Sigorta şirketinin pert araç ihale yönetimi sözleşmesi kapsamında yükleniciden tahsil edemediği 605.000 TL sovtaj bedeli alacağına yönelik itirazın iptali davası.
Özet: Bu itirazın iptali davasında, davacı sigorta şirketinin, aralarındaki pert araç ihale yönetimi sözleşmesi kapsamında davalı yüklenicinin sigortalı bir araçtan kaynaklanan 605.000 TL sovtaj bedelini kendisine ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi üzerine başlattığı icra takibine yapılan itirazın kaldırılmasını talep ettiği; sözleşme hükümlerinin satış bedelinin sigortacıya ödenmesini şart koşmasına rağmen davalının ödemeyi araç sahibine yaptığını iddia ederek borca itiraz ettiği ve bu itirazın iptali ile takibin devamının sağlanmasının amaçlandığı ticari bir alacak uyuşmazlığıdır.

T.C. İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/575 Esas
KARAR NO : 2026/571
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/08/2025
KARAR TARİHİ : 23/06/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkemeye sunmuş olduğu dava dilekçesini özetle; Davacı şirket ile davalı şirket arasında akdedilen 03/06/2024 tarihli "Pert Araç İhale Yönetimi Sözleşmesi (Çekme Belgeli Araçlar)" konulu sözleşmeye konu edilen davacı sigorta
şirketi nezdinde sigortalı ... plakalı ... marka otomobil ... model
hususi trafikten çekmeli yolcu nakliye aracı için müvekkil şirketin davalı şirketten sovtaj bedeli
605.000,00 TL (AltıyüzbeşbinTL) doğmuş alacağı bulunduğunu, ancak işbu tutarın davalı / borçlu
tarafından ödenmediğini, Pert Araç İhale Yönetimi Sözleşmesinin (Çekme Belgeli Araçlar)
Uygulama Aşamaları Bölümünün ilgili kısmı: "3.9 Yüklenici, aracın gerçekleşen ihale sonucuna
göre oluşan satış bedelini Sigortacı tarafından bildirilen tarihten itibaren 3 iş günü içerisinde
ödeyerek dekontu ... Sigorta'ya ibraz eder. (Tüm dekontların üzerinde ihale/ dosya
numarası belirtilir.) ..." şeklinde olduğunu, sözleşmede yüklenici olan ... ...
Otomotiv Anonim Şirketinin satış bedelini davacı şirkete ödemekle yükümlü olduğunu, davalı
... ... Şirketi unvanlı şirketin şirket müdürü ve yetkilisi ... tarafından 17/03/2025 tarihinde müvekkil şirket çalışanı ...'a gönderdiği mailde
605.000 TL ... plakalı 2/... nolu dosya ödeme tarihi 14/04/2025 tarihinin açık olarak
yazdığını, sovtaj bedellerinin ... Sigorta tarafından ilgilisine ödendiğini, davalı tarafından ise
ödemelerin ilgilisine değil ... Sigortaya ödeneceğinin maillerdeki konuşmalarla sabit
olduğunu, Pert Araç İhale Yönetimi Sözleşmesinin (Çekme Belgeli Araçlar) Sözleşmenin Uygulama
Aşamaları Bölümünün ilgili kısmı: "3.9 Yüklenici, aracın gerçekleşen ihale sonucuna göre
oluşan satış bedelini Sigortacı tarafından bildirilen tarihten itibaren 3 iş günü içerisinde ödeyerek
dekontu ... Sigorta'ya ibraz eder. (Tüm dekontların üzerinde ihale/dosya numarası
belirtilir.) Yüklenici tarafından bu süre zarfında ödenmeyen sovtaj bedelleri olması halinde
... Sigorta dilerse Yüklenici'nin vermiş olduğu teminat mektubunu nakde çevirerek
sovtaj bedelini tahsil etme hakkına sahiptir. Bu durumda Yüklenici doğrudan/dolaylı yoldan
uğramış olduğu zararı hiçbir şekilde ... Sigorta'dan talep edemeyecektir. Ayrıca
Yüklenici, ... Sigorta tarafından nakde çevrilen teminat mektubu yerine en geç 5 iş
günü içerisinde aynı miktarda yeni bir teminat mektubunu ... Sigorta'ya teslim edecektir.
Aksi halde, ... Sigorta Sözleşmeyi herhangi bir ek bildirime gerek kalmaksızın derhal
fesih edebilir. Bu nedenle Yüklenici ... Sigorta'dan hiçbir şekilde hak talebinde
bulunmayacaktır. Araç üzerinde rehin olması ve araç sahibi tarafından en geç 60 gün içerisinde
rehinin kaldırılması durumunda Yüklenici tarafından verilen sovtaj teklifi geçerli olacak olup;
Yüklenici bu bedel üzerinden aracın alımını gerçekleştirerek ödemeyi sigortalıya yapar. Yalnız
satış işleminden önce araç Yüklenici tarafından kontrol edilerek araç üzerinde herhangi bir
eksilme olması halinde Yüklenici sigortalı kişi ile mutabakata vararak sovtaj bedelinden bu
tutarı sigortacının onayı ile düşme hakkına sahiptir." şeklinde olduğunu, sözleşmede yüklenici olan
... ... Şirketinin satış bedelini davacı şirkete ödemekle
yükümlü olduğunu, işbu yükümlülüğe aykırı davranan davalı / borçlu aleyhine icra takibinde
bulunulduğunu, ancak işbu takibe karşı da davalı yanca itiraz edildiğini, taraflar arasındaki işbu
sözleşmeye istinaden; tüm bu resmi yazılı bilgi ve belgeler ile taraflar arasında inkar edilmeyen
ticari ilişkiye rağmen davalı taraf müvekkil şirkete olan fahiş tutardaki sovtaj bedeli borcunu
ödemediğini, bu kapsamda da davalı şirketin davacıdan kaçması, ödemeleri tek taraflı olarak
durdurması ve daha da önemlisi mal kaçırma yönündeki muhtemel girişimleri nedeniyle alacağın
tahsilini sekteye uğratma ve bu suretle teminatsız alacağımızı bertaraf etme yönündeki kötüniyeti
sebebi ile davalı borçluya ait menkul ve gayrimenkuller ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının borca
yeter miktarda haczi için .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... D. İş Sayılı dosyası ile
ihtiyati haciz talebinde bulunduklarını İstanbul BAM 45. Hukuk Dairesinin 02/07/2025 tarihinde
2025/907 Esas, 2025/769 Karar sayılı kesin kararı ile ' ihtiyati haciz talebinin KABULÜNE, karar
verildiğini, hüküm kurulurken kanaat oluşturması bakımından hükme esas alınmasını talep
ettiklerini, davalı yanca pert araç ihale bedelinin araç sahibine ödenmemesi nedeniyle ...
Sigorta A.Ş. Tarafından araç sahibine ödeme yapıldığını beyan ederek, davalı tarafından yapılan
takibe, borca, faize ve takibin diğer ferilerine itirazın iptaline ve takibin devamına, ayrıca mezkur
borcun %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar
verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin Mahkemeye sunmuş olduğu cevap dilekçesini özetle; Davacı tarafın, hem icra takibi talebinde hem de dava dilekçesinde talebinin hukuki sebebini
"rücuen tazminat alacağı" olarak nitelendirdiğini, ancak uyuşmazlığın temelini taraflar arasında
akdedilen 03.06.2024 tarihli "Pert Araç İhale Yönetimi Sözleşmesinin" oluşturduğunu, bu durumun
davanın hukuki niteliği konusunda ciddi bir belirsizlik ve çelişki yarattığını, davacının davasını
sözleşmesel bir borcun ifa edilmediği iddiasına değil, kendi sigortalısına yaptığı bir ödeme
neticesinde doğduğunu iddia ettiği bir rücu hakkına dayandırdığını, bu iddianın davacının huzurdaki
davada aktif dava ehliyetine sahip olup olmadığı sorununu gündeme getirdiğini, Sigorta hukukunda,
sigortacının ödediği tazminatı üçüncü bir kişiden talep etme hakkı, 6102 sayılı Türk Ticaret
Kanunu'nun (TTK) 1472. maddesinde düzenlenen "halefiyet" ilkesine tabi olduğunu, halefiyetin
doğabilmesi için sigortalının, zarara sebep olan üçüncü bir kişiye karşı hukuken geçerli bir tazminat
talep hakkının bulunması ve sigortacının bu hakka kanunen halef olması gerektiğini, somut olayda,
halefiyetin en temel unsuru olan "sigortalının üçüncü kişiye karşı dava hakkının" mevcut olmadığını,
davanın öncelikle bu sebeple, esasa girilmeksizin usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının iddialarının aksine davalı şirket ...’in, dava konusu aracın satışında borcun asıl tarafı
veya alıcısı olmadığını, taraflar arasındaki 03.06.2024 tarihli "Pert Araç İhale Yönetimi Sözleşmesi"
dikkatle incelendiğinde davalının rolünün, davacıya ait pert araçların e-ihale platformu üzerinden
satışına aracılık etmek, bu süreci yönetmek ve gerekli bürokratik işlemleri takip etmek olduğunu,
davalının, alıcı ile satıcıyı (veya satıcı namına hareket eden sigorta şirketini) dijital bir platformda
buluşturan ve satış sürecinin sorunsuz yürümesi için operasyonel destek sağlayan bir aracı olduğunu,
Sözleşmenin 3.9. maddesinde yer alan "Yüklenici, aracın gerçekleşen ihale sonucuna göre
oluşan satış bedelini Sigortacı tarafından bildirilen tarihten itibaren 3 iş günü içerisinde ödeyerek
dekontu ... Sigorta'ya ibraz eder." hükmünün, davalıya bir "ödeme aracılığı" görevi
yüklediğini, bu hükmün amacının çok sayıda ihale ve alıcının olduğu bir sistemde, davacı sigorta
şirketinin tek bir muhatap üzerinden (...) finansal akışı takip etmesini sağlamak ve operasyonel
kolaylık yaratmak olduğunu, davalı ile davacı arasındaki ilişkinin tamamen bir hizmet
sözleşmesinden kaynaklandığını, davacının sigortalısı ...'ın, müvekkil ...'den
sovtaj bedelini talep etme hakkının olmadığını dolayısıyla davacının halef olabileceği sigortalısından
devralabileceği bir alacak hakkının mevcut olmadığını, halefiyetin var olan bir hakkın devrini
gerektirdiğini olmayan bir hakkı yaratmadığını, bu nedenle davacının halefiyet iddiasına dayanarak talepte bulunmasının hukuken imkansız olduğunu, davacının davasını ispat için en çok güvendiği
delilin, müvekkil şirket yetkilisi ... tarafından 17.03.2025 tarihinde gönderilen ve içerisinde
dava konusu araca ilişkin "7.Nis" ödeme gününün de yer aldığı e-posta olduğunu, ticari hayatta
taraflar arasında ödeme planlarına ilişkin yapılan bu tür yazışmaların borcun varlığını, miktarını ve
muacceliyetini kayıtsız şartsız kabul eden bir irade beyanı olarak yorumlanamayacağını, bunun nihai
alıcıdan yapılacak tahsilata bağlı bir ödeme takvimi önerisi olduğunu beyan ederek, davacının aktif
dava ehliyeti bulunmadığından davanın usulden reddine, sayın mahkeme aksi kanaatte ise, davanın
esastan reddine, .... İcra Dairesi'nin 2025/... E. sayılı dosyasındaki takibin iptaline,
davacının %20 oranındaki icra inkar tazminatı talebinin yasal şartları oluşmadığından reddine, takip
konusu asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla davalı lehine kötü niyet tazminatına
hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini
talep etmiştir.
