Danıştay 8. Dairesi, 6292 sayılı Kanun kapsamında bedelsiz iade talep edilen taşınmazın satış sözleşmesinin iptali ve ödenen bedellerin iadesi davasının süre aşımı nedeniyle reddi kararını inceledi.
Özet: Davacılar, 6292 sayılı Kanun kapsamında Hazineden satın aldıkları 2/b vasıflı taşınmazın kendilerine bedelsiz iade edilmesi gerektiğini ileri sürerek, taksitli satış sözleşmelerinin iptalini ve yaptıkları ödemelerin yasal faiziyle birlikte iadesini talep etmişlerdir; ancak ilk derece mahkemesi, taşınmazın bedelsiz iade koşullarını taşımadığını belirterek davayı reddederken, bölge idare mahkemesi ise sözleşme iptali ve ödeme iadesi taleplerinin çoğunu süre aşımı nedeniyle, kalanını ise esas yönünden davanın hukuki dayanağı bulunmadığından reddeden kararı sonucu itibarıyla hukuka uygun bularak istinaf başvurusunu reddetmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : 2021/6036Karar No : 2025/5245 TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ... 2-... VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacılar tarafından, İstanbul ili, Ümraniye ilçesi, ... (...) Mahallesi, ... ada (eski ... ada), ... parsel (eski ... parsel) sayılı taşınmazın, 6292 sayılı Kanunun 6. maddesi uyarınca satışına ve buna dayalı olarak devrine karar verilmesinden sonra aynı madde uyarınca Haziran 2018 tarihinde imzalanan taksitli satış sözleşmelerinin iptali ile anılan sözleşme gereği davacılardan ...'nun söz konusu taşınmazın 1/2'lik hissesinin bedeli olarak peşin ödediği 38.009,50 TL'nin ve ödemiş olduğu 21/12/2018-21/06/2019-23/12/2019-22/06/2020 tarihli taksitlerin yasal faizi ile birlikte iadesi, ...'ın söz konusu taşınmazın 1/2'lik hissesinin bedeli olarak peşin ödediği 38.007,60 TL' in ve ödemiş olduğu 21/12/2018-21/06/2019-23/12/2019-22/06/2020 tarihli taksitlerin yasal faizi ile birlikte iadesi istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacıların bedelsiz iade kapsamına girdiği iddia edilen dava konusu parselin, evveliyatında davacılar veya akti seleflerine yönelik hazine dışında özel mülk anlamında tapu kaydı oluşturulmadığından, 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanunun “2/A veya 2/B Belirtmelerinin Terkini ve İade Edilecek Taşınmazlar“ başlıklı 7. maddesi kapsamında bedelsiz iade şartları taşımadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi'nce; olayda taksitli taşınmaz satış sözleşmelerinin 2018 yılının Haziran ayında imzalandığı nazara alındığında sözleşmelerin iptali istemi açısından altmış günlük dava açma süresi geçirildikten sonra 16/07/2020 tarihinde açılan davanın süresinde olmadığı gibi peşin ödenen meblağın tazmini ile 21/12/2018-21/06/2019-23/12/2019 tarihlerinde ödenen meblağın tazmini açısından da altmış günlük dava açma süresinin geçirildiğinin görüldüğü, davanın 22/06/2020 tarihinde ödenen meblağın tazmini istemine gelince; 6292 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca yapılan bedelsiz iade başvurusunun reddine dair işlemlere süresinde dava açılmaması, anılan Kanunun 6. maddesi uyarınca bedelsiz iade başvurusunun kabulü üzerine taraflar arasında imzalanan taksitli satış sözleşmesine karşı da süresinde dava açılmaması, davanın uyuşmazlık konusu taşınmazın bedelsiz iade edilmesi gerekirken bedel mukabili satışının yapılmasının hukuka uygunluk denetiminin bu davada yapılmasına hukuken olanak bulunmaması karşısında bu meblağın anılan iddia kapsamında iadesine karar verilemeyecek olması karşısında davanın kısmen süre aşımı nedeniyle, kısmen esastan reddi gerekirken, tamamen davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararında sonucu itibariyle hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek davacının istinaf başvurusunun bu gerekçeyle reddine karar verilmiştir.TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından, söz konusu taşınmazın... isimli şahsa ait olduğu eski tarihli tapu kaydından anlaşıldığı, bu kişi tarafından maliki olduğu taşınmazın yarı hissesini ... ve diğer yarı hissesini ise ...ya devir için ...yu vekil tayin ettiği ve sonrasında ise devir işlemlerinin gerçekleştiği, daha sonra bu kişiler adına kayıtlı iken 17/01/20217 tarihinde yapılan kadastro çalışmaları neticesinde 6831 sayılı Kanun’un 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışına çıkarılarak Hazine adına tescil edildiği, davacılarca taşınmazın bedelsiz iade talebinin reddi ile sahibi oldukları taşınmazın kendilerine satışı işleminin hukuka aykırı olduğu, Mahkemece davanın süresi içinde açılmadığı gerekçesinin ise yanlış olduğu ayrıca aynı adada yer alan başka hak sahiplerine bedelsiz iade yapılırken kendilerinin bedelsiz iade taleplerinin kabul edilmemesinin eşitlik ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı Yasanın 17. maddesi uyarınca davacıların duruşma istemi kabul edilmeyerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz isteminin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, 29/05/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.