istanbul 12. asliye ticaret mahkemesinde, alkollü sürücünün sebep olduğu kazada ödenen tazminatın sigortalıdan rücuen tahsili için açılan itirazın iptali davası.

İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinde, alkollü sürücünün sebep olduğu kazada ödenen tazminatın sigortalıdan rücuen tahsili için açılan itirazın iptali davası.

Özet: Bir sigorta şirketi, alkollü sürücü tarafından sigortalı aracın karıştığı trafik kazasında üçüncü kişiye ödediği tazminatı, poliçe genel şartlarına aykırı hareket nedeniyle sigortalı araç sahibinden rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep ederken, davalı araç sahibi tebligat usulsüzlüğünü ve aracın kiralandığı sırada elinden çıktığını savunarak davanın reddini istemiş, ancak sigorta tahkim komisyonu tarafından rücuya esas kararın kesinleşmiş olduğu belirtilmiştir.

T.C.

İSTANBUL

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/145 Esas

KARAR NO : 2026/528

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 26/02/2025

KARAR TARİHİ : 17/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Borçlu ...'ya ait ... plaka sayılı araç 07.06.2017-07.06.2018 tarihleri arasında müvekkil şirketçe 9766708 sayılı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile poliçede yer alan teminatlar kapsamında, poliçe limitleri miktarınca sigorta güvencesi altına alındığını, Müvekkil şirketçe Zorunlu Trafik Sigortası ile teminat altına alınan ... plaka sayılı aracın direğe çarpması sonucu sonucu çok araçlı maddi hasarlı yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini, Meydana gelen trafik kazası müvekkil şirket tarafından sigortalı olan ... plaka sayılı aracın sürücüsü Süleyman Gökhan Güven'in 2918 sayılı K.T.K'nın 52/1-a maddesini ihlal ettiği kaza yeri inceleme ve sürücü beyanlarından görüş ve kanaatine varıldığını, Sigortalı araç sürücüsünün meydana gelen kazada ağır kusurlu ve alkollü olduğu kaza tespit tutanağıyla ve bilirkişi raporlarıyla sabit olduğunu, Müvekkil şirket tarafından ilgili poliçe gereği, işbu trafik kazası sonucu yaralanan karşı tarafa 416.625-TL tazminat ödemesi yapıldığını, Sigortalının yasal sınırın üzerinde alkollü olarak araç kullanması Sigorta Genel Şartlarında rücu sebebi olarak gösterilmiş olup işbu sebeple yapılan ödemenin sigortalı araç işleteni konumunda bulunan borçlu sigortalı taraftan rücuen tazmini gerektiğini, izah edilen 416.625-TL ödemenin rücuen tazmini amacıyla ilk önce sigortalıya rücu mektubu gönderilmiş ancak sonuç alınamamıştır. Bunun üzerine davalı-borçlu aleyhine icra takibi başlatıldığını, Müvekkil şirket tarafından İstanbul ... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibine davalı-borçlu haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini, Haksız ve kötü niyetli bir şekilde likit bir alacağı karşı yapılan itiraz sonucu %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Öncelikle mahkemenizin 14.10.2025 tarihli kararının hatalı olduğunu, yapılan tebligatın usulsüz olduğunu, müvekkilimin adres kaydını taşıdıktan sonra mahkemeniz dosyasında eski adrese tebligat yapıldığını, Müvekkilim tebligatın yapıldığı Yenimahalle mahallesinde yaklaşık 4 sene evvel ayrılarak Uskumruköy mahallesine taşınmış, 02.05.2025 tarihinde ise Uskumruköy mahallesinden şuan mernis adresi olarak gözüken adrese taşındığını, Devamında dosyanız kapsamında müvekkilime 06.05.2025 tarihinde yaklaşık 4 yıl önceki adresine tebligat yapıldığını, Müvekkilim adına o tebligatı alan kişi abisi olduğunu, Ancak müvekkilim ile abisinin arasında uzun süredir küskünlük bulunduğunu, Bu nedenle müvekkilin abisi tebligattan müvekkili haberdar etmemiştir. Kaldı ki tebligatın yapıldığı tarihte müvekkilin başka adreste oturduğu nüfus kayıtları ile sabit olduğunu, Bu nedenle müvekkile yapılan tebligatın bir geçerliliği olmadığını, Müvekkilim 10 seneyi aşkın süredir oto kiralama işi yaptığını, Dava konusu araç müvekkilime aittir. Ancak belirtilen araç 10.07.2017 tarihinde müvekkilim tarafından ...isimli kişiye kiraladığını, Devamında Ayhan Yılmaz aracı müvekkilden alıp arkadaşı ...'a verdiği, ...'ın aracı ... isimli kişiye kullandırtığı, kaza anında Süleyman ...'in alkollü olduğu, kazanın bu sırada meydana geldiği, kaza nedeniyle ...'ın yaralandığı ve malul olduğu belirterek müvekkil aleyhine ikame olunan işbu davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, ZMSS sigortacısı tarafından dava dışı zarar görene yapılan ödemenin teminat dışı hal sebebiyle davalı sigortalıdan rücuen tahsili amacıyla davalı aleyhine yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Dosyamıza getirtilen İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 449.703,88-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

İstanbul ...Tüketici Mahkemesinin 13/01/2026 tarih ...Esas,...Karar sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verilmesi üzerine dosyanın Mahkememize tevzi edildiği, tensip ara kararı uyarınca Sigorta Tahkim Komisyonuna yazılan müzekkereye verilen yanıtta Hakem heyeti tarafından verilen davaya konu karara karşı itiraz yoluna başvurulmadığı, komisyon içi başvuru yollarının tükenmiş olduğunun bildirildiği, dolayısıyla kararın kesinleşmiş olduğu anlaşılmıştır.

İstanbul ... Tüketici Mahkemesinin 13/01/2026 tarih ... Esas sayılı dosyası kapsamında alınan bilirkişi heyet raporunda özetle;

"1- Kazanın oluşumunda ... plakalı araç Sürücüsü ...’ ın

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 52 /1b (Aracının hızını, aracın yük ve teknik

özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak)

maddesi kuralını ihlal ettiğinden ASLİ ve TAM KUSURUNUN OLDUĞU,

2- ...plakalı ehliyetsiz araç sürücüsü Süleyman ...’ in

07.08.2017 tarihinde yaptığı kaza anında yasal sınır üzerinde 0,78 promil alkollü

olduğu, alkol etkisiyle güvenli araç sürüş yeteneğini kaybettiği, kazanın münhasıran

(salt- tek başına) alkole bağlı olarak meydana geldiği,

3- Dava dışı ...’ın, Tahkim Komisyonu tarafından tanzim edilen bilirkişi rapor tarihi

itibariyle talep edebileceği toplam maddi tazminatın 1.078.910,41 TL olacağı, bu rakamın

ise davacı Kurumun poliçe ile ödemekle yükümlü olduğu 330.000,00 TL’nin üzerinde

olduğu,

4-... Plakalı araç 9766708 nolu poliçe ile 07.06.2017-07.06.2018 vade aralığında

sigortalı davalı Mehmet Kara adına Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile

sigortalı olduğu, 07.08.2017 tarihinde meydana gelen kazanın ZMSS vadesi ve teminat

kapsamında meydana geldiği, Davacı sigorta şirketi tarafından ZMSS Teminat ve limit

kapsamında 330.000,00 TL 05.11.2019 tarihinde ödendiği,

5- ZMSS Genel Şartları B.4-b Maddesinde Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat

hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevk

edilmesi kullanılması suretiyle kazanın meydana gelmesi ve b.4-c maddesinde kazanın

alkolün etkisiyle meydana gelmesi ZMSS Genel Şartları gereği sigortalısından rücu

edilebilecek hallerden olduğu, Rücu şartlarının oluşup oluşmayacağı hukuki konusu

sayın mahkemenin takdirinde olacağı,

6- Sayın Mahkeme tarafından rücu şartlarının oluştuğuna hükmedilmesi durumunda davacı

sigorta şirketi ZMSS Gnel Şartları gereği teminat ve limit kapsamında ödediği 330.000,00 TL tazminatı rücuen talep edebileceği ve takibi devam ettirebileceği,

7- Karayolları Trafik Kanunu Madde 85 Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne

veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın

işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen

sorumlu olurlar. İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya

aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi

sorumludur.

8- İşleten olarak dava konusu ... plakalı aracın ... adına kayıt ve

tescilli olduğu, kiralama sözleşmesine göre 30 gün kiralandığı, İşleten olarak hukuki

takdir ve değerlendirmesi sayın mahkemeye ait olacaktır. " şeklinde tespit yapıldığı anlaşılmıştır.

ZMMS'de sigortacının rücu hakkı, TTK’nın 1301/2. maddesi, 2918 sayılı KTK'nın 95/2. maddesi ile ZMSS poliçesi genel şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur. ZMSS Poliçe Genel Şartlarının 4. maddesinde düzenlenen ağır kusur veya kasıt hali, oto yarışına katılma, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işletenin kusuru gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerindendir.

Yine davaya konu kazanın meydana geldiği tarih itibariyle yürürlükte olan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinde, tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak verildiği kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa, sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

Hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığını ispat yükü, 6762 sayılı TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne, aksi halde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün ve 2005/11-624-713; YHGK 10.12.2014 gün ve 2013/17-1199 E. 2014/1018 K. sayılı ilamları).

Bu kapsamda, yukarıda ayrıntılarına yer verilen denetime elverişli bulunan bilirkişi raporu ile, kazanın münhasıran alkolün etkisiyle oluştuğu tespit edilmiş olmakla, kaza sonucu oluşan zararın teminat dışı olduğu hususu davacı tarafça ispatlanmıştır. Dolayısı ile davacının dava dışı zarar görene ödediği bedelin rücuen tahsili amacıyla davalı sigortalı aleyhine yapmış olduğu icra takibinin yerinde olduğu anlaşılmakla, davanın kabulü ile; davalı tarafından İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takibine yapılan itirazın iptaline, takibin aynen devamına, takip haksız fiile dayandığından likit olmayan alacak hakkındaki icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;

1-Davanın KABULÜ İLE; davalı tarafından İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takibine yapılan itirazın iptaline, takibin aynen devamına,

2-Şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,

3-Alınması gereken 28.459,65-TL karar ve ilam harcından 7.114,92-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 21.344,73-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 7.817,82-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 26.562,90-TL masraf olmak üzere toplam 34.380,72-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

5-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

6-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 66.660,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

7-3.140,00-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/06/2026

Katip

Hakim