Yargıtay incelemesinde, minibüs plakalarının resmileştirilmesi için yapılan danışmanlık sözleşmesinden kaynaklanan bakiye alacak talebinin erken açılma gerekçesiyle reddi ile sözleşmenin butlanına dayalı sebepsiz zenginleşme iddiası değerlendiriliyor.
Özet: Minibüs plakalarının resmileştirilmesi danışmanlık hizmeti sözleşmesi kapsamında bakiye ücret alacağı tahsili için açılan davada, davacı, edimini yerine getirdiğini savunurken, davalı sözleşmenin butlanını ve edimin imkansızlığını ileri sürerek ödenen bedelin iadesini istemiştir; ilk derece ve istinaf mahkemeleri, plaka resmileştirme işleminin tamamlanmadığı gerekçesiyle davacının alacak talebini erken açılmış bularak reddetmiş, davalı karşı davasını ise arabuluculuk eksikliği nedeniyle usulden geri çevirmiştir.
6. Hukuk Dairesi         2026/1390 E.  ,  2026/1769 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1521 E., 2026/249 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2020/68 E., 2021/440 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davacı karşı davada davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin taraflar arasındaki bila tarihli sözleşmeye istinaden davalının Diyarbakır/Ergani İlçesi yolcu taşıma işinde kullanılacak 70 adet ... plakalı minübüs plakalarının resmileştirilmesi işi kapsamında danışmanlık hizmeti vererek üzerine düşen edimleri yerine getirdiğini, davalının ise sözleşme ediminin sadece 199.000,00 TL'lik ödemesini yaptığını, bakiye bedel ve KDV ile gelir vergisini ise ödemediğini, 08.03.2019 tarihli ihtarname ile ödenmesinin istenilmesine rağmen ödenmemesi üzerine icra takibi başlatıldığını, icra takibine kötüniyetli olarak itiraz edildiğinden itirazın iptali ile %20 den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde, davacı şirketle sözleşme imzalanmadığını, ancak belirtilen konuda ... ünvanlı şirket ile butlanla malul olan bir sözleşme imzalandığını, nitekim yasalarda ve belediye mevzuatında sözleşmede tanımlanan plakaların resmileştirilmesi şeklinde bir görev ve yetki bulunmadığını, müvekkili kooperatif yetkilileri tarafından davacıya 26.12.2016 tarihli ve 28.02.2017 tarihine kadar geçerli olacak şekilde vekalet verildiğini, sözleşme süresi ise 180 gün olmakla sözleşmenin geçersiz ve mutlak butlanla batıl olduğunun açık olduğu, bu sözleşmeye dayanarak talepte bulunulamayacağı, davacının ihtarnamesine cevap verilerek taleplerinin kabul edilmediğinin ödenen 199.000,00 TL'nin sebepsiz zenginleşme kapsamında iadesini talep ettiklerinin bildirildiğini, sözleşmenin kamu görevinin icra eden kurum ve kuruluş çalışanlarına yasa ile verilen yetki ve görevleri ihlal niteliğinde olduğundan kamu düzenine, genel ahlaka ve yasalara aykırı olduğunu, nitekim belirtilen görevin Belediye ve Ukome'ye ait olduğu, kaldı ki plakaların resmileştirmesi işinin de yapılmadığını, hat tahsis bedeli belirlenmediğinden ... plakalarının verilmediği, ... plaka verilmesi halinde dahi davacının talepte bulunamayacağını, müvekkilinin başvurusu sonucunda 28.6.2018 tarihli Ukome kararı ile ... plakaların tahsis bedeli karşılığında verilmesinin kararlaştırıldığını, ancak hat tahsis bedeli bir türlü belirlenemediğinden ... plakaların resmileştirilemediğini, sözleşmenin konusunun imkansız olduğunu, kanunun emredici hükümlerine aykırı olarak düzenlenen sözleşme gereği ödenen tutarın iadesi gerektiğinden davacının asıl davasının reddine ve butlanla malul olan sözleşme için ödenen ve davacı yönünden sebepsiz zenginleşme oluşturan 199.000,00 TL'nin davacıdan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında imzalanan sözleşmenin konusunun Diyarbakır/Ergani ilçesi yolcu taşıma işinde kullanılacak 70 adet "..." plakalı minibüs plakasının Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi'ndeki resmileştirme işinin takibi olduğu, kanuna ve ahlaka aykırı olduğu hususunun kanıtlanamadığı, Diyarbakır Büyükşehir Başkanlığı'na ve Ukome'ye yazılan yazılara verilen cevaplara göre, resmileştirme işleminin tamamlanmadığı, yani yeni plaka tahsisinin henüz sağlanamadığı, yapılan bir kısım işlemlerin iptali için idari yargıda açılan davaların bulunduğu, bu nedenle icra takip tarihi ve dava tarihi itibariyle bakiye ücrete hak kazanılmadığı, davanın erken açıldığı kanaatine varıldığından asıl davanın reddine, karşı davanın ise arabuluculuğa başvurulmadan ve neticesi beklenmeden açılması nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı-karşı davada davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Asıl dava davacı vekili temyiz dilekçesinde, müvekkiline sözleşme kapsamında bir kısım ödeme yapılması sonrasında plakalara resmiyet kazandıracak makam gibi lanse edilerek sözleşmenin konusunun imkansız ve butlanla sakat olduğunu iddia etmenin dürüstlük kurulanı aykırı olduğunu, müvekkilinin sözleşme gereği ediminin danışmanlık hizmeti sağlamak olup, sözleşme gereği her türlü danışmanlık hizmetinin yerine getirildiğini, davalıya harçları tamamlaması gerektiği bildirilmesine rağmen harçların tamamlanmadığı için tahsis işlemlerinin tamamlanamadığını, sadece birkaç araç için harç tamamlandığını, vekaletname ve Ukome karar tarihlerinin farklı olmasının müvekkilinin edimini yerine getirmediğini göstermeyeceğini, müvekkilinin resmileştirme işlemini yapacak merci olmadığını, resmileştirme işleminin tamamlanmadığı ve plaka tahsisinin yapılmadığı gerekçesiyle davanın reddinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilinin sözleşme süresi boyunca danışmanlık hizmeti vererek sözleşmedeki bedele hak kazandığını, ayrıca süresi içinde cevap verilmediğinden davalının cevap ve delil dilekçesinin dikkate alınamayacağını, ilk tebliğat ile davadan haberdar olduğundan süresi içinde cevap dilekçesi sunmadığını beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, danışmanlık hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacağa yönelik itirazın iptali ile karşı davada ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, asıl davada davacı- karşı davada davalı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,
Alınması gereken temyiz harcı peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 29.04.2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.