Haksız fiil kaynaklı trafik kazası sonucu pert olan araç için, sigorta şirketince belirlenen rayiç değerinin yetersizliği iddiasıyla, KTK 111 uyarınca bakiye pert bedelinin tahsili talepli tazminat davası.
Özet: Davacı, trafik kazası sonucu pert olan aracının sigorta şirketi tarafından belirlenen rayiç bedelinin gerçeği yansıtmadığını ve acil ihtiyacı nedeniyle imzalamak zorunda kaldığı mutabakatnamenin Karayolları Trafik Kanununun 111. maddesi uyarınca geçersiz olduğunu ileri sürerek bakiye pert bedelinin tahsilini talep etmiş; davalı ise ödemelerin limitleri tükettiğini ve mutabakatın geçerli olduğunu savunmuş; mahkeme, uyuşmazlığın Karayolları Trafik Kanununun 111. maddesinde yer alan "tazminat miktarlarına ilişkin yetersiz veya fahiş anlaşmaların iptali" hükmü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir.
T.C.
İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2026/230 EsasKARAR NO :2026/566DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ:23/03/2026KARAR TARİHİ:22/06/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkiline ait ... plakalı araç ile davalının sigortacısı olduğu...plakalı araç arasında 13/07/2025 tarihinde gerçekleşen trafik kazası nedeniyle müvekkili aracının ağır hasar aldığını, bu süreçte davalıya başvurduklarını, davalının aracın rayicini piyasa şartlarının altında tuttuğunu, bu nedenle müvekkilinin taraflar arasındaki mutabakatnameyi fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla imzalamak istediği metni davalının kabul etmediğini, ancak müvekkilinin acil paraya ihtiyacı olması nedeniyle mutabakatnameyi imzalamak zorunda kaldığını, yapılan mutabakat ile rayicin 970.000,00-TL olarak belirlendiğini, 620.800,00-TL sovtaj ve 349.200,00-TL tazminat miktarı belirlendiğini, ZMMS kapsamında 300.000,00-TL ve İMMS kapsamında 49.200,00-TL ödeme yapıldığını, taraflar arasında mutabakat imzalanmış olsa da belirlenen rayicin gerçeği yansıtmadığının alınan raporla tespit edildiğini iddia ederek; belirsiz alacak davalarını kabulünü, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00-TL pert bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya bırakılmasını talep ve dava etmiştir.Davalı Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; Uyuşmazlık konusu hasarın meydana gelmesinden sonra davacının başvurusu üzerine .../1-2 numaralı hasar dosyasının açıldığını, eksper incelemesi ile aracın rayiç değerinin 970.000,00-TL ve sovtaj değerinin ise 620.800,00-TL olarak belirlendiğini, aracın sovtajının davacıya bırakıldığını, müvekkilinin .../1 numaralı hasar dosyası kapsamında 300.000,00-TL ve .../2 numaralı hasar kapsamında ise İMMS teminatından 49.200,00-TL ödeme yaptığını, davacının hiçbir itiraz olmadan ibranameyi imzaladığını, diğer yandan müvekkilince yapılan ödemeler ile teminat limitinin tükendiğini iddia ederek; davanın ve tüm taleplerin reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya bırakılmasını talep etmiştir.DELİLLER:-Davacı vekili tarafından sunulan; maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı, davacıya ait 12/08/2025 tarihli dilekçe sureti, eksper raporu sureti, 300.000,00-TL ve 49.200,00-TL bedelli dekont suretleri, 29/09/2025 tarihli sigorta şirketine başvuru evrakı, araç hasarına ilişkin fotoğraflar -Davalı vekili tarafından sunulan; ... Numaralı Zorunlu Trafik Sigortası Poliçesi sureti, 12/08/2025 tarihli İbraname sureti-... Sigorta A.Ş'den gelen ... nolu dosya ve eklerini içerir müzekkere cevabı-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden gelen davacı aracına ait tramer kayıtlarını içerir müzekkere cevabı-... Sigorta A.Ş'den gelen 2021 T .../1 nolu rücu dosyası kapsamında 17/09/2021 tarihinde 5,528.00-TL ödeme yapıldığını bildirir müzekkere cevabı,DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, bakiye pert bedelinin İMM sigortacısı olan davalıdan tahsili istemine ilişkindir.Taraflar arasında uyuşmazlığın, meydana gelen trafik kazası kapsamında davalı sigortacının ZMMS limitlerini aşan artan mali mesuliyet kapsamında mutabakatla yaptığı ödemenin KTK 111 maddesi şartları uyarınca iptal edilebilir olup olmadığı, bakiye pert bedeline dair fark miktar bulunup bulunmadığı noktasında toplandığı, ZMMS poliçesinin 300.000,00-TL'lik kısmının tamamen tüketildiği, artan mali mesuliyete dair limitin 50.000,00-TL olduğu; bu kapsamda 49.200,00-TL'nin de davacı yana ödendiği noktalarında uyuşmazlık bulunmadığı anlaşıldı.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 111. maddesinde; "Bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. Tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir." hükmü yer almaktadır.Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.04.2021 tarih ve 2017/(17) 4-3189 Esas, 2021/525 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, KTK’nın 111. maddesinde ibra ile ilgili bir özel düzenlemeye yer verilerek, tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmaların veya uzlaşmaların yapıldıkları tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilebileceği belirtilmiştir. Kanun’un bu hükmünden yararlanmak için ayrı bir iptal davası açılmasına ya da ibra belgesinin iptalinin açıkça ve ayrıca istenmesine gerek olmayıp, dava sırasında bu husus ileri sürülebileceği gibi, yapıldığı tarihten itibaren iki yıl içinde hükümlerinin kabul edilmediğine ilişkin bir irade açıklamasının bulunması da yeterlidir. Zira anlaşmanın yapıldığı günden başlayarak belirtilen süre içinde bir davanın açılmış olması da, davacının bu anlaşma ile bağlı kalmak istemediğini göstermektedir. Nitekim, yerleşik Yargıtay uygulamalarında da davadan önce yapılan ödemelerin makbuz hükmünde olduğu kabul edilmekte; davadan önce yapılmış ödeme bulunması halinde ödeme tarihi itibariyle davalı tarafça gerçekleştirilen ödemelerin yetersiz olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir. Bunun için, ödeme tarihi verileri dikkate alınarak yapılacak hesaplama sonucu bulunacak tutar ile ödenen miktarın karşılaştırılması ve ödemenin yeterli olup olmadığının değerlendirilmesi, ödemenin yeterli bulunması halinde ibra nedeni ile davanın reddine karar verilmesi, şayet ödemenin yetersiz olduğu anlaşılırsa, bu kez rapor tarihindeki veriler dikkate alınarak tazminat hesaplanması, hesaplanan tazminattan davalı tarafça yapılan ödemelerin güncellenmiş değerinin mahsubu ile davacının talep edebileceği bakiye tazminatın bulunması gerekmektedir.Davalı Sigorta Şirketi, davalıya ait aracın hem ZMMS hem de artan mali mesuliyet sigorta şirketidir. KTK 100. maddesi ihtiyari mali mesuliyet bakımından KTK'nın 95, 97 ve 109. maddelerinin uygulanacağını belirtmiş, 111. maddeye atıf yapmamıştır. Bu durumda mutabakatın iptali irade sakatlığına maruz kalması ya da ihtirazi kayıt düşülmesine bağlı olarak gündeme gelecktir. Davacının kendi bildirdiği miktarlar arasındaki fark ve bakiye teminat limiti 800,00-TL itibariyle ödenmesi gereken ve ödenen miktarlar arasında fahiş farklılığın veya gabin koşullarının gündeme gelmeyeceği, limitin neredeyse tüketilmiş olması nedeniyle aracın rayiç değerinin önemi bulunmadığı, bu iddiaya yönelik iddia veya ispat bulunmadığı gibi mutabakat ve ödeme kapsamında ihtirazi kaydın bulunduğuna dair de bir açıklama olmadığı, tükenmek üzere olan limite dayanan ödeme karşısında zor durumdan bahsedilemeyeceği anlaşılmakla, açıklanan gerekçelerle, uyuşmazlığın parasal üst sınırının 800,00-TL olması nedeniyle miktar itibariyle kesin olmak üzere, davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;1-Davanın reddine,2-Alınması gereken 1732,00-TL harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,5-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 6.000,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,Dair, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar okunup usulen anlatıldı. 22/06/2026 Katip ... Hakim ... e-imza e-imza