Dava, taraflar arasında imzalanan pert araç ihale yönetimi sözleşmesinden kaynaklanan alacığın tahsiline ilişkin yapılan icra takibine dayalı itirazın iptali istemine ilişkindir.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davacının davalı aleyhine 605.000,00-TL asıl alacak 141.209,49-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 746.209,49TL ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 03.06.2025 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 04.06.2025 tarihinde süresi içerisinde itiraz ettiği görülmüştür.
Bilirkişinin düzenlediği 25.03.2026 tarihli 5 sayfadan ibaret raporunda özetle; Noter devir belgesinde yazılan satış bedelinin dava dışı ...’a ödenmediğinin
görüldüğü,
Davalının davacıyla yaptığı sözleşme gereğince e-ihale usulüyle satışı yapma ve bedeli
tahsil yükümlülüğünün mevcut olduğu, Davalının dava dışı satıcı ...’a ödeme yapmamasının sözleşmenin 3.9
maddesinin ihlali olduğu,
Dosya kapsamına sunulan 13.01.2025 tarihli dekonttan davacının iş bu davaya konu satış
bedelini dava dışı satıcıya ödediğinin sabit olduğu,
İcra takibine konu alacak miktarının likit ve muayyen olduğu,
Davacının da ihtar şartını 07.03.2025 tarihli mail öncesinde gerçekleştirdiğine dair dosya
kapsamında bilgi ve belgeye rastlanılmadığı, iş bu nedenle 10.03.2025 tarihinde davalının temerrüde
düştüğünün kabulü ile takip öncesi işlemiş faizin 54.039,76 TL olarak hesaplandığı
sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, taraflar arasında Pert Araç İhale Yönetimi Sözleşmesi (Çekme Belgeli Araçlar) sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin uygulama aşamaları başlıklı 3.9 maddesi gereğince davalının ihale sonucu oluşan bedeli 3 gün içerisinde ödeyerek dekontu davacıya ibraz etmesi gerektiğinin belirtildiği, aksi takdirde davcının davalının teminat mektubunu nakde çevirmek suretiyle bedeli tahsil etme hakkına sahip olduğu, sözleşme maddesinde gerek ihale bedelinin davalı tarafından ödeneceğinin belirtilmesi gerekse de ödenmemesi halinde davalının teminat mektubunun nakte çevrilmesi hususları birlikte değerlendirildiğinde ihale bedelinden davalının sorumlu olduğu anlaşılmakla davacının davasını ispat ettiği anlaşıldığından bilirkişi raporunda belirtilen asıl alacak ve faiz hesabı doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
Dava konusu alacağın önceden belirlenebilirlik, bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşıdığı, bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, davacının icra inkar tazminatı kabulü ile, alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan ....İcra Müdürlüğünün 2025/... esas sayılı takip dosyasına yöneltilen davalı itirazının kısmen iptali ile takibin 605.000,00-TL asıl alacak ve 54.039,76-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 659.039,79-TL üzerinden devamına, takipten sonra asıl alacağa avans faiz işletilmesine, fazlaya dair isteminin reddine,
2-Alacak niteliği itibariyle likit ve belirlenebilir olduğundan %20 oranında hesaplanan 131.807,95 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Karar ve ilam harcı 45.019,00-TL nin peşin alınan 9.012,35-TL den düşümü ile kalan 36.006,65-TL bakiye ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 9.627,75-TL peşin ve başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-10 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.600,00-TL'nin kabul edilen miktar oranlanarak takdiren 537,40-TL'nin davacıdan, ret edilen miktar oranlanarak takdiren 4.062,60-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan 9.380,00-TL yargılama giderinin kabul edilen miktar oranlanarak takdiren 8.284,30-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince, kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 104.855,97-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince, red edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır