adana bam 9. hukuk dairesinin cmr kapsamında araç yangını sonucu oluşan hasar bedelinin sigorta şirketince rücuen tazmini davasına ilişkin istinaf kararı.

Adana BAM 9. Hukuk Dairesinin CMR kapsamında araç yangını sonucu oluşan hasar bedelinin sigorta şirketince rücuen tazmini davasına ilişkin istinaf kararı.

Özet: Bir sigorta şirketi, sigortalısı tarafından bir lojistik firmasına devredilen ve yurt dışından Iraka taşınan gıda takviyesi, ilaç ve kozmetik ürünlerini taşıyan aracın Şanlıurfada lastik patlaması nedeniyle yanarak tamamen zayi olması sonucu, uğranılan zararın bir kısmını karşılamak üzere sigortalısına yaptığı 65.000 Euroluk tazminat ödemesini takiben, CMR Konvansiyonu ve Türk Ticaret Kanunu hükümleri kapsamında, bu meblağın yasal faiziyle birlikte taşımayı gerçekleştiren davalı firmalardan müteselsilen rücuen tahsilini talep etmektedir.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1834 - 2026/2237

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/1834

KARAR NO : 2026/2237

KARAR TARİHİ : 13/07/2026

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 29/09/2023

NUMARASI : 2022/362 ESAS 2023/692 KARAR

DAVACI : ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ -

VEKİLİ : Av.

DAVALILAR : 1- ...

VEKİLLERİ : Av.

DAVA : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen),

BİRLEŞEN DOSYA

( ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/368 esas sayılı dosyası)

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALILAR : 1- ...

DAVANIN KONUSU : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)|Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 13/07/2026

YAZIM TARİHİ : 13/07/2026

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/09/2023 tarih, 2022/362 Esas, 2023/692 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNLARININ ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı yurt dışında yerleşik yabancı firmalar tarafından satılan gıda takviyesi, ilaç ve kozmetik ürünlerinin ...'den ...'a taşınması işi CMR sorumluluk sigortacısı oldukları ... Lojistik A.Ş. adlı sigortalıları tarafından üstlenildiğini, söz konusu taşıma işi sigortalıları tarafından, daha önce de birçok kez beraber çalıştıkları davalı ... Lojistik Nakliyat İnşaat Petrol Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ye verildiğini, sigortalının, dava konusu taşımanın yapıldığı tarihe kadar yaklaşık 1 yıldır düzenli olarak taşıma işlerinin büyük bir kısmını ...'ya verdiğini, yaklaşık 1 yıl sürelik bir periyot içerisinde 100'ü aşkın taşıma işinin sigortalıları tarafından ...'ya verildiğini ve taşımasının ... tarafından gerçekleştirildiğini, dava konusu olayda da taşımaya konu gıda takviyesi, ilaç ve kozmetik yükünin ... Limanı'ndan ... tarafından temin edilen ... / ... plakalı araç ile Irak'a taşınmak üzere teslim alındığını, Malların 25.01.2021 tarihinde teslim alınması akabinde aynı gün içerisinde taşımayı gerçekleştiren aracın 25.01.2021 tarihinde Şanlıurfa'da sefer halindeyken yandığını, araç içerisindeki malların da yanarak zayi olduğunun ... tarafından Whatsapp üzerinden sigortalılarına bildirildiğini, 25.01.2021 tarihli İtfaiye Raporu'na, ekteki ... Sigorta Ekspertiz Hiz. Ltd. Şti. Ekspertiz Raporu'na ve 25.01.2021 tarihli Olay Yeri Görgü Tespit Tutanağı'nda yer alan sürücü beyanına göre hasara sebebiyet veren yangının, aracın lastiğinin patlaması ve buradan çıkan kıvılcım sebebiyle oluştuğunu, malların yangın sonrası tamamen ziyaa uğraması akabinde sigortalısı tarafından davalılara ihtarname gönderilerek zararın tazmin edilmesinin talep edildiğini, gönderici firmaların tek bir aileye ait olup, söz konusu yangın sebebiyle sigortalılarına başvurarak tam hasara uğrayan mallarının bedeli 206.801,10 Euro'yu sigortalısından talep ettiğini, sigortalılarının ise öncelikle malların hasar görmesine kendilerinin sebep olmadığını, maldaki hasarın ... ve ... firmaları tarafından tazmin edilmesi gerektiğini ileri sürdüğünü, akabinde de süre gelen yazışmalar, ekspertiz raporu, davalılara keşide edilen ihtarname ve yapılan görüşmelerin sonuç vermemesi neticesinde taşıyıcının sınırlı sorumluluğu ve CMR 23/3. maddesi çerçevesinde hak sahibine 22.12.2021 tarihinde 80.000 Euro'luk tazminat ödediğini ve alacağı temlik aldığını, poliçe çerçevesinde hak sahibine tazminat ödeyen sigortalısının ... Lojistik A.Ş.'ye şirketlerince 65.000 Euro ödenerek alınan ibraname ve temlikname ile TTK 1481. Maddesi, CMR Konvansiyonu'nun 17/1. maddesi, 17/3. maddesi, 23/3. Maddesi, 39/4. maddesi ve genel hükümlere göre davalılara rücu edilme zorunluluğunun hasıl olduğunu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın sulhen çözülebilmesi için arabuluculuk dosyası tahtında yapılan dava şartı arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığını belirterek, zayi olan mallara ilişkin taraflarınca ödenen 65.000 Euro'luk sigorta tazminatının dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca kamu bankalarınca Euro mevduatına uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/368 esas sayılı dosyasına vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle: işbu dava ile, işbu davadan daha önce açılmış olan .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/362 Esas sayılı dosya arasında bağlantı bulunduğunu, söz konu davada da alacağın kaynağının ... / ... plakalı araçta meydana gelen yangın hasarı olduğunu, birleştirme talep edilen dosyada, zararlarının bir kısmını karşılayan sigortacının işbu davadaki davalılardan rücuen ödediği sigorta tazminatını talep ettiğini, bu sebeple HMK 166. maddesi gereği işbu davadan daha önce açılan .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/362 Esas sayılı dosyası ile işbu davanın birleştirilmesini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla zayi olan mallara ilişkin taraflarınca ödenen tazminatın şimdilik 15.000 Euro'luk kısmının ödeme tarihi olan 22.12.2021 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca kamu bankalarınca bir yıl vadeli Euro mevduatına uygulanan en yüksek mevduat faizi ile davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Lojistik Nak. İnş. Petrol Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının tüm iddialarının hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz olduğunu, davacı sigorta şirketinin sigortalısı ... Lojistik A.Ş. tarafından müvekkili ile aralarındaki dava dışı önceki ticari ilişkilerden kaynaklanan güvenden dolayı araç yönlendirilmesinin talep edildiğini, müvekkilinin ise herhangi bir kazanç/ menfaat sağlamaksızın araç yönlendirmesi yaptığını, müvekkilinin sadece ...'ın talebi üzerine firma yönlendirmesi yapmış olup, ... tarafından müvekkiline herhangi bir fatura dahi kesilmediğini, ... ile müvekkili arasında ne sözleşme ne fatura ne de ticari bir ilişkinin dahi söz konusu olmadığını, müvekkilinin hem ... adlı firmayı hem de diğer davalı ... Dış Ticareti tanımakta olup, ... ile dava dışı başka taşımalar için ticari ilişkinin söz konusu olduğunu, dava konusu taşımada da yine ... tarafından müvekkiline araç sorulduğunu ve müvekkilinin de tüm iyi niyetiyle daha önceki ilişkilerine dayanarak yönlendirme yaptığını, müvekkilinin hiç bir sorumluluğunun olmadığını, sorumlu tutulabilmesi için aracın müvekkiline ait olması, taşımanın müvekkili tarafından gerçekleştirilmesi ve meydana gelen yangından müvekkilinin tamamıyla kusuru ve ihmali olması gerektiğini, müvekkili şirket bakımından sorumluluğu bulunmadığını ve taraf sıfatı'na sahip olmadığını belirterek, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, taraf sıfatı'na sahip olmayan müvekkili bakımından davanın husumet yokluğu nedeniyle reddini talep etmiştir.

Davalı ... Dış Ticaret Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; 25/01/2021 günü sürücü ...'ün sevk ve idaresinde bulunan müvekkili şirketin maliki olduğu, ancak işleteni ...'ün olduğu .../ ... Plakalı aracın lastiklerinde çıkan yangın sonucu, malların yanması nedeniyle, davacı sigorta şirketinin mal sahibine ödemiş olduğu 65.000,00 Euro'yu rücuen talep ettiğini, ancak ilgili yükün müvekkili şirketin bilgisi ve onayı olmadan yüklendiğini, ilgili yük her ne kadar müvekkili şirkete ait araçta yanmış ise de müvekkili şirketin yükle bir ilgisinin olmadığını, yükleme yapılırken ve gümrük işlemleri yapılırken müvekkili şirketin hiçbir onayının alınmadığını, müvekkili şirketin davaya konu yükten kaza sonrası haberi olduğunu, davacı sigorta tarafından karşılanan zararın sigorta şirketinin sorumluluğunda olan ödeme olduğunu, sigorta şirketinin müvekkili şirkete ödemiş olduğu tutarı rücu ederken hiçbir haklı gerekçesinin olmadığını, gerçekleşen kazada araç sürücüsünün ağır kusurunun olmadığını, zira kaza nedeniyle kendisine atfedilebilecek hiçbir kusurun söz konusu olmadığını, kazayla ilgili kusuru bulunmayan, bu dava ile hiçbir surette sorumluluk ve husumet yöneltilemeyecek olan müvekkili şirkete, davacı tarafından bu davanın açılmasının hukuka aykırı olduğunu, davacının hukuki dayanaktan yoksun dava talebinin öncelikle usule ilişkin itirazları nedeniyle reddine, tüm beyanları doğrultusunda davacının davasının ve taleplerinin müvekkili şirket yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :

İlk Derce Mahkemesinin kararında özetle; Taşımaya konu gıda takviyesi, ilaç ve kozmetik yükünün ... Limanı'ndan ... / ... plakalı araç ile Irak'a taşınmak üzere teslim alındığını, taşımayı gerçekleştiren aracın 25.01.2021 tarihinde Şanlıurfa'da sefer halindeyken yandığını ve araç içerisindeki malların da yanarak zayi olduğunu, mahkemece celp edilen ... Gümrük Müdürlüğü'nden gönderilen yazı ekindeki beyannameler incelendiğinde, ... plakalı araçla, Habur Sınır Kapısı'ndan çıkarak, Irak/...'deki ... firmasına gönderilmek üzere Taşımacı hanesinde .../Merkez adresli ... Dış Ticaret Ltd. Şti.'nin taşıyacağının beyan edildiğini, davalı ... Dış Ticaret Ltd. Şti. firmasının taşımadan sorumlu olduğunu, davacı vekili tarafından dilekçesinin ekinde sunulan Davalı ... Lojistik şirketinin whatsap üzerinden göndermiş olduğu mesajlar ve taşımaya ilişkin yapılan bilgilendirmelerden taşıma işini davalı ... şirketinin yaptığının anlaşıldığını, hasarın meydana gelmesi sonucu ortaya çıkan zarardan, sigortacıya karşı karşı ve birleşen dosyada sigorta ödemesi dışında kalan zarar yönünden davacı sigortalıya karşı davalılar akdi taşıyıcı olarak ... Lojistik Nak. Ltd. Şti. ile fiili taşıyıcı olarak ... Dış Ticaret Ltd. Şti.'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, hükme esas alınan bilirkişi heyeti raporuna göre taşıyıcının üst sınır tazminatının 80.250,32 Euro olarak hesaplandığını, sigortalı ... Lojistik A.Ş. tarafından araç yangınında zarar gören yük ilgilisi ... 'ya 80.000 EUR ödemede bulunulduğunu, bu zarar tutarından 65.000 EUR kısmının asıl dava dosyasının davacısı sigorta şirketi tarafından sigortalısı şirkete ödendiği, sigorta şirketinin sigortalısına halef olduğundan 65.000,00 Euro alacağın dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca kamu bankaları tarafından Euro cinsi 1 yıllık mevduata uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine, birleşen dava dosyasında ise; davacı ... Lojistik A.Ş. tarafından yük ilgilisine ödenen bedelden sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme düşüldükten sonra kalan 15.000 Euro alacağın dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca kamu bankaları tarafından Euro cinsi 1 yıllık mevduata uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; İlk derece mahkemesinin gerekçeli kararınında hesaplanan vekalet ücretinde hata olduğunu, hükmedilecek vekalet ücretinin karar tarihindeki yabancı paranın satış kuru üzerinden hesaplanması gerektiğini, ilk derece mahkemesince dava açılış tarihi dikkate alındığını beyan ederek kararın vekalet ücreti yönünden kaldırılıp düzeltilerek yeniden hüküm kurulmasını talep etmiştir.

