Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin kamu tüzel kişisinin hizmet alım sözleşmesi gereği ödediği işçilik alacaklarını yüklenicilerden rücuen talep ettiği tazminat davasına ilişkin gerekçeli kararı.
Özet: Üst işveren konumundaki bir kamu tüzel kişisi olan davacı, hizmet alım sözleşmesi akdettiği yüklenici firmaların işçisine ödemek zorunda kaldığı işçilik alacaklarını, sözleşme hükümleri gereği bu alacaklardan yüklenicilerin sorumlu olduğu iddiasıyla davalılardan rücuen talep etmektedir; mahkeme, dosyadaki deliller, Yargıtay içtihatları ve taraflar arasındaki sözleşme koşulları ışığında, davacının yaptığı ödemenin davalılardan rücuen tahsil edilip edilemeyeceğini ve miktarı belirlemek üzere bilirkişi incelemesi yaptırarak uyuşmazlığı karara bağlayacaktır.

T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/581 Esas - 2025/641

TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/581 Esas
KARAR NO : 2025/641
..........x..............x.........
..............x................x.
.......x.........x.................x
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 26/08/2024
KARAR TARİHİ : 24/10/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 24/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan "Tazminat (Rücuen Tazminat)" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili kurumun bir kamu tüzel kişisi olup asıl işi olan elektrik üretimi dışındaki işleri Kamu İhale Mevzuatı çerçevesinde ihale yoluyla değişik firmalardan temin ettiğini, ... Termik Santralı İşletme Müdürlüğü ile davalılar arasında hizmet alım sözleşmesi yapıldığını, davalı firmaların işçilerinden ... tarafından açılan dava sonucunda ... Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 2020/89 E.-2021/540 K. sayılı dosyası ile işçilik alacaklarının hüküm altına alındığını, bu karara dayalı olarak ... İcra Müdürlüğünün 2024/303 sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, müvekkili kurum tarafından icra dosyasına 30.04.2024 tarihinde 187.686,14.-TL ödeme yapıldığını, davalı yüklenicilerle imzalanan sözleşme hükümleri gereğince, sözleşme kapsamında çalıştırılan işçilerin ücret ve her türlü işçilik alacaklarından yüklenicilerin sorumlu olduğunu, dava şartı arabuluculuk aşamasında dava dışı işçinin işvereni olan bir kısım şirketlerle kısmi anlaşma sağlandığını ve kendi sorumluluk paylarını ödediklerini, davalılara ulaşılamadığından anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla her bir davalıdan şimdilik 100,00TL olmak üzere 200,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Dava dilekçesi ve ekleri davalılara usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalılar tarafından yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Eldeki dava, üst işveren sıfatıyla ödendiği ileri sürülen işçilik haklarının rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Bu kapsamda taraflar arasındaki çekişmenin, davacının, dava dışı işçi ...'e ... Asliye Hukuk (İş Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi'nin 2020/89 Esas, 2021/540 Karar sayılı kararına binaen işçilik alacakları nedeniyle ödemek zorunda kaldığı işçilik haklarının, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi ve ekleri uyarınca davalılardan rücuen tahsili koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktalarında toplanmaktadır.
Bilindiği üzere, hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.
Yargıtay'ın konuya ilişkin emsal içtihatları uyarınca da, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında, davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğu kabul edilmektedir (Bkz. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 15/09/2020 tarihli, 2017/2497 Esas ve 2020/2808 Karar sayılı ilamı).
Bu açıklamalar çerçevesinde eldeki dava dosyası incelendiğinde, davanın rücuen alacak istemine ilişkin olduğu, bu kapsamda taraflar arasındaki çekişmenin, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi kapsamında, dava dışı ...'e yapılan işçilik ödemelerinden hangi tarafın sorumlu olduğu, hizmet alım sözleşmesi hükümlerine göre davacının işçiye yaptığı ödemeyi davalılardan rücuen talep edip edemeyeceği, edebilecekse ne kadarını talep edebileceği noktalarında toplandığı tespit edilmiştir. Bu çerçevede Mahkememizce nitelikli hesap bilirkişisine dosya tevdi edilmiş ve bilirkişiden tarafların iddiaları, savunmaları, celp edilen ... Asliye Hukuk (İş Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi'nin 2020/89 Esas, 2021/540 Karar sayılı kararı, ... İcra Müdürlüğü'nün 2024/303 Esas sayılı dosyası, bu dosyada yapılan 30/04/2024 tarihli ödeme, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi hükümleri ve dosyadaki sair tüm deliller incelenmek suretiyle, iş mevzuatı değerlendirilerek davacının davalılardan alacağının olup olmadığı konusunda rapor tanzim etmesi istenmiştir. Bilirkişi tarafından rapor dosyaya sunulmuştur. Tüm dosya kapsamı ve bilirkişi raporu uyarınca, dava dışı işçi ...'in ... Asliye Hukuk (İş Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi'nin 2020/89 Esas, 2021/540 Karar sayılı dosyası ile işçilik alacaklarına ilişkin dava açtığı, açılan dava neticesinde mahkemece ...'in 50.338,99 TL kıdem tazminatı, 6.035,62 TL ihbar tazminatı, 13.354,79 TL yıllık izin alacağı, 71,49 TL ulusal bayram ve genel tatil günü alacağı ve 3.377,34 TL hafta tatili alacağı bulunduğunun tespit edildiği, verilen kararın kesinleştiği, kesinleşen ilama binaen ... İcra Müdürlüğü'nün 2024/303 Esas sayılı dosyasından takip başlatıldığı, başlatılan takip neticesinde davacı tarafça 30/04/2024 tarihinde 187.686,14 TL ödeme yapıldığı görülmektedir. Zaten davacı da eldeki davada bu ödemeden taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi uyarınca davalıların sorumluluğunun bulunduğunu beyan ederek yapmış olduğu ödemeyi sorumlulukları oranında rücuen davalılardan talep etmiştir. Gerçekten de davacı kurum ile davalı alt işverenler arasında hizmet alım sözleşmesi akdedildiği, bu suretle taraflar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğu, davacı ile davalılar arasında imzalanan sözleşme ve sözleşmelere ilişkin idari şartnamelerin ilgili maddelerinde personellerle ilgili işçilik ücretleri ve bu uğurdaki zararların yüklenici tarafından karşılanacağının ve bu yönde yüklenicilerin sorumluluğunun düzenlendiği, davacının işçilik alacaklarından sorumlu olduğuna ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı, bu sebeple davalı şirketlerin sorumluluğunun belirlenmesinde öncelikle davacı kurum ile davalılar arasındaki hizmet alım sözleşmesindeki düzenlemelerin esas alınması gerektiği, bu nedenle ödenen işçilik alacakları nedeniyle davacının davalılara rücu hakkı bulunduğu, işçiye ödenen kıdem tazminatının, ulusal bayram ve genel tatil ücretinin, hafta tatili ücretinin tamamından taraflar arasındaki sözleşme uyarınca yüklenicilerin işverene karşı sorumlu olduğu, ihbar tazminatı ile yıllık izin ücretinden ise son işverenin sorumluluğunun bulunduğu, bilirkişi raporunun bu esaslar uyarınca tanzim edildiği ve bu nedenle denetime açık, anlaşılır ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmakla, ödenen işçilik alacakları ve ferilerinin 52.947,70-TL'sinden davalılardan...'ın, 8.731,63 TL'sinden davalılardan ... Gıda ... Ltd. Şti'nin sorumlu olduğu tespit edilmiş ve yukarıda açıklanan nedenlerle davanın kabulü yönünden aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Son olarak belirtmek gerekir ki, her ne kadar davacı vekili alacağın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmişse de, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 117. maddesinde bulunan "muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer" hükmü gereğince, temerrüt faizine hükmedilebilmesi için alacağın muaccel olması yeterli olmayıp, ayrıca borçlunun usulüne uygun bir ihtarla temerrüde düşürülmesi gerektiği, ihtarın mevcut olmadığı durumlarda ise, icra takip veya dava tarihinin temerrüt tarihi olarak kabul edilmesi gerektiği, bu bağlamda, davacı tarafından dava açılmadan önce davalının temerrüte düşürüldüğü hususunun ispatlanamadığı görülmekle, alacağa dava tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın KABULÜNE,
2-52.947,70-TL'nin dava tarihi olan 26/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte DAVALI...'DAN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
3-8.731,63-TL'nin dava tarihi olan 26/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte DAVALI ... GIDA ... LTD. ŞTİ'DEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
4-Alınması gerekli 4.213,31 TL harçtan peşin ve ıslah harcı olarak alınan 1.477,6‬0 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.735,71 TL harcın (2.348,43 TL'sinin davalı...'dan, 387,28 TL'sinin davalı ... Gıda .. Ltd. Şti'den) alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davacı tarafından yatırılan 1.477,60 TL peşin ve ıslah harcının (1.268,42 TL'sinin davalı...'dan, 209,18 TL'sinin davalı ... Gıda ... Ltd. Şti'den) alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin (25.753,05 TL'sinin davalı...'dan, 4.246,95 TL'sinin davalı ... Gıda ... Ltd. Şti'den) alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafından yapılan 7.253,4‬0 TL (427,60 TL başvurma harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.765,00 TL posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin, 6.226,57 TL'sinin davalı...'dan, 1.026,83‬ TL'sinin davalı ... Gıda ... Ltd. Şti'den alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
8-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar KESİNLEŞTİĞİNDE İADESİNE,
9-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin, 3.090,36 TL'sinin davalı...'dan, 509,64‬ TL'sinin davalı ... Gıda ... Ltd. Şti'den tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı ... Gıda .. Ltd. Şti yönünden miktar itibariyle kesin, davalı... yönünden kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
24/10/2025