izmir bölge adliye mahkemesi 4. hukuk dairesinin ölümlü trafik kazası tazminat davasında reddedilen ihtiyati haciz talebine dair istinaf kararı.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin ölümlü trafik kazası tazminat davasında reddedilen ihtiyati haciz talebine dair istinaf kararı.

Özet: Ölümlü bir trafik kazası sonucu açılan maddi ve manevi tazminat davasında, ilk derece mahkemesinin aktüerya raporunun kesinleşmemesi ve davalıların mal kaçırma girişimine dair somut delil eksikliği gerekçeleriyle reddettiği ihtiyati haciz talebine ilişkin istinaf başvurusunda, davacı vekili, sürücünün %85 kusurlu olduğuna dair adli tıp ve aktüerya raporları ile ceza yargılamasının sonuçlandığını belirterek, alacağın yaklaşık ispat şartının ötesinde kanıtlandığını iddia etmekte ve teminatlı veya teminatsız ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmektedir.

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

4. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2026/1966

KARAR NO : 2026/1734

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ : İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

NUMARASI : 2023/273 Esas (Derdest)

KARAR TARİHİ : 05/06/2026

DAVA : Tazminat (Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

KARAR TARİHİ : 14/07/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 14/07/2026

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı, istinaf başvurusunda bulunulmakla dosya incelendi;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:

Davacı vekili dava ve ihtiyati haciz talep dilekçesinde özetle; davacının annesinin 24/02/2022 tarihinde ... İlçesi ... Caddesi kavşağına doğru ilerlerken davalı ... .'ya ait olup, onun sevk ve idaresinde olan .... plakalı ... model.... markalı aracın asli ve tam kusurlu olarak çarpması sonucu hayatını kaybettiğini , eşlerin her ikisinin çalışması durumunda çocuklarına bakan veya ev işlerinde yardımcı olan kişinin (eşlerden birinin annesi/babası) destekliği olduğundan bahisle şimdilik 1.000-TL maddi tazminatın faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline ,250.000-TL manevi tazminatın faizi ile birlikte davalı ... .'dan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

03/06/2026 tarihli dilekçesi ile davalı ... için 1.039.436,14 TL maddi ve 250.000-TL manevi tazminat tutarının toplamını karşılayacak şekilde toplam 1.289.436,14 TL kadar, .... A.Ş. yönünden poliçe limiti olan 430.000,00 TL tutarı kadar İİK m.257 vd. uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesi talep etmiştir.

DELİLLER :

Nüfus Kayıt Örneği, mirasçılık belgesi , ölüm belgesi ,Trafik Kazası Tespit Tutanağı Torbalı Cumhuriyet Başsavcılığı 2022/2001 soruşturma numaralı dosyası , sigorta Tahkim Komisyonunun 18.12.2022 tarih ve K-2022/324873 Sayılı Kararı, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarını gösterir araştırma tutanakları, tanık beyanları, tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ :

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; her ne kadar davacı vekili tarafından ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için talep konusu alacağın varlığına dair yaklaşık ispat koşulunun sağlandığı gerekçesiyle ihtiyati haciz isteminde bulunmuş ise de , mahkemece 19/02/2026 tarihli ara karar ile dosya aktüerya alanında uzman bilirkişiye tevdi edilmiş olup 01/06/2026 tarihli bilirkişi raporuna karşı itiraz süresinin dolmadığı, raporun henüz kesinleşmediği kaldı ki taraflardan birinin sigorta şirketi olduğu ve davacı tarafça davalıların mal kaçırma girişiminde olduğu yönünde somut bilgi belge ibraz edilmediği dikkate alınarak davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ :

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı sürücünün %85 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği Adli Tıp Kurumu raporu, davalı sürücü hakkında sonuçlanan ceza yargılaması, tanık beyanları, 22.05.2026 tarihli aktüerya bilirkişi raporu mevcut olup, müvekkilin alacağının varlığı yaklaşık ispat seviyesinin de ötesinde güçlü delillerle ortaya konulduğunu , bilirkişi raporuna itiraz süresinin dolmamış olmasının ihtiyati haciz talebinin reddine gerekçe olamayacağını , davalıların mal kaçırma girişiminde bulunduğuna ilişkin somut bilgi ve belge sunulmadığını belirterek talebin reddinin hatalı olduğundan bahisle kararın kaldırılarak teminatsız olarak aksi halde teminat alınarak ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAFA CEVAP :

Davalı taraf istinafa cevap vermemiştir.

G E R E K Ç E:

Uyuşmazlık, ölümlü trafik kazasından kaynaklanan haksız eylem iddiasına dayanan maddi ve manevi tazminat davasında dava ile birlikte istenilen ihtiyati haciz isteğinin reddedilmesinden kaynaklanmaktadır.

Eldeki davada istem haksız fiile dayalı maddi, manevi tazminat (para alacağına) yönelik olup, davacının geçici hukuki koruma tedbiri isteği ihtiyati hacizdir.

İcra ve İflâs Kanunu'nun 257’nci maddesinin 1’nci fıkrası uyarınca “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.” Bu hükme göre, bir para alacağının vadesinin gelmesi hâlinde alacaklı ihtiyati haciz talebinde bulunabilecektir. İcra ve İflâs Kanunu'nun 257’nci maddesinin 2’nci fıkrası uyarınca “Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir: 1 - Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa; 2 - Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa”. Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder.

İcra ve İflâs Kanunu'nun 258’inci maddenin 1’nci fıkrası uyarınca, “…Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur….” Bu hükme göre, alacaklı alacağının varlığı ile birlikte alacağın vadesinin geldiği veya alacağının vadesi gelmemişse, İİK’nın 257,II hükmündeki sebeplerin varlığı hakkında mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermek zorundadır. Dolayısıyla alacağın varlığı, ihtiyati haciz kararı verilmesi için yeterli veya tek şart olmayıp alacağın varlığının ve muaccel olduğunun yaklaşık olarak ispatı gerekir.

Trafik kazaları haksız fiil niteliğinde olup, tazminat borcu haksız fiil tarihinde muaccel olur. Somut olayda, 24.02.2022 günü saat 16.40 sıralarında davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonla seyir halinde iken yolun sağında, karşı tarafa geçmek üzere, kendisi ile aynı yönde yürümekte olan yayaya çarparak yere düşen yayanın üzerinden geçmesi sonucu, davacının murisi yaya .... ' ün ölümü ile neticelenen trafik kazasının meydana geldiği, sanık ... hakkında taksirle ölüme neden olma suçundan kurulan mahkumiyet hükmü yönünden istinaf isteminin reddi ile kararın kesinleştiği, bağlamda iddia olunan zarar haksız eylemden kaynaklandığından 6098 Sayılı TBK.'nun 117/2 maddesi gereğince tazminatın haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale geldiği manevi tazminat istemi yönünden yaklaşık ispat koşulunun oluştuğu anlaşılmaktadır.

Öte yandan, manevi tazminat isteminde zararın tekliği ve bölünmezliği ilkesi gereğince kısmi ve belirsiz alacak davası olarak açılmaya elverişli değildir. Bu sebeple davacıların manevi zararlarına karşılık ihtiyati haciz taleplerinin tamamının tek kalemde istenebileceğinden göz önünde tutularak ihtiyati haciz talebinin kabulü, hacizde ölçülülük ilkesi gereğince kısmen kabul-kısmen reddi veya reddine karar verilmiş olması ileride hükmedilecek olan manevi tazminat istemi için 6100 Sayılı HMK'nun 36/1-b bendi gereğince davada iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği halde görüşünü açıklamış olması niteliğinde görülemez. Diğer bir anlatımla; ihtiyati hacizde verilen karar ne olursa olsun buna bağlı olmaksızın nihai kararda 22/06/1966 tarihli 7/7 sayılı İBK'da göz önünde tutularak manevi tazminatın hüküm altına alınması mümkündür.

Keza, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin Bölge Adliye Mahkemesi Kararları arasındaki Uyuşmazlığın giderilmesi istemine dair 2022/8964 esas 2022/15530 karar sayılı 28/11/2022 tarihli kararı da "Zarar haksız eylemden kaynaklandığından tazminat, haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. Buradaki muacceliyet kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır. Borçlunun temerrüdüne ilişkin 6098 Sayılı TBK’nın 117. maddesine göre haksız eylemlerde eylemin işlendiği tarih itibariyle borçlunun temerrüde düşmüş olacağı düzenlenmiştir. Az yukarıda açıklanan yerleşik yargısal içtihatlarda da bu hususlara işaret edilmiştir. Haksız eylemden kaynaklı manevi tazminat istemiyle açılan davalarda ihtiyati haciz kararı verilmesini engelleyen yasal bir hüküm mevcut olmadığı gibi, İİK’nın 257 vd. maddelerinde de bu yönde bir hüküm bulunmamaktadır. Haksız eylem nedeniyle açılan manevi tazminat davalarında İİK’nın 257 vd. maddelerinde öngörülen ihtiyati haciz koşullarının gerçekleşmesi ve mahkemenin alacağın varlığı konusunda kanaat edinmiş olması halinde, somut olayın özelliklerine ve ölçülülük ilkesine uygun düşecek şekilde ihtiyati haciz kararı verilebilmesi mümkündür" şeklindedir.

Maddi tazminat yönünden ise, davacı vefat eden annesinin çocuklarına bakarak ve ev işlerine yardımcı olarak kendisine destek verdiğinden bahisle annesinin vefatı nedeniyle desteğinden yoksun kaldığını iddia ettiğinden destekliliğinin ispatı hususunda yaklaşık ispat koşulunun oluşmadığı yönündeki kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.

Bunun yanında, davalı ... şirketinin Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurulunun denetimi altında olduklarından mal kaçırma ihtimali de bulunmadığından, davalı ... yönünden ihtiyati haciz talebinin reddi gerekçesi de yerinde olup davacı vekilinin bu yöndeki istinaf nedenleri yerinde değildir.

Bu durumda muaccel olan ve yaklaşık ispat koşulu oluşan manevi tazminat talebi yönünden, İlk Derece Mahkemesi'nce 03/04/2024 tarihli, davalı ...üzerine kayıtlı mallar ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulması talebinin teminat karşılığı kabulü yönündeki kararın süresinde ibrazla infaz edildiğine yönelik delil olmamakla, davacının manevi tazminata ilişkin ihtiyati haciz isteminin, hacizde ölçülülük ilkesi gereği talep edilen 250.000 TL üzerinden davalı ... adına kayıtlı araç ve taşınmazlar bakımından, ceza yargılaması kesinleştiğinden takdiren teminatsız olarak kabulüne karar verilmesi gerekirken, istemin tümden reddine karar verilmesi hatalı görülmüş, davacı vekilinin istinaf nedenlerinin manevi tazminat yönünden kabulü gerekmiştir.

Hal böyle olunca yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre, maddi tazminata dayalı geçici hukuki koruma talebi yönünden ilk derece mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin istinaf isteminin reddine, manevi tazminat yönünden davacı vekilinin istinaf isteminin kabulüyle 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-2) bendi gereğince, İlk Derece Mahkemesinin 05/06/2026 tarihli gerekçeli ara kararının kaldırılmasına, kabul edilen istinaf nedenleri yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden düzelterek yeniden karar verilmesi suretiyle; davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin manevi tazminat yönünden 2004 Sayılı İİK' un 257 ve devamı maddeleri uyarınca koşulları gerçekleştiğinden takdiren teminatsız olarak kabulüne 250.000 TL ile sınırlı olmak üzere davalı ... adına kayıtlı araç ve taşınmazlar ihtiyati haciz konulmasına, ihtiyati haciz kararının talep halinde 2004 Sayılı İİK'nun 261. maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin yargı çevresi içerisinde bulunan icra dairesine ibrazla yerine getirilmesine, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine ilişkin karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1- Davacı vekilinin istinaf isteminin 353/1. fıkra (b-1) bendi gereğince REDDİNE,

2-Davacı vekilinin manevi tazminat yönünden istinaf isteminin 6100 Sayılı HMK'nun 353/1 fıkra (b-2) bendi gereğince KABULÜNE,

3-İlk Derece Mahkemesi olan İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/273 Esas sayılı 05/06/2026 tarihli gerekçeli ara kararının KALDIRILMASINA,

4- Düzelterek Yeniden Karar Verilmesi Suretiyle;

a) Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin manevi tazminat yönünden 2004 Sayılı İİK' un 257 ve devamı maddeleri uyarınca koşulları gerçekleştiğinden takdiren teminatsız olarak KABULÜNE,

b)250.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere davalı ... adına kayıtlı araç ve taşınmazlar İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA,

c) İhtiyati haciz kararının talep halinde 2004 Sayılı İİK'nun 261. maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin yargı çevresi içerisinde bulunan icra dairesine ibrazla yerine getirilmesine, davacının fazlaya ilişkin isteminin REDDİNE,

ç)Kararın derdest olan dava dosyası üzerinden taraflara bildirilmesine,

5-Davacı tarafından peşin yatırılan 2002,00 TL istinaf yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına, 732,00-TL istinaf karar ve ilam harcının ve gider avansının talep halinde yatırana iadesine,

6- Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans ve harç iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi'nce yerine getirilmesine,

İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 14/07/2026 tarihinde, 6100 Sayılı HMK'nun 362. Maddesi (1-f) bendi ve 2004 Sayılı İİK'nun 258/3. fıkrası gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.