Davalı ... Dış Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkeme tarafından yeterli araştırma yapılmadan alel acele hüküm kurulduğunu, bilirkişi raporunda kusur oranı belirlenmemiş olmasına rağmen bilirkişi raporunun hükme esas kabul edildiğini, yerel mahkemece kusur yönünden yapmış oldukları itirazlarının incelenmediğini, yerel mahkemece dava konusu yangının kimin kusurundan kaynaklandığı hususunda açıklığa kavuşturulmadığını, bilirkişi raporunda tazminat hesabının neye göre yapıldığının anlaşılamadığını, bilirkişi raporunun denetime el verişli olmadığını, müvekkili şirketin şoförünün kendi başına yaptığı bir taşıma işinden dolayı müvekkili şirketin sözleşmenin tarafı olarak sorumlu tutulamayacağını, müvekkili şirketin şoförünün bağımsız olarak hareket ettiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER İLE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Esas dava ve birleşen dava, CMR taşımasına dair sırasıyla rücuen tazminat ve tazminat istemlerine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi'nce, esas davanın ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararlara karşı davacı vekili ve davalılardan ... Dış Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi HMK'nun 355.maddesi gereğince istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı; asıl dava dosyasında davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalı ... Lojistik A.Ş. arasında ”Nakliyat Taşıyıcı Sorumluluk Katılım Sigorta Poliçesi“ düzenlendiği, davacı sigorta şirketinin CMR sorumluluk sigortalısı ve birleşen dosya davacısı olan ... Lojistik A.Ş. nin yabancı firmalar tarafından satılan gıda takviyesi, ilaç ve kozmetik ürünlerinin ...'den ...'a taşınması işini üstlendiği, taşımayı gerçekleştiren aracın 25.01.2021 tarihinde Şanlıurfa'da sefer halindeyken yandığı ve araç içerisindeki malların da yanarak zayi olduğu, Irak/...'deki ... firmasına gönderilmek üzere Taşımacı hanesinde .../Merkez adresli ... Dış Ticaret Ltd.Şti.nin taşımacı görevlendirildiğinden gümrük mevzuatı çerçevesinde, davalı ... Dış Ticaret Ltd. Şti. Firmasının taşımadan sorumlu olduğu, dosya kapsamındaki belgelerden ve yapılan bilgilendirmelerden de gerçek taşıma işini davalı ... şirketinin yaptığının anlaşıldığı, nakliyeci sıfatı ile taşımayı üstlenen ... firması ile ... firmasının altında asıl nakliyeci olarak gümrük beyannamelerinde adı bulunan ... Dış Ticaret firmasının birlikte sorumlu oldukları, CMR Konvansiyonu kapsamında ise hasarın meydana gelmesi sonucu ortaya çıkan zarardan, sigortacıya karşı ve birleşen dosyada sigorta ödemesi dışında kalan zarar yönünden davacı sigortalıya karşı davalılar akdi taşıyıcı olarak ... Lojistik Nak. Ltd. Şti. İle fiili taşıyıcı olarak ... Dış Ticaret Ltd. Şti.nin müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, usul ve yasaya uygun hükme esas alınan isabetli, karar vermeye ehil rapor uyarınca esas dava davacının ödediği bedeli rücu hakkı bulunduğu, birleşen dava davacısı ... Lojistik A.Ş. tarafından yük ilgilisine ödenen bedelden sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme düşüldükten sonra kalan 15.000 Euro alacağında tahsiline dair kurulan hükmün yerinde olduğu, davalı istinaflarında kurutuluş kanıtı getirilmesi için inceleme yapılmadığı savunmasına rağmen bu kapsamda ispat külfetlerinin davalı tarafça ortaya konamadığından, mahkemece verilen kararlarda usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiş davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen istinaf istemlerinin esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacılar vekili vekalet ücreti yönünden istinafa başvurmuş ise de; mahkemenin kararında yer verildiği üzere dava tarihindeki kur üzerinden karar tarihindeki tarifeye göre vekalet ücretine hükmedilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiş, davacılar vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davacılar vekili ve davalılar vekillerinin istinaf istemlerinin HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı reddine dair karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :

1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince davacılar vekili ile Davalı ... Dış Ticaret Limited Şirketi vekilinin ilk derece mahkemesi'nin kararına ilişkin istinaf başvurusunun AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE,

2-a) 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00.TL maktu istinaf karar harcından peşin alınan toplam 539,70.TL'nin mahsubu ile bakiye 192,30.TL istinaf karar harcının davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

b-)492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli toplam 86.655,09.TL nuspi istinaf karar harcından peşin alınan toplam 21.663,76.TL'nin mahsubu ile bakiye 64.991,33.TL istinaf karar harcının davalı ... Dış Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

3-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince istinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan harcamaların kendi üzerine BIRAKILMASINA,

4-6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,

5-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme dosya üzerinden yapıldığından lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin Dairemizce taraf vekillerine TEBLİĞİNE,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, dava değeri göz önüne alınarak 7036 sayılı Kanun'un 7'nci maddesi yollamasıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361'inci maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 13/07/2026 tarihinde oy birliğiyle ile karar verildi.

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır