diyarbakır ticaret mahkemesinin kiralık aracın karıştığı trafik kazası sonrası ödenen pert bedelinin rücuen tazminatı davası gerekçeli kararı.

Diyarbakır Ticaret Mahkemesinin kiralık aracın karıştığı trafik kazası sonrası ödenen pert bedelinin rücuen tazminatı davası gerekçeli kararı.

Özet: Davacı şirket, kiraladığı aracın davalı şirket sürücüsünün kusurlu olduğu bir trafik kazasında pert olması üzerine, araç sahibine ödediği hasar bedelinin 300.000 TLlik kısmının ticari avans faiziyle birlikte davalılardan rücuen tahsilini talep etmiştir; davalı taraf ise kaza tespit tutanağındaki kusur değerlendirmesinin kesin olmadığını, davacı sürücünün alkollü olduğunu, hasar bedelinin fahiş ve ekspertiz raporlarının tek taraflı, kaza öncesi hasarları da içerdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

T.C.

DİYARBAKIR TÜRK MİLLETİ ADINA

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLLERİ :

DAVALI :

VEKİLLERİ :

DAVALI :

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 11/11/2024

KARAR TARİHİ : 19/06/2026

KARAR YAZIM TARİHİ :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından ..... ve Sanayi Anonim Şirketi'nden kiralanan .....plakalı aracın, .....tarihinde davalı .....A.Ş. adına kayıtlı .....plakalı araçla çarpışması sonucu hasar gördüğünü, Diyarbakır Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağında .....plakalı araç sürücüsünün kural ihlali nedeniyle kusurlu bulunduğunu, müvekkili araç sürücüsünde alkol tespit edilmesine rağmen kazanın alkol etkisiyle meydana gelmediğini, dava dışı .....Sanayi A.Ş.'nin ekspertiz raporuna istinaden .....plakalı aracın pert olması nedeniyle müvekkili şirketten 626.704,00 TL tutarında pert zarar bedeli tahsil ettiğini, sonrasında dava dışı şirketin hasar bedelinin 200.000,00 TL'lik kısmını .....Sigorta A. Ş.'den tahsil ederek müvekkili şirkete iade ettiğini, kaza tespit tutanağına göre davalı tarafın kusurlu olması nedeniyle müvekkili şirketin ödemek zorunda kaldığı hasar bedelinin ticari işlerde uygulanan % 51,75 avans faizi ile birlikte rücuen tahsilinin gerektiğini, alacağın güvence altına alınması amacıyla davalıların taşınır ve taşınmazları üzerine İİK 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 300.000,00 TL hasar bedelinin davalılardan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .....A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız olduğunu, davacının dayandığı maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağının tek başına kesin kusur tespiti niteliği taşımadığını, kaza ile ilgili kesin kusur oranının belirlenmesi için kusur tespit raporu alınması gerektiğini, tutanakta müvekkili şirket sürücüsü hakkında sadece değerlendirme yapıldığını, müvekkili şirketin doğrudan sorumlu tutulmasını gerektirecek somut bir delil bulunmadığını, tutanakta davacının yasal sınır üzerinde alkollü olduğunun tespit edildiğini, kazanın oluş şekline göre tüm kusurun müvekkiline atfedilmesinin kabul edilemeyeceğini, davacı tarafın talep ettiği 626.704,00 TL tutarındaki pert zarar bedelinden müvekkili şirketin doğrudan sorumlu olmadığını, dosyada müvekkili şirket sürücüsünün yüzde yüz kusurlu olduğuna dair kesin bir tespit bulunmadığını, sigorta şirketi tarafından 200.000 TL tutarında ödeme yapıldığını, geriye kalan tutarın hukuka uygunluğunun tartışmalı olduğunu, davacı tarafça sunulan ekspertiz raporları ve faturaların tek taraflı düzenlendiğini, bağımsız bilirkişi incelemesi gerektiğini, trafik kazası tespit tutanağında .....plakalı aracın arka camının kaza harici kırık olduğunun belirtilmesine rağmen .....Eks. Hiz. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen eksper raporuna arka kapak camı bedelinin dahil edildiğini, eksper raporunda kaza öncesine ait hasarların da yer aldığını, davacı tarafın kötü niyetli olarak bu bedelleri tahsil etmeye çalıştığını belirterek haksız ve mesnetsiz davanın reddini talep etmiştir.

Davalı .....tarafından herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

GEREKÇE:

Dava, rücuen tazminat davasıdır.

Davacı vekili davayı kısmi dava olarak açmış, şimdilik 300.000,00 TL'nin avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili, dava dilekçesi ile davacının dava dışı .....Şirketi'nden kiraladığı .....plakalı aracın .....tarihinde karışmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile dava dışı .....Şirketi'ne ödemiş olduğu pert zarar bedelinin avans faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsilini istemektedir.

.....ve Sanayi A.Ş.'den (kısaca .....olarak anılacaktır) gelen .....tarihli yazı cevabı ile davacının .....plakalı aracın, uzun dönem kira sözleşmesi ile .....kiraladığı, davacının kira bedeli olarak 144.000,00 TL'yi .....ödediği, söz konusu aracın .....tarihinde karıştığı kaza nedeni ile pert işlemine tabi tutulduğu, pert zarar bedeli için .....tarafından davacıya KDV dahil 626.704,00 TL'lik fatura düzenlendiği, davacının söz konusu tutarı .....ödediği, daha sonra .....plakalı aracın ZMMS şirketi olan .....Sigorta A.Ş.'den poliçe teminat limiti olan 200.000,00 TL'yi tahsil etmesi nedeni ile davacıya 200.000,00 TL'yi iade ettiği, neticeten davacının pert bedeli olarak ödediği tutarın 426.704,00 TL olduğu görülmüştür.

Bir aracı kiralayarak kullanan kiracının, kira sözleşmesinin bitiminde aracı, teslim aldığı şekli ile kiralayana teslim etmesi, araç hasar gördü ise söz konusu hasar nedeni ile kiralayanın zararını karşılaması gerekmektedir. Somut olayda kiracı konumunda olan davacı, aracın hasara uğraması nedeni ile kiralayan .....zararını karşılamış ve 426.704,00 TL'lik zarar bedelinin şimdilik 300.000,00 TL'sinin rücuen davalılardan tahsili için işbu davayı açmıştır. Davalıların davaya konu zarardan sorumlu olması için .....plakalı araç sürücüsü .....kusuru ile kazaya sebebiyet vermesi, yapılan ödemenin zarar ile uyumlu olması gerekmektedir.

.....Tarihinde saat .....sıralarında sürücü olduğunu beyan eden davalı .....idaresindeki .....plakalı aracı Selahaddin Eyyubi bulvarını istikametinden Diclekent Bulvarı istikametine .....sokağı takiben gelip .....sokak kavşağına geldiğinde aracının sağ yan kısımlarına .....caddesi istikametinden .....sokağı takiben seyretmekte olan davacıya ait ve sürücü .....idaresindeki .....plakalı aracın ön kısımlarıyla çarpışıp çarpışmanın etkisiyle .....araç savrularak Diclekent Bulvarı istikametine dönük vaziyette ve .....plakalı araçta kaza noktasından yaklaşık 60 metre ileride yolun solunda durması neticesi çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.

Kaza tespit tutanağının incelenmesinde, kazanın oluşumunda .....plakalı araç sürücüsü olduğunu beyan eden davalı .....2918 sayılı KTK'nun 57/1C (Kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş kavşaklarda motorsuz araç sürücülerinin motorlu araçlara motorlu araçlardan soldaki aracın sağdan gelen araca geçiş hakkını vermesi) kuralını ihlal ettiği ve kusurlu olacağı kanaatine varıldığı görülmüştür.

Mahkememizce kusur hususunda adli trafik bilirkişisinden .....tarihli kusur raporu alınmış, söz konusu raporda "kazasının oluşumunda; .....plakalı otomobil kullanan sürücüsü .....2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57/1-a ve c maddesi ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 109/c-3 maddesinde belirtlen kavşaklarda geçiş önceliği kuralına uymayarak (kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş ise, motorlu araçlardan soldaki, sağdan gelen araçlara ilk geçiş hakkını verir kuralını ihlal ederek,) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı 84/h maddesinde yer alan asli kusurlardan “Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama,” ve aynı kanunda belirtilen diğer kural ihlallerinden kaza esnasındasürücünün 1.84 promil alkollü olduğu tespit edildiğinden 48/5 (Alkollü olarak araç kullanmak) maddesinde belirtilen kuralları ihlal ettiği, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, % 100 oranında kusurlu olduğu, .....plakalı otomobil sürücüsü .....ise; kazanın oluşumunda kural ihlalinin olmadığı ve kusurunun bulunmadığı" şeklinde kanaat bildirildiği görülmüştür.

Davalı tarafça rapora karşı yapılan itirazların değerlendirilmesi için bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen .....tarihli raporda özetle; ".....plakalı otomobil kullanan sürücüsü .....2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57/1-a ve c maddesi ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 109/c-3 maddesinde belirten kavşaklarda geçiş önceliği kuralına uymayarak (kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş ise, motorlu araçlardan soldaki, sağdan gelen araçlara ilk geçiş hakkını verir kuralını ihlal ederek,) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı 84/h maddesinde yer alan asli kusurlardan “kavşaklarda geçiş önceliğine uymama,” kuralları ihlal ettiği, kazanın oluşumunda % 50 oranında kusurlu olduğu, .....plakalı otomobil sürücüsü .....kaza esnasında 1.84 promil alkollü olduğu tespit edildiğinden, dosya kapsamındaki kazanın oluşumu incelendiğinde sürücünün aldığı alkolün sürücü davranışına olumsuz yönde etki ettiği, dikkatsiz ve tedbirsiz davranışlara neden olduğu bu nedenle alkolün kazanın meydana gelmesinde etkisi olduğu kaza esnasında sürücünün kavşak girişinde kontrolsüz kavşağa giren araca çarpma öncesi, alkolün etkisi nedeni ile fren ve manevra süresine alkolün etkisinin olduğu bu durum reaksiyon süresini artırdığı, bu nedenle kazanın oluşumunda 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 48/5 (Alkollü olarak araç kullanmak) maddesinde belirtilen kuralları ihlal ettiği, kazanın oluşumuna % 50 oranında kusurlu olduğu" şeklinde kanaat bildirildiği görülmüştür.

Bilirkişi ek raporunda belirtilen değerlendirmeler, kaza tespit tutanağı ile çeliştiğinden Mahkememizce çelişkinin giderilmesi için İTÜ'de görevli öğretim üyelerinden oluşacak üç kişilik bilirkişi heyetinden bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş, .....tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; "davalı sürücü .....tedbirsiz ve dikkatsiz araç kullanarak kontrolsüz dörtlü kavşakta sağdan giriş yapan araca geçiş önceliği vermemesi ile 2918 sayılı KTK'nın kavşaklarda geçiş hakkı konusundaki 57. maddesi gereği asli kusurlu olduğu ve kusur oranının % 75 olduğu, davacıya ait aracın sürücüsü .....ise yine tedbirsiz ve dikkatsiz araç kullanarak kavşağa girişinde hızını düşürüp kavşakta kontrolü sağlamamış olması ile kavşağa kendisinden önce girmiş olan araca sağ yanından çarpmış olması nedenleriyle aynı kanunun kavşaklarda geçiş hakkı konusundaki 57. maddesi gereği tali kusurlu olduğu, kusur oranının % 25 olduğu" şeklinde kanaat bildirildiği görülmüştür. Bilirkişi heyeti raporu, Karayolları Trafik Kanunu'na, dosya kapsamına uygun bulunmuş ve Mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Mahkememizce davacının davalılardan talep edebileceği zararın miktarı hususunda bilirkişi raporu alınmış, .....tarihli bilirkişi raporunda özetle araçtaki hasar miktarı nedeni ile onarımının ekonomik olmadığı, aracın pert total işlemine tabi tutulmasının doğru olduğu, davacının .....ödemesi gereken tutarın 750.000,00 TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Davacının .....ödediği tutarın 426.704,00 TL olması ve bu tutarın, davalı araç sürücüsünün % 75 oranındaki kusuruna isabet eden kısmı talep hakkının olması nedeni ile davacının davalılardan rücuen tazmin edebileceği nihai tutarın (426.704,00 TL / 100 x 75=) 320.028,00 TL olduğu anlaşılmıştır. Davacının ise fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 300.000,00 TL için kısmi dava açtığı görülmüştür.

Davacı taraf, .....tarihinde ödeme yaptığı için, .....tarihinden itibaren alacağı faizi ile tahsil etme hakkını haizdir.

Davacı, talep olunan alacağa avans faizi işletilmesini talep etmiş, davacının ve davalılardan .....Şirketi'nin tacir olması, tacirin borcuna ticari nitelikte faiz işlemesi, TTK'nun 7. maddesinde düzenlenen teselsül hükümleri uyarınca diğer davalı .....yönünden de alacağın ticari nitelikteki faize tabi olması nedeni ile alacağa avans faizi işletilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İzah edilen nedenlerle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ ile 300.000,00 TL'nin .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,

2-Alınması gerekli 20.493,00 TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 5.124,14 TL harcın mahsubu ile eksik 15.368,86 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

3-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00 TL ara buluculuk ücretinin davalı .....Şirketi'nden alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından yapılan başvurma harcı 427,60 TL, peşin harç 5.124,14 TL, bilirkişi ücretleri 22.000,00 TL, tebligat, posta ve müzekkere gideri 2.807,00 TL olmak üzere toplam 30.358,74 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,

5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 48.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,

6-Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleşince Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,

Dair davacı vekili ile davalı .....vekilinin yüzüne karşı, davalı .....yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.

Katip Hakim

Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu'na göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır