çok daha önce tescil edilmiş bir marka olduğunu, müvekkilinin markası üzerinde hakkının söz konusu olmadığını, davacının patent hakkına dayalı talebine ilişkin kendisine ait bir buluşu söz konusu olmadığını böyle bir hak talebinin mümkün olmadığını, Faydalı model olarak bahsedilen tescillerin Müvekkili şirket adına kayıtlı olduğunu, Müvekkili şirketin ...departmanı tarafından gerçekleştirilen tasarımlar olduğunu, TPMK kayıtlarında hizmet ilişkisine dayandırılan tasarımcı kaydının 554 Sayılı KHK 14.maddesi kapsamında ücret hakkı doğurmayacağını, Davacı ile Müvekkili şirket arasında patent haklarına dair imzalanmış özel bir sözleşme olmadığını belirterek; davanın öncelikle usuli ve zamanaşımı itirazları dikkate alınarak davanın usulden reddini, arabuluculuk tutanağına göre davadaki taleplerin tutanağa ve usule uygun açılmadığını belirterek davanın reddini, usuli itirazlarının dikkate alınmaması halinde tüm delillerin toplanarak davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERTPMK kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇETarafların duruşmadaki beyanları, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi... Hukuk Dairesinin Kaldırma Kararı dava dilekçesi, cevap dilekçesi, bilirkişi raporu, bilirkişi ek raporu dosyadaki tüm bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde davacının yaptığı hizmet buluşlarına ilişkin bedel isteği hakkında; davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte olan ve somut olaya uygulanması gereken 6762 sy SMK'nun 115/11. fıkrasında "Çalışan buluşları ile ilgili bedel tarifesi ve uyuşmazlık hâlinde izlenecek tahkim usulü yönetmelikle belirlenir." düzenlemesine yer verilmiştir, ayrıca 29.09.2017 tarihinde yürürlüğe giren Çalışan Buluşlarına, Yükseköğretim Kurumlarında Gerçekleştirilen Buluşlara Ve Kamu Destekli Projelerde Ortaya Çıkan Buluşlara Dair Yönetmelik'in 24. maddesinin 1. fıkrasında "Çalışan ve işverenin, bu Yönetmelik hükümlerine göre ödenecek bedelin miktarı ve ödenme şekli üzerinde, işveren hizmet buluşu üzerinde tam hak talebinde bulunmuşsa patent veya faydalı model verildiği tarihten, kısmi hak talebinde bulunmuşsa işverenin buluştan yararlanmaya başladığı tarihten itibaren iki ay içinde anlaşamamaları halinde uyuşmazlık bu Yönetmelikteki hesaplamalar kapsamında tahkim yoluyla çözümlenir." 2. Fıkrasında "Tahkime ilişkin olarak yazılı şekilde tahkim sözleşmesi bulunma şartı aranmaksızın 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun tahkime ilişkin hükümleri uygulanır. Yabancılık unsuru taşıyan ihtilaflarda 21/6/2001 tarihli ve 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu uygulanır." 4. Fıkrasında "Çalışan ile işveren arasında ve çalışanların kendi arasında bu Yönetmelik hükümlerine göre doğan uyuşmazlıklar tahkim yoluyla çözümlenir." düzenlemelerine yer verilmekle davacının davasının... faydalı modellerin ve ... numaralı patente ilişkin talebinin zorunlu tahkime tabii olduğundan mahkememizingörevsiz olması nedeniyle HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı bakımından mahkememizin görevsiz olması nedeniyle davanın usulden reddine dair aşağıda belirtir şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklanacağı Üzere1- Çalışan ile işveren arasında ve çalışanların kendi arasında bu Yönetmelik hükümlerine göre doğan uyuşmazlıklar tahkim yoluyla çözümleneceğine ilişkin yasa ve yönetmelik kapsamında davacının davasının zorunlu tahkime tabii olması hasebiyle Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,2- Görevli mahkemenin zorunlu tahkime tabii olduğundan, yargılama giderleri, harç ve vekalet ücretinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,3-HMK’nın 20/2 maddesi uyarınca talep beklenmeksizin gerekçeli kararın taraflara tebliği ile; 6100 sayılı HMK’nın 20/1 maddesi uyarınca en geç kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli Zorunlu Tahkime gönderilmesine, aksi halde dosyanın ele alınarak davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğinin ihtarına,4-Hükmün ikinci maddesine göre talepte bulunulması halinde; 6100 Sayılı HMK’nın 331/2 md uyarınca vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli Zorunlu Tahkim tarafından değerlendirmeye alınmasına, hükmün ikinci maddesi uyarınca talepte bulunulmaması halinde HMK’nın 331/3 md göre yargılama giderleri ve vekalet ücretinin açılmamış sayılmasına ilişkin hüküm ile birlikte mahkememizce dikkate alınmasınaDair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı ve gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren 2 hafta süre içinde, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf yasa açık olmak üzere, mahkememizce yapılan açık yargılama neticesinde verilen karar usulen okunup anlatıldı.03/03/2026Katip...E imza Hakim ...eimza